ՀՀ գիտությունների ազգային ակադեմիա
ՀԱՅ  ENG  РУС
Home academy [@] sci.am Facebook Page
Գլխավոր էջ Ակադեմիայի մասին Բաժանմունքներ Կազմակերպություններ Անդամներ Կապ մեզ հետ
Երվանդ Զորյան
դոկտոր, պրոֆեսոր
COVID-19
Կառուցվածք
Նախագահության անդամներ
Փաստաթղթեր
Ինովացիոն առաջարկներ
Հրատարակություններ
Հիմնադրամներ
Գիտաժողովներ
Մրցույթներ
Լուսանկարներ
Տեսադարան
Վեբ ռեսուրսներ
Այլ ակադեմիաներ
«Գիտություն» թերթ
«Գիտության աշխարհում» հանդես
Հրապարակումներ մամուլում
Ազդեր
Հոբելյաններ
Համալսարաններ
Նորություններ
Գիտական արդյունքներ
Սփյուռքի բաժինը ներկայացնում է
Երիտասարդ գիտնականի ամբիոն
Մեր երախտավորները
Հայտարարություններ
Լինդաու քաղաքում Նոբելյան մրցանակի դափնեկրի հետ հանդիպում
Կայքի քարտեզ
Գիտական արդյունքներ
21/03/2023
Լույս է տեսել պրոֆեսոր Աննա Արևշատյանի «Կոստանդնուպոլսի հայ երաժիշտ-տեսաբանները. XVIII-XIX դարեր» մենագրությունը

Լույս է տեսել ՀՀ Գիտությունների ազգային ակադեմիայի Արվեստի ինստիտուտի Երաժշտության բաժնի առաջատար գիտաշխատող, ՀՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ, արվեստագիտության դոկտոր, պրոֆեսոր Աննա Սենի Արևշատյանի «Կոստանդնուպոլսի հայ երաժիշտ-տեսաբանները. XVIII-XIX դարեր» մենագրությունը: Գիտական խմբագիրն արվեստագիտության դոկտոր, պրոֆեսոր Լիլիթ Երնջակյանն է: 

Աշխատությունը նվիրված է  XVIII դարի երկրորդ կեսի, XIX դարի առաջին կեսի՝ մինչև ազգային կոմպոզիտորական դպրոցի ձևավորման շրջանի Պոլսի հայ երաժիշտ-տեսաբանների ավանդին, ովքեր կարևոր դեր են ունեցել հայ ազգային մասնագիտացված երաժշտական արվեստի զարգացման գործում, մեծապես նպաստել են հայ ազգային երաժշտատեսական մտքի ձևավորմանը և նոր հայկական ձայնագիտության և նոտագրության ստեղծմանը: Հատկապես նշանակալի է նրանց ներդրումը Նոր ժամանակի հայ ազգային երաժշտատեսական մտքի ձևավորման մեջ: 

Գրիգոր Գապասաքալյանը, Համբարձում Լիմոնջյանը, Նիկողայոս Թաշճյանը, Եղիա Տնտեսյանը, Արիստակես Հիսարլյանն իրենց աշխատություններում անդրադարձել են հայ հոգևոր երգարվեստի պատմությանը, գեղագիտությանը, տեսությանը, խազագիտությանը, ավելի կատարյալ և նոր ժամանակների  պահանջներին համապարասխանող նոտագրության ստեղծմանը:

«Հայ մասնագիտացված երաժշտական մշակույթի պատմության մեջ Նորոգության շրջանը բախտորոշ մի ժամանակաշրջան է եղել: Ազգային ինքնագիտակցության զարթոնքը հայկական գաղթօջախների զարգացման պայմաններում դրսևորվել է Մերձավոր Արևելքի, Արևմտյան և Արևելյան Եվրոպայի երկրներում, անգամ հեռավոր Հնդկաստանում իրականացված  ազգանվեր  մտավոր բազմակողմանի գործունեության մեջ: Այդ շրջանում է սկզբնավորվել նաև հայ երաժշտապատմական և երաժշտատեսական միտքը: Երաժշտապատմական միտքը կազմավորվել և զարգացել է Վենետիկում և Սուրբ Ղազար կղզում Մխիթարյան նշանավոր գիտնական հայրերի ջանքերով, իսկ երաժշտատեսական միտքը սկզբնավորվել է Կոստանդնուպոլսում` ձևավորվելով նախևառաջ Գրիգոր Գապասաքալյանի նպատակասլաց գիտական գործունեության մեջ: Դա արտացոլվել է նրա աշխատություններում, մասնավորաբար,  «Գրքոյկ որ կոչի Նուագարան» (Կ.Պօլիս, 1794) և, հատկապես, «Գիրք երաժշտական»-ում (Կ.Պօլիս, 1803): Այդ աշխատություններում հայ իրականության մեջ առաջին անգամ համապարփակ ձևով ներկայացվել և ի մի էր բերվել հայ միջնադարյան երաժշտատեսական և գեղագիտական մտքի բազմադարյան փորձն ու ավանդույթները», - ասաց աշխատության հեղինակը՝ Աննա Արևշատյանը:

Նա նշեց, որ Կոստանդնուպոլիսը՝ իբրև չորս կայսրությունների պատմական մայրաքաղաք և տարբեր մշակույթների խառնարան, մշտական շփումների հնարավորություն էր ընձեռում տարբեր երաժիշտների համար: Այդ է պատճառը, որ Պոլսում են ձևավորվել և ստեղծագործել այնպիսի հայ մեծանուն երաժիշտներ, ինչպիսիք են Գաբրիել Երանյանը և Տիգրան Չուխաճյանը, ընդհուպ մինչև Կոմիտաս վարդապետը, ով սերտորեն կապված է եղել Պոլսի մտավորական և գեղարվեստական շրջանակների հետ հատկապես Պոլսում անցկացրած ստեղծագործական վերջին շրջանում` 1908-1916 թթ.: Այդ ավանդույթը չի ընդհատվել անգամ Օսմանյան կայսրությունում Հայոց ցեղասպանությունից հետո` հասնելով մինչև մեր օրերը:

Մենագրությունը հասցեագրված է ինչպես մասնագետ-երաժշտագետներին, այնպես էլ հայ երաժշտության պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին: Այն կարող է օգտագործվել նաև որպես ուսումնական ձեռնարկ՝ ընդգրկվելով երաժշտական ԲՈՒՀ-ական ծրագրերում:

Մենագրությունը լույս է տեսել ՀՀ ԳԱԱ Արվեստի ինստիտուտի գիտական խորհրդի որոշմամբ «Հայ արվեստի համալիր ուսումնասիրություն» ծրագրի  շրջանակում: Այն հրատարակել է ՀՀ ԳԱԱ «Գիտություն» հրատարակչությունը: 

ՀՀ ԳԱԱ գիտության հանրայնացման և հասարակայնության հետ կապերի բաժին 
21.03.2023թ.


Ազդեր








Սույն թվականի փետրվարի 21-ին Հր. Աճառյանի անվան լեզվի ինստիտուտը սիրով հրավիրում է մասնակցելու «Հայոց լեզվի ուսումնասիրության և ուսուցման արդի խնդիրներ» խորագրով միջազգային գիտաժողովին: Գիտաժողովը տեղի կունենա Լեզվի ինստիտուտում

Ս.թ. փետրվարի 23-ին ժ. 15:00-ին ՀՀ ԳԱԱ նիստերի դահլիճում (Բաղրամյան պող., 24) տեղի կունենա «Չընդհատված ծածկագիր. հայեր» գիտական ֆիլմի ցուցադրությունը և քննարկումը

ՀՀ ԳԱԱ Շիրակի հայագիտական հետազոտությունների կենտրոնը սկսում է «Գիտական աշխատություններ» պարբերականի 2024թ.1 (27) հատորի հոդվածների ընդունումը: Առաջնահերթությունը տրվում է անգլերեն և ռուսերեն լեզուներով հոդվածներին: Հոդվածների ընդունման վերջնաժամկետն է՝ 2024թ. մարտի 1-ը

Международный инновационный центр нанотехнологий СНГ (МИЦНТ СНГ) при поддержке Межгосударственного фонда гуманитарного сотрудничества государств - участников СНГ (МФГС) и Объединенного института ядерных исследований объявляет о проведении конкурса на соискание грантов на разработку проектов в рамках деятельности МИЦНТ СНГ в 2024 году и очередной Стажировки молодых ученых и специалистов стран СНГ в Дубне в апреле - мае 2024года

2024թ․ մարտի 28-30-ը ՀՀ գիտությունների ազգային ակադեմիան և Երևանի պետական համալսարանը անցկացնելու են «Հայաստանը որպես քաղաքակրթական խաչմերուկ․ պատմամշակութային առնչություններ» թեմայով միջազգային գիտաժողով

ՀՀ գիտության և տեխնիկայի զարգացման 2020-2024թթ. գերակայության ՀՀ կառավարության որոշման նախագիծ

Հրապարակումներ մամուլում
21/02/2024

Դա հետաքրքիր մեխանիզմ է. Օրինակ՝ կարող է սահմանագծման գործընթացում գիտական թեմա ի հայտ գալ. Փաշինյան
news.am
21/02/2024

Փաշինյանն առաջարկել է բուհերի ազատված շենքերը վարձակալության տալ և եկամուտն ուղղել «Ակադեմիական քաղաքի» ֆինանսավորմանը
news.am
21/02/2024

Գիտական կոչումների շնորհման գործընթացում ստաբիլ ցածր դինամիկա կա. պատճառը գրագողության դեմ պայքարն է. Սարգիս Հայոցյան
news.am
20/02/2024

Վարչապետին է ներկայացվել Բարձրագույն կրթության և գիտության կոմիտեի 2023թ. հաշվետվությունը
primeminister.am
Կայքը հաճախել են
6 852 969

անգամ սկսած 01.01.2005թ.
National Academy of Sciences of the Republic of Armenia
ՀՀ ԳԱԱ պատկերանիշ (սև, կապույտ)
Ճիշտ տառատեսակի արտապատկերման համար ներբեռնեք և տեղադրեք Arian AMU.ttf
Դեպի վեր Կայքը վերջին անգամ թարմացվել է՝  17:41, 23/02/2024 Դեպի վեր
Գլխավոր էջ - Ակադեմիայի մասին - Բաժանմունքներ - Կազմակերպություններ - Անդամներ - Կապ մեզ հետ - Կառուցվածք - COVID-19
Նախագահության անդամներ - Փաստաթղթեր - Ինովացիոն առաջարկներ - Հրատարակություններ - Հիմնադրամներ - Գիտաժողովներ - Մրցույթներ
Լուսանկարներ - Տեսադարան - Վեբ ռեսուրսներ - Այլ ակադեմիաներ - «Գիտություն» թերթ - «Գիտության աշխարհում» հանդես - Հրապարակումներ մամուլում
Ազդեր - Հոբելյաններ - Համալսարաններ - Նորություններ - Գիտական արդյունքներ - Սփյուռքի բաժինը ներկայացնում է - Երիտասարդ գիտնականի ամբիոն
Մեր երախտավորները - Հայտարարություններ - Լինդաու քաղաքում Նոբելյան մրցանակի դափնեկրի հետ հանդիպում - Կայքի քարտեզ
© Copyright 1998-2024 Բոլոր հեղինակային իրավունքները պաշտպանված են:
Կայքը պատրաստված է և սպասարկվում է Հայաստանի ակադեմիական գիտահետազոտական կոմպյուտերային ցանցի կողմից (ASNET-AM):
Հարցերի կամ առաջարկությունների համար կարող եք ուղարկել նամակ webmaster {[ at ]} sci.am էլեկտրոնային փոստին: