ՀՀ գիտությունների ազգային ակադեմիա
ՀԱՅ  ENG  РУС
Home academy [@] sci.am Facebook Page
Գլխավոր էջ Ակադեմիայի մասին Բաժանմունքներ Կազմակերպություններ Անդամներ Կապ մեզ հետ
Երվանդ Զորյան
դոկտոր, պրոֆեսոր
COVID-19
Կառուցվածք
Նախագահության անդամներ
Փաստաթղթեր
Ինովացիոն առաջարկներ
Հրատարակություններ
Հիմնադրամներ
Գիտաժողովներ
Մրցույթներ
Լուսանկարներ
Տեսադարան
Վեբ ռեսուրսներ
Այլ ակադեմիաներ
«Գիտություն» թերթ
«Գիտության աշխարհում» հանդես
Հրապարակումներ մամուլում
Ազդեր
Հոբելյաններ
Համալսարաններ
Նորություններ
Գիտական արդյունքներ
Սփյուռքի բաժինը ներկայացնում է
Երիտասարդ գիտնականի ամբիոն
Մեր երախտավորները
Հայտարարություններ
Լինդաու քաղաքում Նոբելյան մրցանակի դափնեկրի հետ հանդիպում
Կայքի քարտեզ
Երիտասարդ գիտնականի ամբիոն
Աստղիկ Սողոյան

«Հայկական հումանիտար գիտության հանրայնացումը միջազգային հարթակներում ժամանակի հրամայականն է»

Աստղիկ Սողոյանը ՀՀ Գիտությունների ազգային ակադեմիայի Մ. Աբեղյանի անվան գրականության ինստիտուտի արտասահմանյան գրականության, գրական կապերի և գրականության տեսության բաժնի գիտաշխատող է, զբաղվում է գրական կապերի ուսումնասիրությամբ: Տարբեր ազգերի գրականությունների համեմատության հարցում օգնում է ռուսերեն, անգլերեն և ֆրանսերեն լեզուների իմացությունը: Գիտական տեքստերի մշակման ընթացքում կարևում է տեքստի բնօրինակ լեզվին տիրապետելը: Հարցին, թե ի՛նչ քայլեր պետք է ձեռնարկի Հայաստանում գործող գիտնականը համընդհանրացման (գլոբալիզացիա) գործընթացին զուգահեռ, նշում է, որ համընդհանրացման իրողությունից օգտվելու համար առանցքային քայլերից են գիտության արդիականացումը, արտերկրի գիտական կենտրոնների հետ համագործակցությունների խրախուսումը և գիտական արդյունքի միջազգայնացումը:

- "Scopus" [1], "WOS" [2] գիտատեղեկատվական շտեմարանները մեծ դռներ են բացում գիտնականների առջև՝ հնարավորություն ստեղծելով գիտական արդյունքը ներկայացնելու լայն գիտական հանրությանը: Հայաստանյան հումանիտար գիտությունը (նաև հայագիտությունը) մեծ մասամբ փակված է հայաստանյան շրջանակներում, բայց դրա միջազգայնացումը ժամանակի հրամայականն է:

- Ի՞նչ հրապարակումներ ունեք միջազգային ամսագրերում:   

- Այս պահին տպագրված է մեկ գիտական հոդված "Nikolay Gogol and Raphael Patkanyan: the Philosophy of Horror" [3] "Web of Science" գիտատեղեկատվական շտեմարանում ընդգրկված ամսագրում: Հոդվածը նվիրված է Ռափայել Պատկանյանի և Նիկոլայ Գոգոլի սարսափ ստեղծագործությունների զուգադրական քննությանը, թե ինչ ազդեցություն են ունեցել ռուս գրողի երկերը հայ հեղինակի աշխարհընկալման և մտածողության վրա, և ինչ կառուցվածքային ու գաղափարաբովանդակային շերտեր է վերցրել Պատկանյանը: Գոգոլի սարսափ ստեղծագործությունները բազմակողմանիորեն ուսումնասիրված են, բայց Պատկանյանի սարսափը ո՛չ ինքնին, ո՛չ էլ ռուս հեղինակի հետ հարաբերության համատեքստում չի դիտարկվել: Խնդրին մասամբ անդրադարձել է միայն գրականագետ Ելենա Ալեքսանյանը: Մեր հոդվածում առաջ քաշված խնդիրները հայագիտության շրջանակում դիտարկվում են առաջին անգամ, և նորից շրջանառության մեջ են դրվում Պատկանյանի՝ վաղուց արդեն մոռացության մատնված գործերը՝ «Խոռթլախ», «Նոր տուն, հին տուն», «Օձի խածած» և այլն, որոնցում գործող անձինք են հայկական բանահյուսության սարսափ կերպարները՝ զոմբի գյոռնափշտիկները, դևերը, փերի «մեզմենե աղեկները», ջիները, հոգիները և այլն: 

- Որքանով տեղյակ եմ, տարին Ձեզ համար հաջողություններով հագեցած է եղել: Մասնակցել եք Ձեր գիտական հետաքրքրությունների շրջանակներում հայտարարված մի շարք մրցույթների  և հաղթող եք ճանաչվել: Որո՞նք են դրանք: 

- Այս տարի առաջին անգամ մասնակցեցի ՀՀ գիտության կոմիտեի կողմից հայտարարված «Երիտասարդ գիտաշխատողների հետազոտությունների աջակցության ծրագիր - 2022» մրցույթին, և մեծ հպարտությամբ պետք է նշեմ, որ մեր հետազոտության թեման շահել է [4]: Թեման նվիրված է հայ-իտալական գրական և արվեստագիտական կապերին ու առնչություններին: Այն կոչվում է «Իտալական կլասիցիզﬕ և ռոմանտիզﬕ ազդեցությունը Վենետիկի Մխիթարյանների ստեղծագործությունների և գրքարվեստի վրա (18- 19-րդ դարեր)»:

- Պահանջվող չափանիշների մեջ կա՞ն կետեր, որոնց համապատասխանելը դժվար է կամ ավելի շատ փորձ է պահանջում:

- Ես ինքս նման բնույթի հայտ լրացնում էի առաջին անգամ, բայց պետք է շեշտեմ, որ որևէ առանցքային դժվարության առջև չենք կանգնել: Եթե տիրապետում ես նյութին, կարողանում ես ճիշտ բաշխել ժամանակը, աշխատանքն ու հնարավորությունները, ապա հայտը լրացնելը մեծ ջանքեր չի պահանջում: 

- Ի՞նչ խմբով եք կատարում ուսումնասիրությունը:

- Թեման ուսումնասիրում ենք երկուսով: Խմբի մյուս անդամը ՀՀ ԳԱԱ Արվեստի ինստիտուտի ասպիրանտ է: Մեր ուսումնասիրության թեման միջգիտակարգային է, ես քննում եմ գրականագիտական հայեցակարգերը, իսկ ինքը՝ արվեստաբանական:

- Թեմայի շրջանակներում ո՞վ է Ձեր գիտական խորհրդատուն արտերկրից: 

- Հայագետ Զարուհի Պողոսյանն [5] է՝ Ֆլորենցիայի համալսարանից (Università degli Studi di Firenze (SAGAS)), ով իր գիտելիքներով և խորհուրդներով ուղեկցելու է մեզ գիտական աշխատանքի ողջ ճանապարհին:

- Ընտրված թեմայի վերաբերյալ կա՞ն մինչ Ձեզ կատարված ուսումնասիրություններ հայաստանյան հեղինակների կողմից:

- Մխիթարյանների գիտագրական գործունեության վերլուծությունն ու արժևորումը սկսվել է դեռևս 1850-ական թվականներից: Խնդրին անդրադարձել են և՛ Հայաստանի, և՛ Սփյուռքի հեղինակները: Մենք փորձում ենք խնդրին նայել ժամանակակից հայացքով՝ կիրառելով տեսական վերջին ձեռքբերումները:

- Որո՞նք են ուսումնասիրության ընթացքում Ձեր առջև դրված խնդիրները:

- Աշխատանքի հիմնական նպատակը չի եղել զուտ արտաքին ընդհանրությունները ցույց տալը կամ ներկայացնելը հնարավոր այն նմանությունները, որոնք առկա են իտալական և Մխիթարյանների հրատարակությունների միջև: Ծրագրի իրականացման նպատակն ավելի խորքային է և վերաբերում է իտալական գրականությունից հայկականի կրած ազդեցությանը և հայ գրականության նույն այդ ստեղծագործությունների թեմաների ազդեցությանը իտալական արվեստի վրա: Մխիթարյանների հրատարակությունների փորագրապատկերները պատրաստել են իտալական վարպետները, սակայն ստեղծվելիք նկարների բովանդակության մասին նրանց պատմել և այդ թեմաներով հայ պատմիչների գործերի հատվածներն են տրամադրել Մխիթարյանները: Ուստի ինչ-որ առումով մեր ուսումնասիրության խնդիրն է նաև հայկական կլասիցիզմից իտալականի կրած ազդեցության ուսումնասիրությունը:

- Խնդրում եմ անդրադառնալ նաև ԱՊՀ երկրների  երիտասարդ գիտնականների «Գիտություն՝ առանց սահմանների» խորագրով միջազգային համաժողովին Ձեր գրանցած հաջողությանը [6]։ 

- «Պահպանելով ժառանգությունը» խորագրով բաժնում, որում ներկայացված էին բոլոր հումանիտար գիտությունները, իմ հոդվածը գրավեց առաջին մրցանակային տեղը: Մեծ պատիվ էր հատկապես, որ համաշխարհային գրականությանը, լեզվաբանությանը, հնէաբանությանը, ձեռագրագիտությանը, պատմությանը, իրավաբանությանը, փիլիսոփայությանը, քաղաքագիտությանը նվիրված հետաքրքիր ու արժեքավոր զեկուցումների կողքին առանձնացավ իմ աշխատանքը՝ նվիրված հայ գրող Խաչատուր Աբովյանի ստեղծագործությանը: 

- Գիտական այլ ի՞նչ թեմաներով եք հետաքրքրված:

- Հիմնական հետաքրքրությունս հայ և համաշխարհային գրական կապերի ուսումնասիրությունն է: Հեղինակ եմ մի շարք հոդվածների, որոնցում Հակոբ Պարոնյանի արձակը քննվել է Շ. Պերրոյի, Գրիմ եղբայրների, Ջ. Թոլքինի ստեղծագործությունների հետ համեմատության համապատկերում, Խ. Աբովյանի ստեղծագործությունը զուգահեռվել է Ջ. Ռոուլինգի «Հարրի Փոթեր» վիպաշարին, Ռ. Պատկանյանի սարսափ երկերը՝ Գոգոլի նույն ժանրի գործերին: Սիրում են հայ գրականությանը նայել «ոչ սովորական» դիտանկյունից:

Հղումներ

  1. Scopus is Elsevier’s abstract and citation database launched in 2004. It covers three types of sources: book series, journals, and trade journals, https://service.elsevier.com/app/answers/detail/a_id/
    15534/supporthub/scopus/#tips
    .
  2. Web of Science is a website that provides subscription-based access to multiple databases that provide comprehensive citation data for many different academic disciplines, https://clarivate.com/webofsciencegroup/solutions/web-of-science/.
  3. Albert Makaryan, Astghik Soghoyan, Haykanush Sharuryan, Nikolay Gogol and Raphael Patkanyan: the Philosophy of Horror, Wisdom, 2022, 3 (2), 112-123, DOI: https://doi.org/10.24234/wisdom.v3i2.784.
  4. «Երիտասարդ գիտաշխատողների հետազոտությունների աջակցության ծրագիր - 2022» մրցույթի արդյունքում ֆինանսավորման երաշխավորված գիտական թեմաների ցանկը՝ http://scs.am/files/22YR_Winners_list.pdf:
  5. Հայագետ Զարուհի Պողոսյանի հոդվածաշարի էջը “Scopus” գիտատեղեկատվական շտեմարանում՝ https://www.scopus.com/authid/detail.uri?authorId=38261487500:
  6. ՀՀ ԳԱԱ երիտասարդ գիտնականների մասին, որոնք ճանաչվել են «Գիտություն առանց սահմանների» համաժողովի մրցանակակիր՝ https://www.sci.am/m/newsview.php?id=619&langid=3:  

Հերմինե Օհանյան


Ազդեր








Սույն թվականի փետրվարի 21-ին Հր. Աճառյանի անվան լեզվի ինստիտուտը սիրով հրավիրում է մասնակցելու «Հայոց լեզվի ուսումնասիրության և ուսուցման արդի խնդիրներ» խորագրով միջազգային գիտաժողովին: Գիտաժողովը տեղի կունենա Լեզվի ինստիտուտում

Ս.թ. փետրվարի 23-ին ժ. 15:00-ին ՀՀ ԳԱԱ նիստերի դահլիճում (Բաղրամյան պող., 24) տեղի կունենա «Չընդհատված ծածկագիր. հայեր» գիտական ֆիլմի ցուցադրությունը և քննարկումը

ՀՀ ԳԱԱ Շիրակի հայագիտական հետազոտությունների կենտրոնը սկսում է «Գիտական աշխատություններ» պարբերականի 2024թ.1 (27) հատորի հոդվածների ընդունումը: Առաջնահերթությունը տրվում է անգլերեն և ռուսերեն լեզուներով հոդվածներին: Հոդվածների ընդունման վերջնաժամկետն է՝ 2024թ. մարտի 1-ը

Международный инновационный центр нанотехнологий СНГ (МИЦНТ СНГ) при поддержке Межгосударственного фонда гуманитарного сотрудничества государств - участников СНГ (МФГС) и Объединенного института ядерных исследований объявляет о проведении конкурса на соискание грантов на разработку проектов в рамках деятельности МИЦНТ СНГ в 2024 году и очередной Стажировки молодых ученых и специалистов стран СНГ в Дубне в апреле - мае 2024года

2024թ․ մարտի 28-30-ը ՀՀ գիտությունների ազգային ակադեմիան և Երևանի պետական համալսարանը անցկացնելու են «Հայաստանը որպես քաղաքակրթական խաչմերուկ․ պատմամշակութային առնչություններ» թեմայով միջազգային գիտաժողով

ՀՀ գիտության և տեխնիկայի զարգացման 2020-2024թթ. գերակայության ՀՀ կառավարության որոշման նախագիծ

Հրապարակումներ մամուլում
26/02/2024

«Սևան» ազգային պարկի սոճիները պետք է հատվեն․ ինչ են հայտնաբերել հայ գիտնականները
hetq.am
25/02/2024

Ադրբեջանն ուզում է գինեգործական երկիր դառնալ. թիրախավորել են հայկական սորտերից «Արենի»-ն, «Խնդողնի»-ն
168.am
24/02/2024

Ջրի մաքրման նորարար մեթոդ՝ հայ գիտաշխատողներից
1lurer.am
23/02/2024

Նոր կարգ՝ գիտաշխատողների հավելավճարների տրամադրման համար
gov.am
Կայքը հաճախել են
6 855 367

անգամ սկսած 01.01.2005թ.
National Academy of Sciences of the Republic of Armenia
ՀՀ ԳԱԱ պատկերանիշ (սև, կապույտ)
Ճիշտ տառատեսակի արտապատկերման համար ներբեռնեք և տեղադրեք Arian AMU.ttf
Դեպի վեր Կայքը վերջին անգամ թարմացվել է՝  12:01, 28/02/2024 Դեպի վեր
Գլխավոր էջ - Ակադեմիայի մասին - Բաժանմունքներ - Կազմակերպություններ - Անդամներ - Կապ մեզ հետ - Կառուցվածք - COVID-19
Նախագահության անդամներ - Փաստաթղթեր - Ինովացիոն առաջարկներ - Հրատարակություններ - Հիմնադրամներ - Գիտաժողովներ - Մրցույթներ
Լուսանկարներ - Տեսադարան - Վեբ ռեսուրսներ - Այլ ակադեմիաներ - «Գիտություն» թերթ - «Գիտության աշխարհում» հանդես - Հրապարակումներ մամուլում
Ազդեր - Հոբելյաններ - Համալսարաններ - Նորություններ - Գիտական արդյունքներ - Սփյուռքի բաժինը ներկայացնում է - Երիտասարդ գիտնականի ամբիոն
Մեր երախտավորները - Հայտարարություններ - Լինդաու քաղաքում Նոբելյան մրցանակի դափնեկրի հետ հանդիպում - Կայքի քարտեզ
© Copyright 1998-2024 Բոլոր հեղինակային իրավունքները պաշտպանված են:
Կայքը պատրաստված է և սպասարկվում է Հայաստանի ակադեմիական գիտահետազոտական կոմպյուտերային ցանցի կողմից (ASNET-AM):
Հարցերի կամ առաջարկությունների համար կարող եք ուղարկել նամակ webmaster {[ at ]} sci.am էլեկտրոնային փոստին: