ՀՀ գիտությունների ազգային ակադեմիա
ՀԱՅ  ENG  РУС
Home academy [@] sci.am Facebook Page
Գլխավոր էջ Ակադեմիայի մասին Բաժանմունքներ Կազմակերպություններ Անդամներ Կապ մեզ հետ
Երվանդ Զորյան
դոկտոր, պրոֆեսոր
COVID-19
Կառուցվածք
Նախագահության անդամներ
Փաստաթղթեր
Ինովացիոն առաջարկներ
Հրատարակություններ
Հիմնադրամներ
Գիտաժողովներ
Մրցույթներ
Լուսանկարներ
Տեսադարան
Վեբ ռեսուրսներ
Այլ ակադեմիաներ
«Գիտություն» թերթ
«Գիտության աշխարհում» հանդես
Հրապարակումներ մամուլում
Ազդեր
Հոբելյաններ
Համալսարաններ
Նորություններ
Գիտական արդյունքներ
Սփյուռքի բաժինը ներկայացնում է
Երիտասարդ գիտնականի ամբիոն
Մեր երախտավորները
Հայտարարություններ
Լինդաու քաղաքում Նոբելյան մրցանակի դափնեկրի հետ հանդիպում
Կայքի քարտեզ
Նորություններ
08/12/2023
ՀՀ ԳԱԱ-ում քննարկվեցին Սևանա լճի ջրհավաք ավազանի ռազմավարական խնդիրները

ՀՀ Գիտությունների ազգային ակադեմիայում քննարկվեցին Սևանա լճի ջրհավաք ավազանի ռազմավարական խնդիրները և ներկայացվեցին ԵՄ և Գերմանիայի կառավարության կողմից ֆինանսավորվող և Գերմանական միջազգային համագործակցության ընկերության ու ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի կողմից իրականացվող «Սևանա լճի շրջակա միջավայրի պաhպանություն» (EU4Sevan) ծրագրի ընթացիկ արդյունքները։ Քննարկմանը մասնակցեցին ՀՀ ԳԱԱ Սևանա լճի պահպանության փորձագիտական հանձնաժողովի անդամները,  EU4Sevan ծրագրի թիմը, ՀՀ շրջակա միջավայրի, ՀՀ տարածքային կառավարման և ենթակառուցվածքների, ՀՀ էկոնոմիկայի նախարարությունների և «Սևան» ազգային պարկի ներկայացուցիչները։

ՄԱԶԾ կլիմայի, շրջակա միջավայրի, կայունության թիմի ղեկավար Հովհաննես Ղազարյանը նշեց, որ Սևանա լճի ջրհավաք ավազանի կառավարումը հնարավոր չէ առանց գիտական որոշումների: «Մշակվել է Սևանա լճի տեսլականը, ռազմավարությունը, արդեն շարժվում ենք դեպի «Սևանա լճի մասին» օրենքը, որն առանցքային է», - ասաց նա։

EU4Sevan ծրագրի ղեկավար Քրիստիան Հենշելը նշեց, որ  ծրագիրը մոտենում է ավարտին։ «Եղած արդյունքներով մենք հասկացել ենք, որ պետք է կրճատվի լճի ավազանի տարածքում ֆոսֆորի օգտագործումը, որովհետև այն լուրջ խնդիրներ է առաջացնում Սևանի համար»։

EU4Sevan ծրագրի ՄԱԶԾ բաղադրիչի համակարգող Աստղիկ Դանիելյանն ասաց, որ ներկայում մշակվում է «Սևան» ազգային պարկի կառավարման պլանը, որով լուծվելու են «Սևան» ազգային պարկի սահմանազատման և սահմանների ճշգրտման հարցերը։ Մշակվել և ՀՀ շրջակա միջավայրի նախարարություն է ուղարկվել Սևանա լճի երկարաժամկետ ազգային տեսլականը։ «Այս փուլում ծրագիրն աշխատում է ռազմավարության մշակման ուղղությամբ։ 2024 թվականի գարնանն այդ աշխատանքները կմոտենան ավարտին։ Հաջորդ կարևոր գործողությունը «Սևանա լճի մասին» օրենքի վերանայումն է։ Այստեղ մենք ակնկալում ենք Սևանա լճի պահպանության փորձագիտական հանձնաժողովի գիտական աջակցությունը, ինչը կօգնի մեզ առավել արդյունավետ իրականացնել այդ գործընթացը։ Երբ մենք կունենանք համապարփակ ազդեցության գնահատումը, կմշակվի նաև ճանապարհային քարտեզը», - ասաց Աստղիկ Դանիելյանը։

EU4Sevan ծրագրի խորհրդական Էդգար Փիրումյանը ներկայացրեց լճի ավազանում կոյուղաջրերի կառավարման խնդիրը․ «Ներկայում Սևանա լճի ավազանում կա երեք մաքրման կայան՝ Գավառում, Մարտունիում և Վարդենիսում։ Այդ կայաններն իրականացնում են ոչ լիարժեք մեխանիկական մաքրում։ Մի շարք ռազմավարական ծրագրերում ամրագրված է, որ կեղտաջրերի մաքրումը պետք է իրականացվի լիարժեք ցիկլով՝ մեխանիկական և կենսաբանական, սակայն դա չի արվում՝ պարզաբանելով, որ առկա են որոշակի խնդիրներ։ Այստեղ անհրաժեշտ է կենսաբանական մաքրում։ 

Կեղտաջրերի առաջացումը և արտահոսքը դեպի Սևանա լճի ջրհավաք ավազան տեղի են ունենում ցրված եղանակով, և առկա են տարբեր տեսակի աղտոտման անկառավարելի աղբյուրներ։ Սևանա լճի ավազանում ոչ բոլոր համայնքներն են կոյուղացված։ Օրինակ, Գավառի դեպքում կոյուղացված է համայնքի 50 տոկոսը։ Ծրագրի շրջանակներում իրականացվեց տեխնիկատնտեսական հետազոտություն, առաջարկվեցին լուծումներ, որոնցից մեկը Գավառի մեխանիկական բաղադրիչի արդիականացումն է, որն արժանացավ հավանության։ Նախագիծը ներկայում անցնում է շրջակա միջավայրի վրա ազդեցության փորձաքննություն»։

Ծրագրի խորհրդական Հովիկ Սայադյանը նշեց, որ Սևանա լճի աղտոտման հիմնական աղբյուրներից մեկը գոմաղբն է, որը տարբեր հատվածներից գետերով հասնում է լիճ։ Ծրագրի շրջանակներում առանձնացվել է երեք ռազմավարական հիմնախնդիր՝ գոմաղբի հավաքում, տեղափոխում և պահում, աստիճանական անցում հանքային պարարտանյութերից և թունաքիմիկատներից դեպի օրգանական  ծագման պարարտանյութեր, պետական և հասարակական լայն աջակցություն և իրազեկում՝ ուղղված օրգանական ծագման պարարտանյութերի օգտագործման ընդլայնմանը։ 

Ծրագրի շրջանակներում վերհանվել են 19 բնակավայրերի գոմաղբի կուտակման սահմանները, կատարվել են ջրային միջավայր լցվող ազոտի և ֆոսֆորի քանակական հաշվարկներ, առաջարկվել են տարբեր գիտահեն տեխնոլոգիական լուծումներ։ ՀՀ կառավարության պատվերով մշակվել է կենսաբանական թափոններից օրգանական պարարտանյութերի արտադրության և օգտագործման քաղաքականության տեսլական։ 

Ծրագրի խորհրդական Ալեքսանդր Առաքելյանը ներկայացրեց շրջակա միջավայրի մոնիթորինգի և բնապահպանական տվյալների կառավարման բաղադրիչը։ Ըստ նրա՝ մշակվում է Սևանա լճի ավազանում մոնիթորինգի համապարփակ հայեցակարգը և Հայաստանի էկոպորտալի Սևանա լճի բաժինը։

Համայնքային մակարդակում գործողությունները  և իրազեկության բարձրացման հարցերը ներկայացրեց ծրագրի խորհրդական Վարազդատ Սարգսյանը։

ՀՀ ԳԱԱ Սևանա լճի պահպանության փորձագիտական հանձնաժողովի անդամ, ՀՀ ԳԱԱ Երկրաբանական գիտությունների ինստիտուտի տնօրեն Խաչատուր Մելիքսեթյանն ասաց․ «Սևանա լճի ավազանի խնդիրների մասին խոսում ենք տասնամյակներով։ Արդեն վաղուց կա անհրաժեշտություն կոնկրետ քայլերի։  Նման հանդիպումներն ապագայում ևս պետք է անցկացվեն՝ հասկանալու համար, թե կոնկրետ ինչ քայլեր են արվել»։ 

ՀՀ ԳԱԱ Սևանա լճի պահպանության փորձագիտական հանձնաժողովի նախագահ Բարդուխ Գաբրիելյանը նշեց․ «Մենք խոսում ենք ֆոսֆատների մասին, որոնք մասնակցում են ծաղկման գործընթացներին։ Պետք է իջեցնենք ֆոսֆորի աղտոտվածության մակարդակը։ Ըստ իս՝ կարող ենք ներդնել աէրացիոն համակարգ, որը ֆոսֆորի մեծ մասը կենթարկի օքսիդացման, հանքայնացում տեղի կունենա։ Շատ հարցեր առաջացան, և հույս ունեմ, որ այս հանդիպումները կլինեն շարունակական՝ երկկողմանի հետաքրքրության հարցերին անդրադառնալու համար»։

ՀՀ ԳԱԱ գիտության հանրայնացման և հասարակայնության հետ կապերի բաժին
08․12․2023թ․


Ազդեր








Սույն թվականի փետրվարի 21-ին Հր. Աճառյանի անվան լեզվի ինստիտուտը սիրով հրավիրում է մասնակցելու «Հայոց լեզվի ուսումնասիրության և ուսուցման արդի խնդիրներ» խորագրով միջազգային գիտաժողովին: Գիտաժողովը տեղի կունենա Լեզվի ինստիտուտում

Ս.թ. փետրվարի 23-ին ժ. 15:00-ին ՀՀ ԳԱԱ նիստերի դահլիճում (Բաղրամյան պող., 24) տեղի կունենա «Չընդհատված ծածկագիր. հայեր» գիտական ֆիլմի ցուցադրությունը և քննարկումը

ՀՀ ԳԱԱ Շիրակի հայագիտական հետազոտությունների կենտրոնը սկսում է «Գիտական աշխատություններ» պարբերականի 2024թ.1 (27) հատորի հոդվածների ընդունումը: Առաջնահերթությունը տրվում է անգլերեն և ռուսերեն լեզուներով հոդվածներին: Հոդվածների ընդունման վերջնաժամկետն է՝ 2024թ. մարտի 1-ը

Международный инновационный центр нанотехнологий СНГ (МИЦНТ СНГ) при поддержке Межгосударственного фонда гуманитарного сотрудничества государств - участников СНГ (МФГС) и Объединенного института ядерных исследований объявляет о проведении конкурса на соискание грантов на разработку проектов в рамках деятельности МИЦНТ СНГ в 2024 году и очередной Стажировки молодых ученых и специалистов стран СНГ в Дубне в апреле - мае 2024года

2024թ․ մարտի 28-30-ը ՀՀ գիտությունների ազգային ակադեմիան և Երևանի պետական համալսարանը անցկացնելու են «Հայաստանը որպես քաղաքակրթական խաչմերուկ․ պատմամշակութային առնչություններ» թեմայով միջազգային գիտաժողով

ՀՀ գիտության և տեխնիկայի զարգացման 2020-2024թթ. գերակայության ՀՀ կառավարության որոշման նախագիծ

Հրապարակումներ մամուլում
20/02/2024

Ակադեմիական քաղաքի նախագծի ռիսկերը. պարզաբանում է Կենդանաբանության ինստիտուտի տնօրենը
tech.news.am
20/02/2024

Սեյսմոլոգիան ՀՀ-ի համար միշտ լինելու է առաջնային ուղղություն․ ԳԱԱ-ում ներկայացվեց սեյսմիկ արդիական ցանցն ու բացվեց տվյալների հաշվողական կենտրոն
armenpress.am
20/02/2024

Գիրք ընթերցելը նույնն է, ինչ լեռներ գնալը
1lurer.am
20/02/2024

«Գիտուժի» ներկայացուցիչների հետ քննարկվել են գիտահետազոտական ոլորտում պետական պատվերների ձևակերպման հարցեր
1lurer.am
Կայքը հաճախել են
6 848 324

անգամ սկսած 01.01.2005թ.
National Academy of Sciences of the Republic of Armenia
ՀՀ ԳԱԱ պատկերանիշ (սև, կապույտ)
Ճիշտ տառատեսակի արտապատկերման համար ներբեռնեք և տեղադրեք Arian AMU.ttf
Դեպի վեր Կայքը վերջին անգամ թարմացվել է՝  11:19, 21/02/2024 Դեպի վեր
Գլխավոր էջ - Ակադեմիայի մասին - Բաժանմունքներ - Կազմակերպություններ - Անդամներ - Կապ մեզ հետ - Կառուցվածք - COVID-19
Նախագահության անդամներ - Փաստաթղթեր - Ինովացիոն առաջարկներ - Հրատարակություններ - Հիմնադրամներ - Գիտաժողովներ - Մրցույթներ
Լուսանկարներ - Տեսադարան - Վեբ ռեսուրսներ - Այլ ակադեմիաներ - «Գիտություն» թերթ - «Գիտության աշխարհում» հանդես - Հրապարակումներ մամուլում
Ազդեր - Հոբելյաններ - Համալսարաններ - Նորություններ - Գիտական արդյունքներ - Սփյուռքի բաժինը ներկայացնում է - Երիտասարդ գիտնականի ամբիոն
Մեր երախտավորները - Հայտարարություններ - Լինդաու քաղաքում Նոբելյան մրցանակի դափնեկրի հետ հանդիպում - Կայքի քարտեզ
© Copyright 1998-2024 Բոլոր հեղինակային իրավունքները պաշտպանված են:
Կայքը պատրաստված է և սպասարկվում է Հայաստանի ակադեմիական գիտահետազոտական կոմպյուտերային ցանցի կողմից (ASNET-AM):
Հարցերի կամ առաջարկությունների համար կարող եք ուղարկել նամակ webmaster {[ at ]} sci.am էլեկտրոնային փոստին: