ՀՀ գիտությունների ազգային ակադեմիա
ՀԱՅ  ENG  РУС
Home academy [@] sci.am Facebook Page
Գլխավոր էջ Ակադեմիայի մասին Բաժանմունքներ Կազմակերպություններ Անդամներ Կապ մեզ հետ
Կառուցվածք
Նախագահության անդամներ
Փաստաթղթեր
Ինովացիոն առաջարկներ
Հրատարակություններ
Հիմնադրամներ
Գիտաժողովներ
Մրցույթներ
Միջազգային համագործակցություն
Երիտասարդական ծրագրեր
Լուսանկարներ
Տեսադարան
Վեբ ռեսուրսներ
Այլ ակադեմիաներ
«Գիտություն» թերթ
«Գիտության աշխարհում» հանդես
Հրապարակումներ մամուլում
Ազդեր
Հոբելյաններ
Համալսարաններ
Նորություններ
Գիտական արդյունքներ
Սփյուռքի գիտնականները
Երիտասարդ գիտնականի ամբիոն
Մեր երախտավորները
Հայտարարություններ
Կայքի քարտեզ
«Հայկենսատեխնոլոգիա» գիտաարտադրական կենտրոն
«Հայկենսատեխնոլոգիա» գիտաարտադրական կենտրոն
Բնական գիտությունների բաժանմունք
Մասնագիտացում՝ կենսատեխնոլոգիա, մանրէաբանություն, մոլեկուլային կենսաբանություն, գենետիկա, գենային ինժեներիա, օրգանական քիմիա, կենսաքիմիա, Էկոլոգիական, պարենային և գյուղատնտեսական անվտանգություն
Հիմնադրման տարեթիվ՝ 2010թ.
Տնօրեն՝ ք.գ.թ.
Ծատուրյան Ավետիս Հովհաննեսի
Հասցե՝ ք. Երևան 0056, Գյուրջյան փ. 14
Հեռախոսահամար՝ (+374 10) 654180
Ֆաքս՝ (+374 10) 654183
Էլեկտրոնային փոստ՝ armbiotech {[ at ]} gmail.com
Ինտերնետային կայք՝ http://www.armbiotech.am/
Ընդհանուր տեղեկություններ

«Հայկենսատեխնոլոգիա» գիտաարտադրական կենտրոնը պետական ոչ առևտրային կազմակերպություն է (ՀՀ ԳԱԱ «Հայկենսատեխնոլոգիա» ԳԱԿ ՊՈԱԿ), որը ստեղծվել է ՀՀ կառավարության որոշմամբ 2010թ.` «Կենսատեխնոլոգիայի գիտահետազոտական ինստիտուտ» ՓԲԸ և ՀՀ ԳԱԱ «Միկրոբիոլոգիայի և մանրէների ավանդադրման կենտրոն» կազմակերպությունների միաձուլման արդյունքում և հանդիսանում է միաձուլվող կազմակերպությունների իրավահաջորդը: ՀՀ ԳԱԱ «Հայկենսատեխնոլոգիա» ԳԱԿ ՊՈԱԿ-ի կազմի մեջ են մտնում «Կենսատեխնոլոգիայի ինստիտուտ», «Միկրոբիոլոգիայի ինստիտուտ» և «Մանրէների ավանդադրման կենտրոն» հիմնարկները:

Կենտրոնում գործում են 2007թ. հիմնադրված Կենսատեխնոլոգիական հայկական ասոցիացիան (ԿՀԱ) և 2009թ.` Հայկական միկրոբիոլոգիական ասոցիացիան (ՀՄԱ): Վերջինս լիարժեք անդամության իրավունքով ներգրավված է Միկրոբիոլոգիական Եվրոպական կազմակերպության Ֆեդերացիայի մեջ (Federation of European Microbiological Societies (FEMS)):

Կենտրոնն ունի 127 գիտաշխատող, ներառյալ 1 ՀՀ ԳԱԱ ակադեմիկոս, 1 թղթակից անդամ, 8 գիտության դոկտոր և 54 գիտության թեկնածու:

Գործունեության հիմնական ոլորտներ
  • Կենսատեխնոլոգիայի, մանրէաբանության, մոլեկուլային կենսաբանություն, գենետիկայի, գենային ինժեներիայի և օրգանական քիմիայի հիմնարար հետազոտություններ:
  • Սպիտակուցային և ոչ սպիտակուցային ամինաթթուների, պեպտիդների, ֆերմենտների և այլ կենսապատրաստուկների սինթեզ ու արտադրություն:
  • Կենսաբանորեն ակտիվ նյութերի (ԿԱՆ) ստացման կենսատեխնոլոգիական գործընթացների մշակում և օպտիմալացում:
  • Սինթեզված պատրաստուկների բժշկակենսաբանական սկրինինգ:
  • Գենետիկա, գենային ինժեներիա, շտամ-արտադրիչների ստեղծում:
  • Բժշկության, դեղագործության, գյուղատնտեսության, սննդի արդյունաբերության և էկոլոգիայի ակտուալ խնդիրների լուծում:
  • Հայաստանի մանրէաբանական բազմազանության ուսումնասիրություն: Գիտաարտադրական նշանակություն ունեցող միկրոօրգանիզմների կուլտուրաների Հավաքածուի  պահպանում, պահում ու ուսումնասիրում:
  • Գիտահետազոտական դրամաշնորհներ և պայմանագրեր:
  • Գիտակրթական գործունեություն:
  • Կենսատեխնոլոգիական արտադրություններ (ոչ սպիտակուցային ամինաթթուներ, կենսաբանական պարարտանյութեր, կաթնաթթվային արտադրանք, հալենային և նորհալենային պատրաստուկներ):

Հիմնական գիտական գործունեությունը

- Կենսամիմետիկ ասիմետրիկ սինթեզ:
Դեղագործության և պոզիտրոն-էմիսիոն տոմոգրաֆիա (ՊԷՏ) ախտորոշման մեջ կիրառվող էնանտիորապես մաքուր ոչ սպիտակուցային ամինաթթուների, պեպտիդների և նրանց անալոգների ասիմետրիկ սինթեզի արդյունավետ մեթոդների մշակում:
- Կենսատրանսֆորմացիա եվ կենսակատալիզ:
Ամինաթթուների, ֆերմենտային պատրաստուկների, բազմաշաքարների և այլ ԿԱՆ-ի արտադրություն:
- Մանրէաբանական սինթեզ:
ԿԱՆ-ի շտամ-արտադրիչների որոնում, ստացում (L-, D-ամինաթթուներ, ֆերմենտներ, կենսաինհիբիտորներ, կենսաստիմուլյատորներ, կենսապարարտանյութեր, մանրէաբանական ինսեկտիցիդներ) բժշկության, դեղագործության և սննդի արդյունաբերության, գյուղատնտեսության կարիքների համար:
- Կենսապատրաստուկներ եվ կենսահավելումներ:
Պարենային, բժշկական, դեղագործական և կոսմետիկ նշանակության ԿԱՆ-ի ստացման տեխնոլոգիայի մշակում:
- Կենսատեխնոլոգիական գործընթացների կառավարում:
Սկզբունքորեն նոր կառավարման տեխնոլոգիական մոտեցումների մշակում:
- Գյուղատնտեսական եվ սննդի արդյունաբերության թափոնների վերամշակում:
Արդյունավետ տեխնոլոգիաների մշակում:
- Հայաստանի մանէաբանական կենսաբազմազանության ուսումնասիրում:
Սիստեմատիկա, տաքսոնոմիա, մորֆոլոգիա, ֆիզիոլոգիա, կենսաքիմիա, բջջային կենսաբանություն և միկրոօրգանիզմների գենետիկա:

Հիմնական արդյունքներ
  • Կազմակերպվել է օպտիկապես ակտիվ ոչ սպիտակուցային (R)- և (S) α-ամինաթթուների և կարճ պեպտիդների արտադրություն:
  • Կազմակերպվել է ազատ ապրող ազոտ ֆիքսող բակտերիաների հիման վրա «Ազոտովիտ», «Էկոբիոֆիդ» և «Էկոբիոֆիդ+» կենսաբանական պարարտանյութերի արտադրություն:
    Գենային ինժեներիայի և սելեկտիվ մեթոդների միջոցով L- ստացվել են ամինաթթուների գերաչտադրիչներ (պրոլին, վալին, ալանին, օրնիտին, արգինին, հիստիդին): Մշակվել են L-ամինաթթուների արտադրության ավելի քան 20 տեխնոլոգիական կանոնակարգեր:
  • Մանրէաբանական դեգրադացիայի և ֆերմենտային հիդրոլիզի միջոցով մշակվել են D-ամինաթթուների (ալանին, ասպարագինաթթու, պրոլին, մեթիոնին, լեյցին) ստացման մեթոդներ:
  • Մշակվել են սննդի արդյունաբերության համար ֆերմենտային պատրաստուկների (ամիլազա, գլյուկոամիլազա, բակտորենին) արտադրության տեխնոլոգիաներ:
  • Կազմակերպվել է բուժիչ հատապտղային և բուսական ծագման օշարակների, ինուլինի, ֆրուկտոզի և ֆրուկտոզագլյուկոզային օշարակի (ՖԳՕ), β-ցիկլոդեկստրինի, բժշկական և կոսմետիկ նշանակության բուսական և եթերային յուղերի արտադրություն:
  • Կազմակերպվել է «Նարինե» կաթնաթթվային արտադրանքի և յոգուրտների արտադրություն:
  • Վարակիչ հիվանդությունների հարուցիչների դեմ մշակվել են նոր մանրէաբանական ինսեկտիցիդային պատրաստուկների և աճի ինհիբիտորների ստացման տեխնոլոգիաներ:
  • Ստեղծվել է միկրոօրգանիզմների կուլտուրաների Հավաքածու (ավելի քան 13000 շտամ):
Միջազգային գործունեություն

Կենտրոնը համագործակցում է ԱՄՆ-ի, ԵՄ-ի, ԱՊՀ-ի, Չինաստանի մի շարք գիտահետազոտական և արտադրական կազմակերպությունների հետ, որի արդյունքում բարեհաջող իրականացվել են համատեղ գիտահետազոտական ծրագրեր և պայմանագրեր (INCO-COPERNICUS, ISTC, INTAS, CRDF, NFSAT, ANSEF, EURASIA, NATO և VOLKSWAGEN):

Կենսատեխնոլոգիայի զարգացման և գիտական համագործակցության ասպարեզում ձեռք բերված հաջողությունների համար կենտրոնը և, մասնավորապես, կենտրոնի տնօրենը` ՀՀ ԳԱԱ ակադեմիկոս Աշոտ Սերոբի Սաղյանը, պարգևատրվել է «Դեկարտի» պատվոգրով (ԵՄ, 2001թ.), «Բարեկամության շքանշանով» (ՉԺՀ կառավարություն, 2002թ.), Business Initiative Directions “Golden Star” միջազգային կազմակերպության «Որակ և Առաջնություն» կատեգորիայի հատուկ մրցանակով (“INTERNATIONAL QUALITY STAR AWARD”, 2003թ.), ՀՀ նախագահի մրցանակով (2004թ., 2011թ.), «Տյան Շանի» մրցանակով (Սինցզյան նահանգի կառավարություն, ՉԺՀ, 2002թ., 2005թ.), ՀՀ վարչապետի երախտագիտությամբ (2006թ.), ՀՀ պետական մրցանակով (2016թ.):


Ազդեր








Ս. թ. ապրիլի 17-ին ՀՀ ԳԱԱ Արվեստի ինստիտուտը, ՀՀ-ում Ֆրանկոֆոնիայի երկամսյակի շրջանակներում, կազմակերպում է միջազգային գիտական գիտաժողով «Հայ-ֆրանսիական մշակութային կապերի պատմությունից» թեմայով

Ս. թ. ապրիլի 20-ին, ժամը 15.00-ին ՀՀ ԳԱԱ փիլիսոփայության, սոցիոլոգիայի և իրավունքի ինստիտուտում տեղի կունենա «Իրավունքի դերը արժեքների համաշխարհային համայնքի ծագման գործում (Միրեյ Դելմա-Մարտի)» թեմայով սեմինար

Ս. թ. ապրիլի 20-ին, ժամը 14.00-ին ՀՀ ԳԱԱ փիլիսոփայության, սոցիոլոգիայի և իրավունքի ինստիտուտում տեղի կունենա «Երկրաքաղաքականության ֆրանսիական դպրոցը» թեմայով սեմինար

2026 թ. մայիսի 4-8-ը ՀՀ ԳԱԱ ֆիզիկայի կիրառական պրոբլեմների և ֆիզիկական հետազոտությունների ինստիտուտները կազմակերպում են 15-րդ միջազգային սիմպոզիում և COST գիտաժողով «Օպտիկան և նրա կիրառությունները (OPTICS-15)» թեմայով (ք.Երևան)

Ս. թ. մայիսի 16-19-ը, ժամը 10։00-ից ՀՀ ԳԱԱ Լ.Ա. Օրբելու անվան ֆիզիոլոգիայի ինստիտուտը և Երևանի Հերացու անվան պետական համալսարանը՝ «Սթրեսի և վարքի ուսումնասիրության միջազգային ընկերության» հետ համատեղ, կազմակերպում են «Նյարդագիտության շաբաթ 2026» միջազգային գիտաժողով

2026թ․ մայիսի 25-29-ը ՀՀ ԳԱԱ Վ․Համբարձումյանի անվ․ Բյուրականի աստղադիտարանը Բյուրականում կազմակերպում է «Աստղագիտության հաղորդակցումը հասարակության հետ» միջազգային գիտաժողով

2026 թ. hունիսի 21-28-ը ՀՀ ԳԱԱ ֆիզիկայի կիրառական պրոբլեմների ինստիտուտը անց է կացնում «Փնջեր և ճառագայթներ, փոխազդեցություն և կիրառություններ» միջազգային գիտաժողով և «Ճառագայթային ֆիզիկա» Ալպիկյան միջազգային գիտական դպրոց (ASRP)՝ նվիրված ակադեմիկոս Ալպիկ Մկրտչյանին (ք. Երևան և Ջերմուկ)

ԱՊՀ Նանոտեխնոլոգիաների միջազգային նորարարական կենտրոնը (IINC CIS) հայտարարում է ԱՊՀ երկրների երիտասարդ գիտնականների և մասնագետների համար դրամաշնորհների և վերապատրաստման մրցույթ (Դուբնա, 2026)

Հրապարակումներ մամուլում
28/03/2026

Կայացավ «Հայկական համադպրոցական գիտության փառատոն-2026»-ը
hesc.am
27/03/2026

Նախարար Ժաննա Անդրեասյանը դպրոցականների հետ այցելել է Ա․Նազարովի անվ․ երկրաֆիզիկայի և ինժեներային սեյսմաբանության ինստիտուտ
hesc.am
26/03/2026

Հայկական էթնոգենեզի գենետիկական հենքը | Բուն զրույց.գիտություն
boon.am
25/03/2026

«Հորիզոն Եվրոպա» ծրագրի շրջանակում կիրականացվի Ինֆորմատիկայի և ավտոմատացման պրոբլեմների ինստիտուտի համակարգմամբ «WARIE» նախագիծը
hesc.am
Կայքը հաճախել են
7 700 848

անգամ սկսած 01.01.2005թ.
National Academy of Sciences of the Republic of Armenia
ՀՀ ԳԱԱ պատկերանիշ (սև, կապույտ)
Ճիշտ տառատեսակի արտապատկերման համար ներբեռնեք և տեղադրեք Arian AMU.ttf
Դեպի վեր Կայքը վերջին անգամ թարմացվել է՝  12:40, 02/04/2026 Դեպի վեր
Գլխավոր էջ - Ակադեմիայի մասին - Բաժանմունքներ - Կազմակերպություններ - Անդամներ - Կապ մեզ հետ - Կառուցվածք - Նախագահության անդամներ
Փաստաթղթեր - Ինովացիոն առաջարկներ - Հրատարակություններ - Հիմնադրամներ - Գիտաժողովներ - Մրցույթներ - Միջազգային համագործակցություն
Երիտասարդական ծրագրեր - Լուսանկարներ - Տեսադարան - Վեբ ռեսուրսներ - Այլ ակադեմիաներ - «Գիտություն» թերթ - «Գիտության աշխարհում» հանդես
Հրապարակումներ մամուլում - Ազդեր - Հոբելյաններ - Համալսարաններ - Նորություններ - Գիտական արդյունքներ - Սփյուռքի գիտնականները
Երիտասարդ գիտնականի ամբիոն - Մեր երախտավորները - Հայտարարություններ - Կայքի քարտեզ
© Copyright 1998-2026 Բոլոր հեղինակային իրավունքները պաշտպանված են:
Կայքը պատրաստված է և սպասարկվում է Հայաստանի ակադեմիական գիտահետազոտական կոմպյուտերային ցանցի կողմից (ASNET-AM):
Հարցերի կամ առաջարկությունների համար կարող եք ուղարկել նամակ webmaster {[ at ]} sci.am էլեկտրոնային փոստին: