ՀՀ գիտությունների ազգային ակադեմիա
ՀԱՅ  ENG  РУС
Home academy [@] sci.am Facebook Page
Գլխավոր էջ Ակադեմիայի մասին Բաժանմունքներ Կազմակերպություններ Անդամներ Կապ մեզ հետ
Վարդան Գրեգորյան
դոկտոր, պրոֆեսոր
COVID-19
Կառուցվածք
Նախագահության անդամներ
Փաստաթղթեր
Ինովացիոն առաջարկներ
Հրատարակություններ
Հիմնադրամներ
Գիտաժողովներ
Մրցույթներ
Լուսանկարներ
Տեսադարան
Վեբ ռեսուրսներ
Այլ ակադեմիաներ
«Գիտություն» թերթ
«Գիտության աշխարհում» հանդես
Հրապարակումներ մամուլում
Ազդեր
Հոբելյաններ
Համալսարաններ
Նորություններ
Գիտական արդյունքներ
Սփյուռքի բաժինը ներկայացնում է
Երիտասարդ գիտնականի ամբիոն
Մեր երախտավորները
Հայտարարություններ
Լինդաու քաղաքում Նոբելյան մրցանակի դափնեկրի հետ հանդիպում
Կայքի քարտեզ
Սփյուռքի բաժինը ներկայացնում է
Ալեքսանդր Չուբարյան

   ՀՀ ԳԱԱ արտասահմանյան անդամ, պատմական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր, ՌԳԱ ակադեմիկոս Ալեքսանդր Չուբարյանը ծնվել է 1931 թվականի հոկտեմբերի 14-ին Մոսկվայում անվանի պրոֆեսորի, գրադարանագիտության  ոլորտում հայտնի մասնագետի՝ Օհան Ստեփանի Չուբարյանի ընտանիքում:
Ա. Չուբարյանը, 1950 թվականին ավարտելով միջնակարգ դպրոցը, ընդունվում է Մոսկվայի Մ. Վ. Լոմոնոսովի անվան պետական ​​համալսարանի պատմության ֆակուլտետ: Նա շատ հետաքրքրված էր միջազգային հարաբերությունների պատմությամբ:
   1953թ. Մոսկվայի պետական ​​համալսարանի պատմության ֆակուլտետը գերազանցությամբ ավարտելով՝ նա ընդունվում է ասպիրանտուրա: Այստեղ նա հանդիպում է պատմության ֆակուլտետի իր նախկին դասախոսներին և պրոֆեսորներին: ԽՍՀՄ ԳԱ իսկական անդամ Ի. Մ. Մայսկին ստեղծել էր Իսպանիայի և Պորտուգալիայի պատմության հետազոտական խումբ:  Ա. Չուբարյանին 1958-ին՝ նախքան ասպիրանտական ժամկետի ավարտը, ընդունում են աշխատանքի: Շուտով նա հաջողությամբ պաշտպանում է թեկնածուական ատենախոսությունը՝ «ԽՍՀՄ արտաքին քաղաքականության սկզբունքները» թեմայով: ​​
   1968-ին ԽՍՀՄ ԳԱ պատմության ինստիտուտը բաժանվում է երկու մասի, և ձևավորվում է ԽՍՀՄ ԳԱ համընդհանուր պատմության ինստիտուտը, որը ղեկավարում էր ակադեմիկոս Եվ. Մ. Ժուկովը` արդի ժամանակների միջազգային հարաբերությունների, պատմական հետազոտության մեթոդաբանության ամենահայտնի մասնագետներից մեկը: Նրա հետ համատեղ աշխատանքը մեծ դպրոց էր երիտասարդ Ա. Չուբարյանի համար: Պատմական գիտությունների թեկնածու Ա. Չուբարյանը շարունակում է աշխատանքը՝ մասնագիտանալով միջազգային հարաբերությունների և քսաներորդ դարի արտաքին քաղաքականության մեջ: Այդ աշխատանքի արդյունքներից  է նրա «Брестский мир. 1918 г.» (Մոսկվա 1963) մենագրությունը:
   1966թ. մինչև 197 թ. Ա. Չուբարյանը եղել է ԽՍՀՄ ԳԱ պատմության բաժանմունքի գիտական ​​քարտուղար: Միևնույն ժամանակ (1966-1976 թ.) նա դասավանդում է ԽՍՀՄ ԱԳՆ դիվանագիտական ​​ակադեմիայիում: Մեծ հետաքրքրություն է առաջացրել Ա. Չուբարյանի «Тайное становится явным. Об издании секретных договоров царского и временного правительств» (Մոսկվա, 1970) մենագրությունը: Գրքում լուսաբանվում են Խորհրդային Ռուսաստանի իշխանությունների կողմից 1917-1918թթ. կնքված գաղտնի պայմանագրերը և դրանց միջազգային արձագանքը: 1973թ.-ին Ա. Չուբարյանը ընտրվում է Եվրոպայի ժամանակակից պատմության միջազգային ասոցիացիայի փոխնախագահ:     
    Քառասնամյա Ա. Չուբարյանը ավարտում է դոկտորական ատենախոսությունը և մեկ տարի անց հաջողությամբ պաշտպանում այն:  Նրա գիտական ​​աշխատանքի հիմնական ուղղություններն են դառնում Եվրոպայի պատմությունը և Եվրոպական գաղափարները Ռուսաստանում, միջազգային հարաբերությունների պատմությունը և արտաքին քաղաքականությունը XX դարում: 1973-ին պատմական գիտությունների երիտասարդ դոկտոր Ա. Չուբարյանը դառնում է սեկտորի ղեկավար, ապա ԽՍՀՄ ԳԱ համընդանուր պատմության ինստիտուտի բաժիններից մեկի պետ: Այդ ժամանակ տպագրվում է «Համաշխարհային պատմություն» XI հատորը, որի համահեղինակ և պատասխանատու խմբագիրն է եղել Ա. Չուբարյանը: 1979թ.-ին նա ստանում է պրոֆեսորի կոչում:
    1983 թվականին Ա. Չուբարյանը տպագրում է «Европейская идея в истории. Взгляд из Москвы» (Մոսկվա, 1983) մենագրությունը, որը մեծ հետաքրքրություն է առաջացնում ոչ միայն մասնագիտական շրջանակում` պատմաբանների և փիլիսոփանների մեջ, այլև՝ լայն հասարակության շրջանակում՝ ինչպես ԽՍՀՄ տարածքում, այնպես էլ արտասահմանում:
    1988թ.-ին նա ընտրվում է ԽՍՀՄ ԳԱ համընդհանուր պատմության ինստիտուտի տնօրեն: Պահպանել ինստիտուտը 90-ականներին չափազանց դժվար էր: Անհրաժեշտ էր պահպանել առաջատար գիտնականների կազմը մի միջավայրում, ուր պահանջվում էին կրճատումներ: Խորհրդակցելով գիտխորհրդի հետ՝ Ա. Չուբարյանը ընդունում է հեռատես որոշում, որը թույլ է տալիս պահպանել ինստիտուտի հմուտ աշխատակազմը և սերնդափոխությունը կատարել` ընտրելով «լավագույներից լավագույնին» :            
   1990թ.-ին Ա. Չուբարյանը ընտրվում է պատմական գիտությունների միջազգային կոնգրեսի բյուրոյի անդամ, ապա 1994թ.՝ ՌԳԱ թղթակից անդամ: 1996թ. նրան շնորհվում է Նորվեգիայի գիտությունների ակադեմիայի արտասահմանյան անդամի կոչում: 1996թ. ստեղծվում է Հումանիտար գիտությունների պետական ​​համալսարանը, որը ղեկավարում է Ա. Չուբարյանը: Դառնալով ռեկտոր՝ նա պաշտոնը համատեղում է պատմության ֆակուլտետի դեկանի պարտականությունների հետ: Նա կարծում էր, որ սա է միակ հնարավոր ճանապարհը պատրաստել երիտասարդ գիտնականներ՝ սկսած ուսանողական տարիներից:
   2000թ.-ին Ա. Չուբարյանն ընտրվում է ՌԳԱ իսկական անդամ (ակադեմիկոս): Նրա հատուկ զեկույցը` «Գնահատական. XX դարի արժեքը համաշխարհային պատմության մեջ», լսվում է ՌԳԱ նախագահության նիստում:
Եվրոպական գաղափարների ու Եվրոպայի պատմության ուսումնասիրությունը դարձել էին նոր ուղղություն ռուսական պատմագիտության մեջ, որն ստեղծել է ակադեմիկոս Ա. Չուբարյանը: Նա «Ռուսաստանն ու Եվրոպան XIX-XX դդ.» թեմայի ուսումնասիրության առաջատարներից է: Չուբարյանը Եվրոպայի պատմության (1992-2000թթ.) բազմահատորյակի խմբագիրն է և որպես գլխավոր խմբագիր մի քանի առաջատար հրապարակումների հեղինակ է: Ակադեմիկոս Ա. Չուբարյանն առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձրել Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի զարգացման խնդրահարույց պատճառներին, և այս թեմային է նվիրված 2008թ. տպագրված նրա մենագրությունը «Канун трагедии. Сталин и международный кризис. Сентябрь 1939 – июнь 1941 года» (М., 2008):
Ա. Չուբարյանը «Միջազգային հարաբերությունների պատմությունը XX դարում» գիտական ​​ուղղության առաջատարներից  մեկն է: Ի դեպ, նա է առաջինը դիտարկել «Սառը պատերազմի ավարտը» խնդիրը «Սառը պատերազմի 1945 - 1963 տարիները. պատմական հետհայաց» (М., 2003) գրքում:
2009թ. տպագրվում է Ա. Չուբարյանի մենագրությունը «20-րդ դար. պատմաբանի տեսանկյուն» խորագրով:
   Միևնույն ժամանակ Ա. Չուբարյանը պատասխանատու խմբագիրն էր մի շարք պարբերականների` «Եվրոպական ալմանախ», «Ռուսաստանը և Բալթյան երկրները», «Քաղաքակրթություն», Միջազգային հասարակական գիտություններ ամսագրի, միջազգային ամսագրի, «Cold War History» («Սառը պատերազմի պատմություն»): Նա նաև միջազգային ասոցիացիայի՝ ԱՊՀ երկրների պատմական ինստիտուտների ամսագրի` «Պատմական տարածք: ԱՊՀ երկրների պատմության խնդիրները» ամսագրի գլխավոր խմբագիրն էր:
   2007թ. Ա. Չուբարյանն ընդգրկվում է ՌԴ կառավարությանն առընթեր Կրոնական միավորումների հանձնաժողովի կազմում: Միևնույն ժամանակ նա ՌԳԱ նախագահության անդամ էր, ՌԴ նախագահությանն առընթեր Գիտության, կրթության և բարձր տեխնոլոգիաների խորհրդի անդամ, ՌԴ նախագահին  առընթեր Պատմության կեղծման դեմ հանձնաժողովի անդամ: Նրա նախաձեռնությամբ ստեղծվել է ԱՊՀ երկրների պատմության ինստիտուտների միջազգային ասոցիացիան, որի նախագահն էր: Մեծ է նրա ներդրումը ԱՊՀ երկրների պատմության ինստիտուտների հետ համագործակցության զարգացման գործում` այդ թվում ՀՀ ԳԱԱ պատմության ինստիտուտի հետ:
Ա. Չուբարյանը ՌԴ կրթության և գիտության նախարարության պատմության գծով գիտական և մեթոդական խորհրդի նախագահն է: Նա է ղեկավարել հեղինակային խմբերի աշխատանքը` մի շարք դասագրքերի և ուսումնական նյութերի պատրաստման աշխատանքները: Չուբարյանը համահեղինակ և պատասխանատու խմբագիրն է XX-XXI դարի սկզբի ազգային պատմության դասագրքի և մեթոդական ձեռնարկի, որը նախատեսված է միջնակարգ դպրոցի 11-րդ դասարանի համար:
   Ակադեմիկոս Ա. Չուբարյանը հասարակական մի շարք կազմակերպությունների անդամ է և ղեկավար: 1995-2005թթ. նա գլխավորել է «Ռուսական պատմաբանների և արխիվիստների միությունը» և համակարգել է պատվավոր նախագահներից մեկի և կենտրոնական խորհրդի անդամի աշխատանքները:
2011թ.-ին Ա. Չուբարյանի նախաձեռնությամբ անց է կացվել պատմության ուսուցիչների բուհական  և դպրոցական  համառուսական առաջին համաժողովը, որի շրջանակում ստեղծվել է «Պատմության և հասարակագիտության ուսուցիչների ասոցիացիա» համառուսական հասարակական կազմակերպությունը:
   Ակադեմիկոս Ա. Չուբարյանը ավելի քան 300 գիտական հոդվածների և մենագրությունների հեղինակ է: Ա. Չուբարյանը պարգևատրվել է Ռուսաստանի պետական մրցանակներով և շքանշաններով` «հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» IV աստիճանի (2006թ.) և III աստիճանի (2011), Պատվո նշան մեդալով (1999թ): Նա Պատվո լեգեոնի ասպետ է (Ֆրանսիա), պարգևատրվել է Գրիգոր VI մեդալով (Վատիկան): Ա. Չուբարյանը արժանացել է Գիտության և տեխնիկայի բնագավառում ՌԴ պետական մրցանակի, 2016թ. արժանացել է «հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» II աստիճանի շքանշանի, իսկ բոլորովին վերջերս՝ 2021թ. պարգրատրվել է «հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» I աստիճանի շքանշանով: Չուբարյանն այժմ Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի համընդհանուր պատմության ինստիտուտի գիտական ղեկավարն է:
Հաշվի առնելով Ալեքսանդր Չուբարյանի գիտական ձեռքբերումները և սերտ կապերը Հայաստանի հետ, բարձր գնահատելով նրա ավանդը գիտության մեջ՝ ՀՀ Գիտությունների ազգային ակադեմիան 2000 թվականին նրան ընտրել է ԳԱԱ արտասահմանյան անդամ:
 
   Գոհար Իսկանդարյան, պ.գ.թ., դոցենտ,
   ՀՀ ԳԱԱ սփյուռքի բաժնի գիտքարտուղար


Ազդեր








2024թ.-ի ապրիլի 23-ին՝ ժամը 10:30-ին, ՀՀ Գիտությունների ազգային ակադեմիայում տեղի կունենա տարեկան ընդհանուր ժողով՝ նվիրված ՀՀ ԳԱԱ 2023թ.-ի գիտական և գիտակազմակերպական գործունեության հիմնական արդյունքներին: Գիտությունների բաժանմունքների տարեկան ընդհանուր ժողովները կանցկացվեն ապրիլի 22-ին՝ ժամը 10:00-ին

ՀՀ ԳԱԱ ՖՀԻ-ը IPR Armenia Optica Student Chapter-ի հետ միասին հայտարարում են «Լույսը լուսանկարչի աչքերով» խորագրով ֆոտոմրցույթ՝ նվիրված Լույսի միջազգային օրվան: Մրցույթին գրացման վերջնաժամկետն է՝ ս.թ. մայիսի 1-ը

Ս.թ. ապրիլի 10-ին ժ. 15:00-ին ՀՀ ԳԱԱ նիստերի դահլիճում (Բաղրամյան պող., 24) տեղի կունենա սեմինարների շարքի երրորդ հանդիպումը՝ «Հավաքում ենք փաթիլ. ատոմներից դեպի մոլեկուլ և բյուրեղ» խորագրով: Որպես մոդերատոր հանդես կգա անվանի քիմիկոս, SKOLKOVO-ի գիտության և տեխնոլոգիաների ինստիտուտի պրոֆեսոր Արտեմ Օհանովը

Ս.թ. ապրիլի 5-ին, ժամը 12:00-ին ՀՀ ԳԱԱ Նախագահության նիստերի դահլիճում տեղի կունենա «Կանալացման նորագույն տեխնոլոգիաներ։ Չեզոք և լիցքավորված փնջեր ուղղորդող հզոր արտաքին էլեկտրամագնիսական դաշտեր» թեմայով սեմինար, որը կներկայացնի Միջուկային ֆիզիկայի ազգային ինստիտուտի (Իտալիա) պրոֆեսոր Սուլտան Դաբագովը

Ս.թ. ապրիլի 1-ին, ժամը 12:00-ին ՀՀ ԳԱԱ Նախագահության նիստերի դահլիճում տեղի կունենա «Մագնիսաչափությունը՝ միջուկային սպին-բևեռացված 14N-ով ադամանդում NV-կենտրոնների հիման վրա» թեմայով սեմինար, որը կներկայացնի Լատվիայի համալսարանի պրոֆեսոր Մարցիս Աուզինշը

ՀՀ ԳԱԱ Շիրակի հայագիտական հետազոտությունների կենտրոնը սկսում է «Գիտական աշխատություններ» պարբերականի 2024թ.1 (27) հատորի հոդվածների ընդունումը: Առաջնահերթությունը տրվում է անգլերեն և ռուսերեն լեզուներով հոդվածներին: Հոդվածների ընդունման վերջնաժամկետն է՝ 2024թ. մարտի 1-ը

Международный инновационный центр нанотехнологий СНГ (МИЦНТ СНГ) при поддержке Межгосударственного фонда гуманитарного сотрудничества государств - участников СНГ (МФГС) и Объединенного института ядерных исследований объявляет о проведении конкурса на соискание грантов на разработку проектов в рамках деятельности МИЦНТ СНГ в 2024 году и очередной Стажировки молодых ученых и специалистов стран СНГ в Дубне в апреле - мае 2024года

ՀՀ գիտության և տեխնիկայի զարգացման 2020-2024թթ. գերակայության ՀՀ կառավարության որոշման նախագիծ

Հրապարակումներ մամուլում
15/04/2024

Ֆինանսական փոխհատուցում կտրամադրվի գիտական աշխատանքների հրատարակության համար․ նոր կարգ
escs.am
12/04/2024

Մեկնարկել է «Երկակի նշանակության գիտական նախագծեր 2024» մրցույթը
escs.am
12/04/2024

Նոր կարգ՝ ուղղված արշավախմբերի կազմակերպանը, գիտական գործուղման ճանապարհածախսի փոխհատուցմանը
hesc.am
11/04/2024

Արցախի՝ աղվանական ներկայացվող կոթողները որևէ կապ չունեն աղվանների և կովկասյան բնիկ հանրույթների հետ․ Monument Watch
news.am
Կայքը հաճախել են
6 954 271

անգամ սկսած 01.01.2005թ.
National Academy of Sciences of the Republic of Armenia
ՀՀ ԳԱԱ պատկերանիշ (սև, կապույտ)
Ճիշտ տառատեսակի արտապատկերման համար ներբեռնեք և տեղադրեք Arian AMU.ttf
Դեպի վեր Կայքը վերջին անգամ թարմացվել է՝  15:46, 19/04/2024 Դեպի վեր
Գլխավոր էջ - Ակադեմիայի մասին - Բաժանմունքներ - Կազմակերպություններ - Անդամներ - Կապ մեզ հետ - Կառուցվածք - COVID-19
Նախագահության անդամներ - Փաստաթղթեր - Ինովացիոն առաջարկներ - Հրատարակություններ - Հիմնադրամներ - Գիտաժողովներ - Մրցույթներ
Լուսանկարներ - Տեսադարան - Վեբ ռեսուրսներ - Այլ ակադեմիաներ - «Գիտություն» թերթ - «Գիտության աշխարհում» հանդես - Հրապարակումներ մամուլում
Ազդեր - Հոբելյաններ - Համալսարաններ - Նորություններ - Գիտական արդյունքներ - Սփյուռքի բաժինը ներկայացնում է - Երիտասարդ գիտնականի ամբիոն
Մեր երախտավորները - Հայտարարություններ - Լինդաու քաղաքում Նոբելյան մրցանակի դափնեկրի հետ հանդիպում - Կայքի քարտեզ
© Copyright 1998-2024 Բոլոր հեղինակային իրավունքները պաշտպանված են:
Կայքը պատրաստված է և սպասարկվում է Հայաստանի ակադեմիական գիտահետազոտական կոմպյուտերային ցանցի կողմից (ASNET-AM):
Հարցերի կամ առաջարկությունների համար կարող եք ուղարկել նամակ webmaster {[ at ]} sci.am էլեկտրոնային փոստին: