| ||||||||
2026 թ. լրանում է ՀՀ ԳԱԱ Վիկտոր Համբարձումյանի անվան Բյուրականի աստղադիտարանի հիմնադրման 80-ամյակը։ 1946թ. աշխարհահռչակ գիտնական ակադեմիկոս Վիկտոր Համբարձումյանի նախաձեռնությամբ հիմնադրված գիտական կենտրոնը դարձել է Հայաստանի այցեքարտը և ամբողջ տարածաշրջանի կարևորագույն աստղագիտական կենտրոններից մեկը։
Բյուրականի աստղադիտարանը գտնվում է Արագած լեռան հարավային լանջին՝ Բյուրական գյուղի մոտ, որտեղ մաքուր երկինքը և բարձրադիր դիրքը նպաստավոր պայմաններ են ստեղծում տիեզերքի ուսումնասիրության համար։ Հիմնադրման առաջին տարիներից Բյուրականի աստղադիտարանում իրականացվել են կարևորագույն գիտական հետազոտություններ։ Այստեղ 1947թ. Վիկտոր Համբարձումյանը հայտնաբերել է աստղասփյուռները՝ ցույց տալով, որ աստղերը ծնվում են խմբերով, և աստղառաջացման գործընթացը շարունակվում է նաև այսօր։ Այս հայտնագործությունն էականորեն փոխել է աստղերի առաջացման վերաբերյալ գիտական պատկերացումները։ Բյուրականի աստղադիտարանում իրականացվել են նաև համաշխարհային նշանակության ծրագրեր, որոնցից առավել հայտնի է Առաջին բյուրականյան շրջահայությունը (Մարգարյանի շրջահայությունը), որի արդյունքում հայտնաբերվել են գերմանուշակագույն ավելցուկ ունեցող հազարավոր գալակտիկաներ՝ հայտնի որպես Մարգարյանի գալակտիկաներ։ Այս դիտողական նյութը գրանցվել է ՅՈւՆԵՍԿՕ-ի «Աշխարհի հիշողություն» փաստագրական ժառանգության ցանկում։ Այսօր Բյուրականի աստղադիտարանը շարունակում է իր գիտական, կրթական և հանրային առաքելությունը՝ լինելով Հայաստանի առաջատար գիտահետազոտական ինստիտուտներից մեկը։ Այստեղ իրականացվում են աստղաֆիզիկական հետազոտություններ, կազմակերպվում են միջազգային գիտաժողովներ, ամառային դպրոցներ երիտասարդ գիտնականների համար և այլ կրթական ծրագրեր։ 80 տարիների ընթացքում Բյուրականի աստղադիտարանը դարձել է ոչ միայն գիտության կարևոր կենտրոն, այլև գիտական մտքի խորհրդանիշ՝ շարունակելով ոգեշնչել նոր սերնդի հետազոտողներին բացահայտելու Տիեզերքի գաղտնիքները։ |
Գլխավոր էջ - Ակադեմիայի մասին - Բաժանմունքներ - Կազմակերպություններ - Անդամներ - Կապ մեզ հետ - Կառուցվածք - Նախագահության անդամներ
Փաստաթղթեր - Ինովացիոն առաջարկներ - Հրատարակություններ - Հիմնադրամներ - Գիտաժողովներ - Մրցույթներ - Միջազգային համագործակցություն
Երիտասարդական ծրագրեր - Լուսանկարներ - Տեսադարան - Վեբ ռեսուրսներ Այլ ակադեմիաներ - «Գիտություն» թերթ - «Գիտության աշխարհում» հանդես
Հրապարակումներ մամուլում - Ազդեր - Հոբելյաններ - Համալսարաններ - Նորություններ - Գիտական արդյունքներ - Սփյուռքի գիտնականները
Երիտասարդ գիտնականի ամբիոն - Մեր երախտավորները - Հայտարարություններ - Կայքի քարտեզ - Որոնում