Վերականգնողական բժշկություն

Վերականգնողական բժշկությունը շատ երկրներում, այդ թվում՝ ԱՄՆ-ում, Ճապոնիայում, Չինաստանում և Ավստրալիայում, արդեն սկսել է արտադրել մաշկի, աճառի և ոսկորի՝ կլինիկական կիրառության համար համալիր փոխարինումներ: Այսօր հյուսվածքների աճեցման ամենամոտ լաբորատորիաները Մոսկվայում (ՌԴ) և Անկարայում (Թուրքիա) են: Հայաստանի համար սա կարող է լինել սեփական ռեսուրսներից ու գիտական ներուժից օգտվելու ճիշտ պահը՝ զարգացնելու նման ծրագիր՝ ստեղծելով «Կենսաբանական հյուսվածքների աճեցման և վերականգնողական բժշկության» ազգային կենտրոն, որը կդառնա տարածաշրջանում այդ ոլորտի առաջատարը: Այս աշխատանքները մեծ պահանջարկ ունեն առօրյայում, հատկապես պատերազմական իրավիճակներում: Մաշկի վնասված հատվածի փոխպատվաստումն այսօր ամենապահանջվածներից է, և այս խնդիրը հեշտությամբ կարելի է լուծել օժանդակված հյուսվածքային ռեգեներացիայի միջոցով:

-

Համաձայն Ամերիկյան այրվածքների ընկերության (American Burn Association) տվյալների՝ ԱՄՆ-ում կա այրվածքներից մոտ 150.000 հոսպիտալացված, յուրաքանչյուր 3 հիվանդի դեպքում կատարվում է մաշկի փոխպատվաստում: ԱՄՆ-ում այրվածքներից տարեկան պատվաստվում է 50.000 մաշկ: Մաշկի փոխպատվաստման դեպքերն ավելի շատ են, քան խոր այրվածքներով դեպքերը, քանի որ մաշկի փոխպատվաստում կատարվում է ինչպես քրոնիկական խոցերը բուժելու համար, այնպես էլ այլ դեպքերում: Ակնկալվում է, որ Հայաստանում մաշկի փոխպատվաստման պրոցեդուրաների թիվը կլինի մոտ 1000 (ներառյալ քրոնիկական խոցերը, այրվածքները, վնասվածքները և այլն): Եթե 10X10սմ2 փոխպատվաստման արժեքը 300-500 ԱՄՆ դոլար է, ապա այս պրոցեդուրաների տարեկան եկամուտը կկազմի 300-500 հազար ԱՄՆ դոլար:

Զարուհի Կարաբեկյան, ՀՀ ԳԱԱ Լ.Օրբելու անվ. ֆիզիոլոգիայի ինստիտուտի հյուսվածքային ինժեներիայի լաբորատորիայի վարիչ 
Էլ. փոստ՝ zkarabekian {[ at ]} yahoo.com
Հեռ.` (+374 10) 272247 
Համաղեկավար՝ Նարինե Սարվազյան, Ջորջ Վաշինգտոն համալսարանի (ԱՄՆ) բժշկական ֆակուլտետի պրոֆեսոր