National Academy of Sciences of the Republic of Armenia
ՀԱՅ  ENG  РУС
Home academy [@] sci.am
Գլխավոր էջ Ակադեմիայի մասին Կազմակերպություններ Անդամներ Կապ մեզ հետ
«Գիտություն» թերթ
N332 հուլիս 2019թ.
N332
Կառուցվածք
Բաժանմունքներ
Նախագահության անդամներ
Փաստաթղթեր
Ինովացիոն առաջարկներ
Նորություններ
Գիտաժողովներ
Հրապարակումներ մամուլում
Հայտարարություններ
Լուսանկարներ
Տեսադարան
«Գիտություն» թերթ
Հիմնադրամներ
Հոբելյաններ
Հրատարակություններ
Վեբ ռեսուրսներ
Այլ ակադեմիաներ
Համալսարաններ
Լինդաուում Նոբելյան մրցանակի դափնեկրի հետ հանդիպում
Կայքի քարտեզ
Նորություններ
25/03/2019
ՀՀ ԳԱԱ ֆիզիկայի և աստղաֆիզիկայի բաժանմունքն ամփոփեց 2018թ. գործունեության արդյունքները բաժանմունքի տարեկան ընդհանուր ժողովում

   Սույն թվականի մարտի 25-ին տեղի ունեցավ ՀՀ ԳԱԱ ֆիզիկայի և աստղաֆիզիկայի բաժանմունքի տարեկան ընդհանուր ժողովը:
   Ժողովի ընթացքում 2018թ. գիտական և գիտակազմակերպական գործունեության հիմնական արդյունքները ներկայացրեց բաժանմունքի ակադեմիկոս-քարտուղար ՀՀ ԳԱԱ ակադեմիկոս Ռադիկ Կոստանյանը: Այսպիսով, բաժանմունքի կազմում ընդգրկված են Վ. Համբարձումյանի անվան Բյուրականի աստղադիտարանը, Ֆիզիկական հետազոտությունների, Ֆիզիկայի կիրառական պրոբլեմների, Ռադիոֆիզիկայի և էլեկտրոնիկայի ինստիտուտները, ԻԿՐԱՆԵՏ միջազգային կենտրոնը և «Գալակտիկա» ՓԲԸ-ը:
   Կազմակերպվել է 8 գիտաժողով, տպագրվել են` 5 մենագրություն (3-ն արտասահմանում), 216 հոդված (116-ն արտասահմանում), 141 թեզիս (65-ն արտասահմանում), 5 ուսումնական ձեռնարկ, ստացել են 8 արտոնագիր:
Բաժանմունքի կազմում ընդգրկված են` ԳԱԱ 9 ակադեմիկոս, 12 թղթակից և 29 արտասահմանյան անդամներ:
Հաշվետու տարում ՀՀ ԳԱԱ ակադեմիկոս Վ. Հարությունյանը պարգևատրվել է «Այլընտրանքային էներգիայի և էկոլոգիայի միջազգային ասոցիացիա»-ի ոսկե մեդալով և Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի և Մոսկվայի պետական համալսարանի ակադեմիկոս Ն.Մ.Էմանուելի հուշամեդալով, ՀՀ ԳԱԱ Ռադիոֆիզիկայի և էլեկտրոնիկայի ինստիտուտի տնօրեն ֆ.-մ.գ.թ. Տ. Զաքարյանը պարգևատրվել է  ՀՀ պաշտպանության նախարարության Վազգեն Սարգսյանի մեդալով, ՀՀ ԳԱԱ Ռադիոֆիզիկայի և էլեկտրոնիկայի ինստիտուտի գիտաշխատող ֆ.-մ.գ.թ. Ա. Մակարյանը պարգևատրվել է  ՀՀ պաշտպանության նախարարության Վազգեն Սարգսյանի մեդալով:

20190325_2_body.jpg

   Ժողովին ներկայացվեցին  հետևյալ գիտական զեկուցումները՝

  • «Ֆունկցիոնալացված մագնիսական նանոնյութեր չարորակ ուռուցքների` բարձր արդյունավետությամբ մագնիսական գերտաքացման համար», զեկուցող` ֆ.-մ.գ.թ. Ա. Մանուկյան
  • «Աստղաքիմիան որպես աստղակենսաբանության հիմք` պարզագույն մոլեկուլներից մինչև կենսամարկերներ այլ մոլորակներում», զեկուցող` ֆ.-մ.գ.թ. Ա. Եղիկյան
  • «Ռենտգենյան ակուստաօպտիկայի նոր կիրառությունների մասին», զեկուցող` ֆ.-մ.գ.թ. Վ. Քոչարյան
  • «Ակտիվ գալակտիկական միջուկների ուսումնասիրությունը բարձր էներգիաների տիրույթում», զեկուցող` ֆ.-մ.գ.թ. Ն. Սահակյան
  • «Ռադիոհաճախականային պլազմայի հսկման և ղեկավարման եղանակներն արդի տեխնոլոգիական պրոցեսներում», զեկուցող` Ս.Սարգսյան

   Բաժանմունքի կազմակերպությունների կարևորագույն և կիրառական արդյունքներ

   Վ.Համբարձումյանի անվ. Բյուրականի աստղադիտարան (ԲԱ)

   Կարևոր արդյունքներ

   Օպտիկական և ռենտգենյան դիտողական տվյալների հիման վրա կատարվել է 200-ից ավելի ռենտգենյան գալակտիկաների սպեկտրային հետազոտություններ և առաջին անգամ տրվել են դրանց ակտիվության դասերը: Հայտնաբերվել է հազվադեպ հանդիպող նոր գերլուսատու 55 ենթակարմիր գալակտիկա և ստեղծվել է ենթակարմիր գալակտիկաների ամենամեծ ընտրանքը (ղեկ.՝ ֆ.-մ.գ.թ. Ա. Միքայելյան):
   V1318 Cyg էրուպտիվ աստղի մանրակրկիտ սպեկտրային և լուսաչափական հետազոտությունների հիման վրա պարզաբանվել է, որ այս օբյեկտը ներկայացուցիչն միջին զանգվածի երիտասարդ էրուպտիվ աստղերի նոր ենթադասի (ղեկ.՝ ֆ.-մ.գ.դ. Տ. Մաղաքյան):
   Ցույց է տրվել, որ Գալակտիկայի կենտրոնից 5 և 7 կիլոպարսեկ շառավիղներով սահմանափակված օղակում Գալակտիկայի մեծամասշտաբ մագնիսական դաշտն ուղղված է ժամացույցի սլաքի շարժման ուղղությանը հակառակ (ղեկ.՝ ֆ.-մ.գ.թ. Ռ. Անդրեասյան):

   Կիրառական աշխատանքների արդյունքներ

   Հայ-ռուսական համատեղ կայանում 210 դիտողական գիշերների ընթացքում արհեստական արբանյակների համար կատարվել է շուրջ 420,000 չափում և վերականգնվել է 630 ուղեծիր (ղեկ.՝ ֆ.-մ.գ.թ. Հ. Հարությունյան):

   Ռադիոֆիզիկայի և էլեկտրոնիկայի ինստիտուտ (ՌՖԷԻ)

   Կարևոր արդյունքներ

   Հետազոտվել են ֆրենելյան դիէլեկտրական միկրոոսպնյակներից բաղկացած փուլավորված ալեհավաքային ցանցի հատկությունները: Պատրաստվել է 4 x 4 ցանց, որի տարրն իրենից ներկայացնում է 2λ x 2λ x 3λ զուգահեռանիստի տեսքով ε = 1,6 դիէլէկտրական հաստատունով ոսպնյակ: Մշակված ցանցի հիման վրա նախատեսվում է կառուցել միլիմետրային ալիքների երկչափ տեսածրման անտենա ավտոմեքենաների վարման համակարգերում օգտագործման համար (ղեկ.`  թղթ.անդ. Ա.Հախումյան):
   Ուսումնասիրվել է լույսի տարածումը նոսր ֆոտոնային բյուրեղներում: Ստացվել է վերլուծական արտահայտություն անցման գործակցի համար: Կանխագուշակվել է լույսի ուղղման երևույթը, որը փորձնականորեն դիտվել է միկրոալիքային տիրույթում: Նման վարքը պայմանավորված է ֆոտոնի շարժունության ճնշմամբ դիէլէկտրական թափանցելիության անհամասեռության ուղղությամբ: Պատճառը ցածր էներգիայով և տեղայնացված վիճակների ի հայտ գալն է, ինչը ճնշում է ֆոտոնի շարժունությունը լայնական ուղղությամբ և ստիպում է ֆոտոնին ուղղվել անկախ անկման անկյունից (ղեկ.՝ ֆ.-մ.գ.դ. Ժ.Գևորգյան):   

   Կիրառական աշխատանքների արդյունքներ

   Ստեղծվել է հակառակորդի խոցման միջոցների ճնշման սարք (ղեկ.` ֆ.-մ.գ.թ. Ա.Մակարյան):

   Առաջարկվել և հետազոտվել է ռադարների ազդանշանների  թվային մշակման նոր եղանակ, հիմնված հաճախականության օրթոգոնալ բաժանման բազմապատկման (OFDM) տեխնոլոգիայի վրա: Մշակված եղանակը հնարավորություն է տալիս բազմաթիրախային իրավիճակում իրականացնել միարժեք համապատասխանություն հնարավոր հեռավորությունների  և հնարավոր արագությունների բազմությունների մեջ: Մշակված եղանակը պահանջում է շատ ավելի փոքր հաշվողական  պաշարներ, քան ներկայում լայնորեն օգտագործվող հայտնի  եղանակները  (ղեկ.`  թղթ.անդ. Ա.Հախումյան):

   Ֆիզիկական հետազոտությունների ինստիտուտ

   Կարևոր  արդյունքներ

   Կալիում պարունակող բարձրջերմաստիճանային նանոբջջի L = λ/2 = 380 նմ հաստության շրջակայքում հայտնաբերվել և հետազոտվել է Լեմբի կոլեկտիվ շեղման երևույթով պայմանավորված,  խտության աճին զուգընթաց գրանցվող սպեկտրային անցումների «կապույտ շեղում» (ղեկ.՝ ֆ.-մ.գ.դ. Դ.Սարգսյան):
   Yb:LuAlO3 և Yb:YAlO3 միաբյուրեղների հիման վրա լազերների մշակման համար հետազոտվել է բյուրեղացման պայմանների ազդեցությունը օպտիկական բնութագրերի վրա, Չոխրալսկու և Բրիջմենի եղանակներով ստացվել են ակտիվատորի տարբեր կոնցենտրացիաներով բյուրեղներ: Որոշվել է դիոդային մղմամբ մոդուլված բարորակության ռեժիմում YAlO3:Yb բյուրեղների  գեներացման համար Yb իոնների օպտիմալ կոնցենտրացիան (2-3 ատ%) (ղեկ.՝ ֆ.-մ.գ.դ. Ա.Պետրոսյան):

   Կիրառական աշխատանքների արդյունքներ

   Նախանշված հատկություններով սինթեզված ածխածնային նանոմասնիկների և մետաղ-ածխածնային նանոկոմպոզիտների գործնական կիրառման նպատակով ձեռնարկվել են աշխատանքներ տեխնոլոգիական (հիբրիդային սուպերկոնդենսատորների մշակում, հեղուկների արդյունավետ ֆիլտրերի ստեղծում), բժշկական (քաղցկեղային բջիջների քայքայում մագնիսական հիպերթերմիայի եղանակով), ռազմաարդյունաբերական (ենթակարմիր ճառագայթման կլանիչ և հակառադարային պաշտպանական շերտերի ստեղծում) ուղղություններով (ղեկ.` ֆ.-մ.գ.թ. Ա.Մանուկյան):
   Ատոմական գոլորշիների և լազերային ճառագայթման ռեզոնանսային փոխազդեցության հիման վրա մշակվել են տարբեր բնութագրերով օպտիկական սկալյար և վեկտորային մագնիսաչափների լաբորատոր մոդելներ՝ գեոմագնիսական դաշտի մշտադիտարկման, ուժեղ գրադիենտային դաշտերի չափման և այլ կիրառությունների համար: Սարքերի մշակումներում օգտագործվել են մատչելի հենքով էլեկտրոնային տարրեր և սեփական ծրագային ապահովում՝ ավտոնոմ աշխատանքի համար (ղեկ.`  թղթ.անդ. Ա.Պապոյան):

   Ֆիզիկայի կիրառական պրոբլեմների ինստիտուտ

   Կարևոր արդյունքներ

   Հետազոտվել է ուղղագիծ հավասարաչափ շարժվող լիցքավորված մասնիկների թանձրուկների շղթայի ճառագայթումը, երբ այն անցնում է վակուումում գտնվող դիէլեկտրական գնդի կենտրոնով։ Ցույց է տրվել, որ խնդրի պարամետրերի որոշակի արժեքների դեպքում, հաճախությունների նեղ տիրույթում կարող է մակածվել ինտենսիվ ճառագայթում, երբ ճառագայթվող էներգիան համեմատական է շղթայում թանձրուկների թվի քառակուսուն (ղեկ.՝ ակ. Ա. Մկրտչյան):
   Փորձնականորեն ցույց է տրվել, որ քվարցի միաբյուրեղի ատոմական հարթություններին ուղղահայաց կիրառված կետային ջերմային գրադիենտի միջոցով հնարավոր է սպիտակ փնջից առանձնացնել որոշակի անկյունային ու սպեկտրային լայնությամբ ռենտգենյան փունջ և այն կիզակետել հարթության մեջ (ղեկ.՝ ֆ.-մ.գ.թ. Վ. Քոչարյան):

   Կիրառական աշխատանքների արդյունքներ

   Ակուստապլազմային միջավայրում իոնապլազմային փոշիացման եղանակով սինթեզվել են դժվարահալ մետաղների և այլ նյութերի տարբեր հարաբերական խտության ու կարգավորվածության աստիճանի միջավայրեր, որոնք կարող են օգտագործվել լայն տիրույթի էլեկտրամագնիսական ալիքների կլանիչ-փոխակերպիչ սարքերի ստեղծման համար:
   Մշակվել է գերթույլ ակուստիկական ալիքների գրանցման նոր մեթոդ, որը պայմանավորված է ակուստաֆիզիկական մեթոդներով կենսաբանական օբյեկտների ակուստիկական արձագանքերի  գրանցմամբ (ղեկ.՝ թղթ. անդ. Ա. Մկրտչյան):
   «COMSOL MULTIPHYSICS» ծրագրային միջավայրում մշակվել է բյուրեղներում, ակուստիկական ալիքների առկայությամբ պայմանավորված, տարբեր առանցքներով դեֆորմացիայի բաշխման քարտեզի ստացման մեթոդ (մոդելավորման եղանակ): Մշակվել և պատրաստվել է 0.1÷1 ՄՀց տիրույթի էլեկտրամագնիսական ազդանշանների ուժեղարար (ղեկ.՝ ֆ.-մ.գ.թ. Վ. Քոչարյան):
   Ակուստաֆիզիկայի տարբեր մեթոդների կիրառմամբ մշակվել ու ստեղծվել է նոր տիպի բարձր արտադրողականությամբ ջրածնային գեներատորի լաբորատոր նմուշ (ղեկ.՝ ֆ.-մ.գ.թ. Վ. Նալբանդյան):

   ԻԿՐԱՆԵՏ  ՄԿ

   Կարևոր արդյունքներ

   Համադրելով տարբեր դիտակներով ռադիոտիրույթից մինչև բարձր էներգիաների գամմա տիրույթներում գրանցված տվյալները՝ ցույց է տրվել, որ IceCube դիտակով գրանցված գերբարձր էներգիաների նեյտրինոները, ամենայն հավանականությամբ, առաջանում են TXS 0506+056 հեռավոր բլազարից (ղեկ.՝ ֆ.- մ.գ.թ. Ն. Սահակյան):

   ՀՀ ԳԱԱ Տեղեկատվական-վերլուծական ծառայություն
   25.03.2019թ.

Վերջին հայտարարություններ








ՀՀ ԳԱԱ Հայաստանի բժշկագիտություն հանդեսը ընդգրկվել է ԲՈԿ-ի կողմից ընդունելի հրատարակությունների ցանկում

Հայագիտական ուսումնասիրություները ֆինանսավորող համահայկական հիմնադրամը 2019 թ. հայտարարում է հայագիտական ուսումնասիրությունների նախագծերի մրցույթ, որոնք պետք է նպատակաուղղված լինեն հայագիտության բնագավառում կարևոր, արդիական հնչեղություն ունեցող խնդիրների լուծմանը

ՀՀ ԳԱԱ-ն հայտարարում է 2019թ-ի «ՀՀ ԳԱԱ համակարգի ինստիտուտների գիտական սարքավորումների սպասարկում, վերազինում, գիտափորձերի իրականացման համար նյութերի ձեռքբերում և չնախատեսված անհետաձգելի ծախսերի կատարում» և «ՀՀ ԳԱԱ համակարգի կազմակերպությունները սարքավորումներով վերազինում» ծրագրերից համակարգի կազմակերպություններին ֆինանսավորում տրամադրելու մրցույթ

ՀՀ ԳԱԱ-ն հայտարարում է «ՀՀ գիտությունների ազգային ակադեմիայի համակարգի գիտական գործուղումների իրականացում» ծրագրի միջոցներից 2019 թ. գիտական գործուղման ֆինանսավորման մրցույթ: Մրցույթն անցկացվելու է «ՀՀ գիտությունների ազգային ակադեմիայի համակարգի գիտական գործուղումների իրականացում» ծրագրի միջոցների օգտագործման կարգին համապատասխան

ՀՀ 2019թ. պետական բյուջեից ֆինանսավորման երաշխավորված գիտական միջոցառումների ցանկ

2019թ. սեպտեմբերի 2-6-ը ՀՀ ԳԱԱ ֆիզիկայի և աստղաֆիզիկայի բաժանմունքը և ՀՀ ԳԱԱ Վ. Համբարձումյանի անվ. Բյուրականի աստղադիտարանը Բյուրականում անց են կանցում «Տիեզերական հետազոտությունների և տեխնոլոգիաների տարածաշրջանային ամառային դպրոց»

2019թ. սեպտեմբերի 23-ից 27-ը ՀՀ ԳԱԱ Մ.Գ. Մանվելյանի անվ. ընդհանուր և անօրգանական քիմիայի ինստիտուտը և ՀՀ ԳԱԱ քիմիայի և Երկրի մասին գիտությունների բաժանմունքը Երևանում կազմակերպում են «Քիմիա և քիմիական տեխնոլոգիաներ» VI միջազգային գիտաժողովը

2019թ. սեպտեմբերի 23-27-ը ՀՀ ԳԱԱ-ն և ՀՀ ԳԱԱ Ինֆորմատիկայի և ավտոմատացման պրոբլեմների ինստիտուտը Երևանում կազմակերպում է "Համակարգչային գիտություն և ինֆորմացիոն տեխնոլոգիաներ" խորագրով 12-րդ միջազգային գիտաժողովը

ՀՀ ԳԱԱ Փիլիսոփայության, սոցիոլոգիայի և իրավունքի ինստիտուտը 2019 թ. նոյեմբերի 26-ին կազմակերպում է գիտաժողով՝ նվիրված ՀՀ ԳԱԱ Փիլիսոփայության, սոցիոլոգիայի և իրավունքի ինստիտուտի 50-ամյակին: Լրացուցիչ տեղեկությունների համար՝ e-mail: jijyan@mail.ru

«Մատենադարանի երիտասարդ գիտաշխատողների միավորում» ՀԿ-ն 2019թ. նոյեմբերի 28-30-ը կազմակերպում է երիտասարդական 5-րդ գիտաժողովը, որն այս տարի նվիրված է Մաշտոցյան Մատենադարանի հիմնադրման 60-ամյակին

2019թ. հոկտեմբերի 15-ից 18-ը ՀՀ ԳԱԱ Մ. Աբեղյանի անվան գրականության ինստիտուտը, ՀՀ ԳԱԱ Հայագիտության և հասարակական գիտությունների բաժանմունքը և Երևանի պետական համալսարանը Երևանում կազմակերպում են հոբելյանական միջազգային գիտական նստաշրջան` նվիրված Հովհաննես Թումանյանի ծննդյան 150-ամյակին

2019թ. հոկտեմբերի 24-ին ՀՀ ԳԱԱ Մ. Աբեղյանի անվան գրականության ինստիտուտը կազմակերպում է հոբելյանական գիտական նստաշրջան՝ նվիրված Ակսել Բակունցի ծննդյան 120-ամյակին

ՀՀ ԳԱԱ Փիլիսոփայության, սոցիոլոգիայի և իրավունքի ինստիտուտը 2019 թ. նոյեմբերի 21-ին կազմակերպում է միջազգային գիտաժողով` նվիրված UNESCO-ի հռչակած փիլիսոփայության համաշխարհային օրվան: Լրացուցիչ տեղեկությունների համար՝ e-mail: jijyan@mail.ru

Հրապարակումներ մամուլում
23/07/2019
Գիտության տոն նոր ուսումնական տարում
hhpress.am
13/06/2019
Հայաստանի պատուհանը Բաշկիրիայում
hhpress.am
12/06/2019
«Ես նախկին իշխանությունների պալատական երգիչը չեմ եղել և չեմ էլ լինելու»
a1plus.am
11/06/2019
РАЗВИТИЕ ОСНОВАНО НА ИНТЕЛЛЕКТЕ
golosarmenii.am
08/06/2019
ИЗВЕРЖЕНИЕ ВУЛКАНА В ХХI ВЕКЕ МОЖЕТ ИЗМЕНИТЬ КЛИМАТ
golosarmenii.am
07/06/2019
Պատգամավոր. «Եթե արտասահմանյան դրամաշնորհները չլինեին, Հայաստանում գիտական սեկտորը վաղուց մահացած կլիներ»
hetq.am
Կայքը հաճախել են
1 766 378

անգամ սկսած 01.01.2005թ.
National Academy of Sciences of the Republic of Armenia
ՀՀ ԳԱԱ լոգոտիպ (սև, կապույտ)
Դեպի վեր Կայքը վերջին անգամ թարմացվել է՝  13:33, 19/08/2019 Դեպի վեր
Գլխավոր էջ - Ակադեմիայի մասին - Կազմակերպություններ - Անդամներ - Կապ մեզ հետ - Կառուցվածք - Բաժանմունքներ
Նախագահության անդամներ - Փաստաթղթեր - Ինովացիոն առաջարկներ - Նորություններ - Գիտաժողովներ - Հրապարակումներ մամուլում
Հայտարարություններ - Լուսանկարներ - Տեսադարան - «Գիտություն» թերթ - Հիմնադրամներ - Հոբելյաններ
Հրատարակություններ - Վեբ ռեսուրսներ - Այլ ակադեմիաներ - Համալսարաններ
Լինդաուում Նոբելյան մրցանակի դափնեկրի հետ հանդիպում - Կայքի քարտեզ
© Copyright 1998-2019, Բոլոր հեղինակային իրավունքները պաշտպանված են:
Կայքը պատրաստված է և սպասարկվում է Հայաստանի ակադեմիական գիտահետազոտական կոմպյուտերային ցանցի կողմից (ASNET-AM):
Հարցերի կամ առաջարկությունների համար կարող եք ուղարկել նամակ webmaster {[ at ]} sci.am էլեկտրոնային փոստին: