ՀՀ գիտությունների ազգային ակադեմիա
ՀԱՅ  ENG  РУС
Home academy [@] sci.am Facebook Page
Գլխավոր էջ Ակադեմիայի մասին Բաժանմունքներ Կազմակերպություններ Անդամներ Կապ մեզ հետ
Երվանդ Զորյան
դոկտոր, պրոֆեսոր
COVID-19
Կառուցվածք
Նախագահության անդամներ
Փաստաթղթեր
Ինովացիոն առաջարկներ
Հրատարակություններ
Հիմնադրամներ
Գիտաժողովներ
Մրցույթներ
Լուսանկարներ
Տեսադարան
Վեբ ռեսուրսներ
Այլ ակադեմիաներ
«Գիտություն» թերթ
«Գիտության աշխարհում» հանդես
Հրապարակումներ մամուլում
Ազդեր
Հոբելյաններ
Համալսարաններ
Նորություններ
Գիտական արդյունքներ
Սփյուռքի բաժինը ներկայացնում է
Երիտասարդ գիտնականի ամբիոն
Մեր երախտավորները
Հայտարարություններ
Լինդաու քաղաքում Նոբելյան մրցանակի դափնեկրի հետ հանդիպում
Կայքի քարտեզ
Երիտասարդ գիտնականի ամբիոն
Լինդա Խաչատրյան

ԵԳԱԾ-ի «Գիտական հոդվածների տպագրության համար երիտասարդ գիտնականներին խրախուսման մրցույթի» շահառու

ՀՀ Գիտությունների ազգային ակադեմիայի Մաթեմատիկայի ինստիտուտի ավագ գիտաշխատող, Հայկական մաթեմատիկական հանդեսի պատասխանատու խմբագիր Լինդա Խաչատրյանը «Երիտասարդ գիտնականների աջակցության ծրագրի» շրջանակներում իրականացվող «Գիտական հոդվածների տպագրության համար երիտասարդ գիտնականներին խրախուսման մրցույթի» շահառուներից է։

Լինդա Խաչատրյանը մրցույթում շահառու է ճանաչվել «Scimago Journal & Country Ranking (SJR)»-ում ամսագրերի դասակարգման ավելի բարձր քառորդում առաջին անգամ տպագրության համար։ Ներկայացրել է «On the characterization of a finite random field by conditional distribution and its Gibbs form» («Վերջավոր պատահական դաշտի պայմանական բաշխմամբ բնութագրելու և դրա Գիբսյան ձևի մասին») հոդվածը, որը տպագրվել է «Journal of Theoretical Probability»-ում (Տեսական հավանականության հանդես)։ https://doi.org/10.1007/s10959-022-01209-6 Հոդվածի համահեղինակը ՀՀ ԳԱԱ թղթակից անդամ, ՀՀ ԳԱԱ Մաթեմատիկայի ինստիտուտի գլխավոր գիտաշխատող Բորիս Նահապետյանն է։ 

Ո՞րն է Ձեր աշխատանքի գիտական արդյունքը։

- Հոդվածում մենք լուծել ենք վերջավոր պատահական դաշտը պայմանական բաշխումների համակարգով նկարագրելու խնդիրը։ Այս խնդիրը կարևոր է ոչ միայն տեսական տեսանկյունից, այլև հսկայական թվով կիրառումների համար: Հաճախ վիճակագրական տվյալները ներկայացվում են պայմանական հավանականության բաշխումների համակարգի տեսքով: Մասնավորապես, դա տեղի է ունենում մաթեմատիկական վիճակագրական ֆիզիկայի, բժշկության, տնտեսագիտության, պատկերների ճանաչման տեսության և այլ առարկաների խնդիրներում: Լուծված խնդրի կարևորությունն ու դժվարությունը նշել են Բրաունի համալսարանի պրոֆեսոր Ստյուարտ Գեմանը և Ջոն Հոփկինսի համալսարանի պրոֆեսոր Դոնալդ Գեմանն իրենց հայտնի «Stochastic Relaxation, Gibbs Distributions and the Bayesian Restoration of Images» հոդվածում, որն ունի ավելի քան 26 հազար մեջբերում։ Մեր աշխատանքում ցույց է տրված, որ բոլոր պայմանական հավանականությունները Գիբսյան տեսք ունեն: Գիբսի կամ Բոլցման-Գիբսի բանաձևը մաթեմատիկական վիճակագրական ֆիզիկայի հայտնի բանաձև է, որը սահմանում է կապը ֆիզիկական համակարգի տվյալ վիճակի հավանականության և նույն վիճակի էներգիայի միջև: Գիբսի բանաձևն իր կիրառումները գտել է պատկերների ճանաչման տեսությունում, օպտիմալացման և տնտեսագիտության խնդիրներում։ Մեր արդյունքը տրամադրում է մաթեմատիկական հիմնավորում և հիմք Գիբսի բանաձևը տարբեր ոլորտներում կիրառելու համար: Արդյունքները ձեռք են բերվել Բորիս Նահապետյանի և Լիլ համալսարանի պրոֆեսոր Սերգեյ Դաչյանի ավելի վաղ մշակված մեթոդների կիրառմամբ:

Ի՞նչ այլ գիտական աշխատանքներ ունե՞ք։

- 2016 թվականին հրատարակվել է «Հավանական մեթոդները դիսկրետ խնդիրներում» գիրքը, որի համահեղինակն եմ։ Գրախոսվող ամսագրերում ունեմ տպագրված 12 գիտական հոդված, որից 6-ը՝ «Scopus» միջազգային գիտատեղեկատվական շտեմարանի ամսագրերում (http://math.sci.am/member-publications/66)։  

Գերմանիայի Հայդելբերգի համալսարանում

Ինչպե՞ս ընտրեցիք Ձեր մասնագիտությունը։

- Մաթեմատիկայի ուսումնասիրությունն ինձ գրավում է, քանի որ այստեղ բոլոր պնդումներն ապացուցվում են: Իմ հետաքրքրությունը հավանականությունների տեսության նկատմամբ հիմնված է դրա կիրառությունների լայնության վրա: Հավանականությունների տեսության մեթոդները և դրա հիմնական դրույթները գնալով մեծանում են ժամանակակից գիտության կարևոր խնդիրների լուծման գործում։ 

Ի՞նչ մոտիվացիա պետք է լինի, որպեսզի երիտասարդները զբաղվեն գիտությամբ։

- Գիտությամբ զբաղվելու հիմքում հետաքրքրությունն է, թե ինչպես և ինչու է ամեն ինչ աշխատում այսպես և ոչ այլ կերպ: Երիտասարդներին դեպի գիտություն գրավելու համար նրանց պետք է հետաքրքրել։ Դա պետք է լինի դպրոցներում կրթության ուշադրության կենտրոնում: Երեխաներին պետք է սովորեցնել մտածել, համեմատել, գտնել ընդհանուրը և հակառակը, կառուցել ընդհանուր պատկերացում շրջապատող աշխարհի մասին, այլ ոչ թե ստիպել անգիր անել հսկայական թվով փաստեր: Հետո համալսարանում գիտության նկատմամբ հետաքրքրությունը միայն կուժեղանա։ 

Ի՞նչ հատկանիշներ են բնութագրում ժամանակակից գիտնականին։

- Գիտնականը բոլոր ժամանակներում պետք է լինի լի էնտուզիազմով, ազնիվ, ամբողջ նվիրումով աշխատի ի շահ գիտության և հասարակության։ Ինքս կցանկանայի ստանալ արդյունքներ, որոնք օգտակար կլինեն գիտնականների ապագա սերունդների համար։

Ձեր կարծիքը Հայաստանում հետթեկնածուական կարգավիճակի (PostDoc) համակարգի ներդրման մասին:

- PostDoc համակարգը ենթադրում է երիտասարդ կադրերի մշտական շրջանառություն, իսկ մենք ունենք քիչ թվով երիտասարդ գիտնականներ: Ասպիրանտներին թույլ տալ աշխատել այլ երկրում, անշուշտ, ձեռնտու կլինի, եթե նրանք վերադառնան Հայաստան: Մյուս կողմից՝ կկարողանա՞նք այստեղ պայմաններ ապահովել այլ երկրների երիտասարդ գիտնականների համար, կկարողանա՞նք գրավել նրանց, որ գան Հայաստան աշխատելու։ 

Ինչո՞վ եք զբաղվում աշխատանքից դուրս, ի՞նչ նախասիրություններ ունեք։

- Սիրում եմ կարդալ։ Հետաքրքրությամբ կարդում եմ գիտության և մաթեմատիկայի պատմության և փիլիսոփայության մասին գրքեր։ Վերջերս կարդացած գրքերից կարող եմ նշել Մորիս Քլայնի «Մաթեմատիկա։ Ճշմարտության որոնում»-ը և Հերման Հեսսեի «Ուլունքախաղ»-ը։ Սիրում եմ այցելել դասական երաժշտության համերգների։ Շատ եմ սիրում մեր Օպերայի և բալետի թատրոնը։ 

Ինչպե՞ս եք վերաբերվում արհեստական բանականությանը:

- Արհեստական բանականությունը հիմնված է ալգորիթմների վրա, ինչը բացառում է ստեղծագործական գործընթացը։ Անհնար է ծրագրավորել այնպիսի երևույթներ, ինչպիսիք են ոգեշնչումը, ներըմբռնումը, ինտուիցիան: Եվ այդ պատճառով այն չի կարող փոխարինել մարդուն։ Միևնույն ժամանակ, արհեստական բանականության ստեղծման ճանապարհին զարգացումները տվել են գործնականում շատ օգտակար արդյունքներ, որոնք պետք է օգտագործվեն մարդկային բանականության հետ միասին, այլ ոչ թե դրա փոխարեն:

Մոնիկա Երիցյան


Ազդեր








Սույն թվականի մարտի 6-ին ժամը 15.00-ին ՀՀ ԳԱԱ նիստերի դահլիճում (Բաղրամյան պող., 24) տեղի կունենա Նովա Գորիցայի համալսարանի (Սլովենիա, ԵՄ) դոցենտ Արտեմ Բադասյանի «Ջրում սպիտակուցների կոնֆորմացիաների տեսական և փորձառական հարցեր» թեմայով գիտական զեկուցումը

ՀՀ ԳԱԱ Շիրակի հայագիտական հետազոտությունների կենտրոնը սկսում է «Գիտական աշխատություններ» պարբերականի 2024թ.1 (27) հատորի հոդվածների ընդունումը: Առաջնահերթությունը տրվում է անգլերեն և ռուսերեն լեզուներով հոդվածներին: Հոդվածների ընդունման վերջնաժամկետն է՝ 2024թ. մարտի 1-ը

Международный инновационный центр нанотехнологий СНГ (МИЦНТ СНГ) при поддержке Межгосударственного фонда гуманитарного сотрудничества государств - участников СНГ (МФГС) и Объединенного института ядерных исследований объявляет о проведении конкурса на соискание грантов на разработку проектов в рамках деятельности МИЦНТ СНГ в 2024 году и очередной Стажировки молодых ученых и специалистов стран СНГ в Дубне в апреле - мае 2024года

2024թ․ մարտի 28-30-ը ՀՀ գիտությունների ազգային ակադեմիան և Երևանի պետական համալսարանը անցկացնելու են «Հայաստանը որպես քաղաքակրթական խաչմերուկ․ պատմամշակութային առնչություններ» թեմայով միջազգային գիտաժողով

ՀՀ գիտության և տեխնիկայի զարգացման 2020-2024թթ. գերակայության ՀՀ կառավարության որոշման նախագիծ

Հրապարակումներ մամուլում
28/02/2024

Բելգիայում տեղի կունենա Մարի Սկլոդովսկա-Կյուրի գործողություններ ծրագրի վարպետության դաս
hesc.am
27/02/2024

Հովակիմ Զաքարյան. Կառավարությունն իրավունք չունի մեր հարկերով ձևավորվող բյուջեից միլիարդներ ծախսել մեգանախագծերի վրա
panorama.am
27/02/2024

STEM ոլորտում կանանց հնարավորությունների ընդլայնում. Բրիտանական խորհրդի կրթաթոշակային ծրագիրը
hesc.am
27/02/2024

Գիտարբուք Արսեն Առաքելյանի հետ․ Մոլեկուլային կենսաբանությունն ու հիվանդությունները
infocom.am
Կայքը հաճախել են
6 858 727

անգամ սկսած 01.01.2005թ.
National Academy of Sciences of the Republic of Armenia
ՀՀ ԳԱԱ պատկերանիշ (սև, կապույտ)
Ճիշտ տառատեսակի արտապատկերման համար ներբեռնեք և տեղադրեք Arian AMU.ttf
Դեպի վեր Կայքը վերջին անգամ թարմացվել է՝  17:12, 01/03/2024 Դեպի վեր
Գլխավոր էջ - Ակադեմիայի մասին - Բաժանմունքներ - Կազմակերպություններ - Անդամներ - Կապ մեզ հետ - Կառուցվածք - COVID-19
Նախագահության անդամներ - Փաստաթղթեր - Ինովացիոն առաջարկներ - Հրատարակություններ - Հիմնադրամներ - Գիտաժողովներ - Մրցույթներ
Լուսանկարներ - Տեսադարան - Վեբ ռեսուրսներ - Այլ ակադեմիաներ - «Գիտություն» թերթ - «Գիտության աշխարհում» հանդես - Հրապարակումներ մամուլում
Ազդեր - Հոբելյաններ - Համալսարաններ - Նորություններ - Գիտական արդյունքներ - Սփյուռքի բաժինը ներկայացնում է - Երիտասարդ գիտնականի ամբիոն
Մեր երախտավորները - Հայտարարություններ - Լինդաու քաղաքում Նոբելյան մրցանակի դափնեկրի հետ հանդիպում - Կայքի քարտեզ
© Copyright 1998-2024 Բոլոր հեղինակային իրավունքները պաշտպանված են:
Կայքը պատրաստված է և սպասարկվում է Հայաստանի ակադեմիական գիտահետազոտական կոմպյուտերային ցանցի կողմից (ASNET-AM):
Հարցերի կամ առաջարկությունների համար կարող եք ուղարկել նամակ webmaster {[ at ]} sci.am էլեկտրոնային փոստին: