ՀՀ գիտությունների ազգային ակադեմիա
ՀԱՅ  ENG  РУС
Home academy [@] sci.am Facebook Page
Գլխավոր էջ Ակադեմիայի մասին Բաժանմունքներ Կազմակերպություններ Անդամներ Կապ մեզ հետ
Գրիգորի Գաբրիելյանց
դոկտոր, պրոֆեսոր
COVID-19
Կառուցվածք
Նախագահության անդամներ
Փաստաթղթեր
Ինովացիոն առաջարկներ
Հրատարակություններ
Հիմնադրամներ
Գիտաժողովներ
Լուսանկարներ
Տեսադարան
Վեբ ռեսուրսներ
Այլ ակադեմիաներ
«Գիտություն» թերթ
«Գիտության աշխարհում» հանդես
Հրապարակումներ մամուլում
Ազդեր
Հոբելյաններ
Համալսարաններ
Նորություններ
Գիտական արդյունքներ
Սփյուռքի բաժինը ներկայացնում է
Երիտասարդ գիտնականի ամբիոն
Մեր երախտավորները
Հայտարարություններ
Լինդաու քաղաքում Նոբելյան մրցանակի դափնեկրի հետ հանդիպում
Կայքի քարտեզ
Երիտասարդ գիտնականի ամբիոն
Նունե Մխիթարյան

«Այսօրվա զարգացած գիտությունը մեր վաղվա հզոր պետության գրավականն է»

   ՀՀ գիտությունների ազգային ակադեմիայի ֆիզիկական հետազոտությունների ինստիտուտի երիտասարդ գիտնական Նունե Մխիթարյան. «Այսօրվա զարգացած գիտությունը մեր վաղվա հզոր պետության գրավականն է: Նպաստելով գիտության զարգացմանն այսօր՝ մենք մեր ապագան ենք կառուցում։ Պետք է հավատալ, վստահել և օգնել գիտնականին»։ 

   Նունե Մխիթարյանը Գեղարքունիքի մարզի Զոլաքար գյուղից է, 28 տարեկան, մասնագիտությամբ՝ ֆիզիկոս: Սովորել է Հայկական պետական մանկավարժական համալսարանի մաթեմատիկայի, ֆիզիկայի և ինֆորմատիկայի ֆակուլտետի  ֆիզիկայի բաժնում: Ներկայում ՀՀ ԳԱԱ ֆիզիկական հետազոտությունների ինստիտուտի ասպիրանտ է՝ Ֆրանսիայի Լորենի համալսարանի հետ համատեղությամբ: Աշխատում է Հայկական պետական մանկավարժական համալսարանի քվանտային էլեկտրոնիկայի և ինտեգրալային օպտիկայի նոր նյութերի լաբորատորիայում որպես կրտսեր գիտաշխատող:

   Ձեր ստացած ո՞ր գիտական արդյունքն է ամենակարևորը և ինչո՞ւ:

   Երիտասարդ գիտնականների համար յուրաքանչյուր գիտական արդյունք, տպագրված աշխատանք արժեքավոր է: Ներկայում պատրաստում եմ ատենախոսական աշխատանք «Tm3+ իոններով լեգիրված լիթիումի նիոբատի հենքի վրա ժամանակակից քվանտային էլեկտրոնիկայի և ֆոտոնիկայի համար նոր նյութերի ստացումը և հետազոտումը» թեմայով: Աշխատանքի նպատակն է Tm3+  իոններով լեգիրված լիթիումի նիոբատի (LN) ծավալային և մանրաթելային բյուրեղների հենքի վրա ստանալ նոր նյութ օպտիկական հովացման, կոմպակտ լազերային համակարգերի համար, որում լազերային ճառագայթի գեներացմանը զուգընթաց կարող է իրականանալ համակարգի ինքնահովացում և ճառագայթի հաճախության ինքնակրկնապատկում և քվանտային հիշողության սարքերի համար: Աշխատանքի հիմնական  խնդիրներն են մշակել օպտիմալ պայմաններ նանո- և միկրոկառուցվածքով նոմինալ մաքուր և Tm3+  խառնուրդային իոններով լեգիրված LN-ի բովախառնուրդների, ծավալային և մանրաթելային բյուրեղների համար և ստանալ այդ նյութերը,  հետազոտել ստացված բյուրեղների ոչ գծային օպտիկական, ֆոտոռեֆրակտիվ, կառուցվածքային, էլեկտրաֆիզիկական և սպեկտրադիտական հատկությունները, բացահայտել այդ նյութերի կիրառման հնարավորությունները ֆոտոնիկական, լազերային, այդ թվում՝ լազերային հովացնող և ինքնահովացվող հեռահաղորդակցության համակարգերում:

   Ըստ ձեզ, որո՞նք են գիտության զարգացման առաջնահերթությունները:
  
   Գիտության զարգացման համար պետք է ստեղծվեն նպաստավոր պայմաններ՝ սկսած ֆինանսավորումից մինչև լաբորատորիաների զինում ժամանակակից սարքավորումներով: Մինչև վերջերս նվազ ֆինանսավորմամբ գիտությունը զարգացել է: Այն արդյունքը, որը տեսնում ենք այսօր, տարիների աշխատանք է: Այդուհանդերձ, իրական կիրառական արդյունք տեսնելու համար  պետք է տևական և հետևողական աշխատանք ոլորտում: Գիտության զարգացումն առանց համագործակցության անհնար է պատկերացնել։ Որքան էլ կարևոր են միջազգային համագործակցությունները, այնուամենայնիվ, պետք է հանրապետության ներսում ստեղծել ամուր կապեր՝ հատկապես գիտահետազոտական ինստիտուտների միջև: Ողջունելի կլիներ համատեղ հետազոտությունների իրականացումը, որը մեծապես կնպաստեր գիտական մտքի և փորձի փոխանակմանը:


                 Տեսական ֆիզիկայի միջազգային կենտրոնի (ICTP) գիտաժողով, Իտալիա, 2017թ.

   Որո՞նք են գիտության զարգացման ռեսուրսները:
 
   Գիտությունը երկրին սնող կենսական անոթներից է։ Պետք է զարգացնել գիտությունը, և գլխավոր քայլերն են գիտության պատշաճ ֆինանսավորումն ու մոտիվացիան:  Ի ուրախություն բոլորիս, 2022 թվականի հունվար ամսից գիտության ֆինանսավորումը զգալի կավելանա, սակայն այսքան տարիների բացը լրացնել մեկ տարում անհնար է։ Արդյունք տեսնելու համար այս գործընթացը պետք է տևական լինի: Մյուսը և ոչ պակաս կարևոր ռեսուրսը՝ երիտասարդ կադրերի համալրումն է։ Երիտասարդ կադրերի պակասը նկատվում է բոլոր գիտահետազոտական ինստիտուտներում: Այժմ լուրջ քայլեր են արվում  հնարավորինս մեծ թվով երիտասարդների ոլորտ ներգրավելու համար, և դա պետք է լինի շարունակական:

   Ի՞նչն է ազդում գիտության վարկանիշի վրա և ինչպե՞ս է պետք բարձրացնել այն:

   Հանրության  շրջանում գիտնականի աշխատանքի վերաբերյալ պատկերացում կազմելու համար պետք է վերականգնել գիտնականի հեղինակությունը, որին մեծապես կնպաստի պետության մոտեցումը գիտնականի նկատմամբ: Պետք է գնահատվի գիտնականի աշխատանքը և՛ համապատասխան ֆինանսավորմամբ,  և՛ ներկայացմամբ: Դպրոցներում կարելի է կազմակերպել ամենամսյա զեկուցումներ գիտության ձեռքբերումների և հայտնի գիտնականների գործունեության մասին։ Ցանկալի կլինի կազմակերպել երիտասարդ գիտնականների հետ հանդիպումներ, որոնք պարբերական բնույթ կկրեն: Սեփական օրինակով  և ձեռքբերումներով երիտասարդ գիտնականները կարող են հետաքրքրություն առաջացնել աշակերտների շրջանում: Դպրոցները ևս պետք է շահագրգռված լինեն նման միջոցառումների կազմակերպման հարցում:


   Եթե ունենայիք համապատասխան լծակներ, ի՞նչ բարեփոխումներ կսկսեիք գիտության ոլորտում:

   Գաղտնիք չէ, որ վերջին տարիներին կտրուկ նվազել է բնագիտական ուղղություններով դիմորդների թիվը և գիտահետազոտական ինստիտուտներում  երիտասարդ գիտաշխատողների թիվը: Խնդիրը շատ ավելի խորքային է: Պետք է սկսել կրթական համակարգում լուրջ բարեփոխումներից, օրինակ, ԲՈՒՀ-երում բնագիտական մասնագիտությունների գծով կրթաթոշակների ավելացում և այլն:
 
   Ինչպե՞ս պետք է համագործակցեն ԲՈՒՀ-երը և ԳԱԱ համակարգի կազմակերպությունները:

   ԲՈՒՀ-երի և  ԳԱԱ գիտահետազոտական ինստիտուտների միջև կապը պետք  է շատ սերտ լինի։ Կարծում եմ, պետք է մշտապես կազմակերպվեն գիտական սեմինարներ, գիտաժողովներ, որոնց պարտադիր մասնակցություն կունենան նաև ուսանողները։ Պետք է հնարավորինս նպաստել ուսանողների ներգրավվածությանը: Օրինակ, հստակ պահանջ լինի, որ մագիստրոսական թեզերը որպես հոդված տպագրվեն կամ զեկուցմամբ հանդես գան տեղական, միջազգային  գիտաժողովներում:


   Հայաստանում գիտությունն ինչպե՞ս կարող է հետաքրքիր դառնալ ներդրումների համար:

   Պետությունը պետք է օգնի գիտությանը, գիտությունն էլ իր հերթին պետք է նպաստի պետության զարգացմանը: Հենց դա է իր կոչումը: Պետք է կարողանալ մրցունակ լինել, և, ըստ այդմ, կստեղծվեն հնարավորություններ նաև ներդրումների համար:

   Հայաստանում ի՞նչ հեռանկարներ կան կիրառական գիտության զարգացման համար:

   Կիրառական գիտության զարգացման համար անհրաժեշտ է պետության կողմից պատշաճ ուշադրություն և համապատասխան իրավական դաշտի ստեղծում, որը կնպաստի նաև ներդրումներին:

   Ի՞նչ է անհրաժեշտ երիտասարդ գիտնականին գիտությամբ զբաղվելու համար:

   Գիտությունը չի սիրում ծույլերին: Երիտասարդ գիտնականը պետք է լինի աշխատասեր, նպատակասլաց, համառ, կարողանա բացահայտել կարևոր և խորքային հարցերը իր ոլորտում: Երիտասարդ գիտնականին, առաջին հերթին,   անհրաժեշտ է նյութատեխնիկական բազա, մոտիվացիա և համարժեք ֆինանսական միջոցներ: Կարծում եմ, սրանք են այն հիմնական նախադրյալները, որոնք պետք են գիտության մեջ առաջ գնալու համար:
Ըստ ձեզ, ի՞նչն է խոչընդոտում գիտության զարգացմանը Հայաստանում: 
Հայաստանում գիտության զարգացմանը մեծապես խոչընդոտում է տարբեր գիտահետազոտական ինստիտուտների միջև համագործակցության պակասը և տեղական, և միջազգային մասշտաբներով, սակավ ֆինանսական միջոցները, անհրաժեշտ սարքավորումների պակասը, նյութատեխնիկական բազան ամբողջությամբ թարմացման կարիք ունի։ Հայ գիտնականները, աշխատելով 90-ականների սարքավորումներով, լուրջ գիտական արդյունքներ են գրանցում, որոնք միջազգային հանրության ուշադրությանն են արժանանում։  Անհրաժեշտ ապահովվածության դեպքում ավելի մրցունակ կլինենք։

   Ի՞նչ խոչընդոտներ կան կոնկրետ ձեր ոլորտում:
 
   Մեր ոլորտում հիմնական խնդիրը նյութատեխնիկական բազայի թարմացումն է:

 
Ինչպե՞ս եք վերաբերվում Հայաստանում հետթեկնածուական կարգավիճակի (PostDoc) համակարգի ներդրմանը:

PostDoc-ը շատ լավ հնարավորություն է երիտասարդների  համար, մոտիվացիա է առաջ գնալու:

Ինչպե՞ս եք գնահատում «Գիտուժ»-ի գործունեությունը:

«Գիտուժ» նախաձեռնության շնորհիվ մենք ամեն օր տարբեր հարթակներից լսում ենք գիտության զարգացման, ոլորտում առկա խնդիրների, գիտնականների ձեռքբերումների մասին և այլն։ «Գիտուժ»-ի շնորհիվ գիտությունը և գիտնականը ուշադրության կենտրոնում են։ «Գիտուժ» -ը միավորում է գիտությամբ հետաքրքրված և գիտությամբ զբաղվող մարդկանց: Ուրախությամբ պետք է նշենք, որ նախաձեռնությունն արդեն նկատելի արդյունք է  տալիս։

   Ձեր ոլորտում գրագողություն կա՞:

   Ճշգրիտ գիտությունների ոլորտում գրագողությունն այդքան էլ հաճախ չի հանդիպում:
  
   Իսկ գենդերային անհավասարության խնդիր:
 
   Ի ուրախություն մեզ, գիտության ոլորտում, առհասարակ  մեր երկրում գենդերային անհավասարության խնդիր չկա:
 
   Նունե, ի՞նչ կարգախոսով եք առաջնորդվում:

   Այսօրվա զարգացած գիտությունը մեր վաղվա հզոր պետության գրավականն է: Մի շարք երկրների փորձը պետք է որպես օրինակ վերցնել: Նպաստելով գիտության զարգացմանն այսօր՝ մենք մեր ապագան ենք կառուցում։ Պետք է հավատալ, վստահել և օգնել գիտնականին։

    Մոնիկա Երիցյան


Ազդեր








Международный инновационный центр нанотехнологий СНГ (МИЦНТ СНГ) при поддержке Межгосударственного фонда гуманитарного сотрудничества государств - участников СНГ (МФГС) и Объединенного института ядерных исследований объявляет о проведении конкурса на соискание грантов на разработку проектов в рамках деятельности МИЦНТ СНГ в 2022 году

ՀՀ կառավարությունը հաստատել է 2022 թվականին իրականացվելիք գիտական և գիտատեխնիկական պետական նպատակային ծրագրերը

Աջակցություն պոտենցիալ հայ դիմորդներին` «Հորիզոն Եվրոպա» ծրագրի շրջանկներում նախագծերի առաջարկների մշակման համար

Հայաստանի և սփյուռքի 16-35 տարեկան երիտասարդները կարող են մասնակցել «100 գաղափար Հայաստանի համար» մրցույթին

Ազդարարվել է Մարի Կյուրիի անվան կրթաթոշակային ծրագրի 2021թ. մրցույթի մեկնարկը

Կրթության և հետազոտությունների դաշնային նախարարությունը (BMBF) հայտարարել է «Կանաչ ջրածնի» ոլորտում համատեղ նախագծերի առաջարկների մրցույթ. Հետազոտական համագործակցություն Ուկրաինայի, Հարավային Կովկասի և Կենտրոնական Ասիայի երկրների և Իրանի հետ

ՀՀ ԿԳՄՍՆ գիտության կոմիտեն կազմակերպում է գիտական և գիտատեխնիկական գործունեության պայմանագրային (թեմատիկ) ֆինանսավորման շրջանակներում կիրառական արդյունքի ձեռքբերմանն ուղղված գիտական նախագծերի հայտերի ՄՐՑՈՒՅԹ: Հայտերի ներկայացման վերջնաժամկետն է 2021 թ. օգոստոսի 13-ը ներառյալ:

ILUCIDARE հատուկ մրցանակներ. «Եվրոպական ժառանգության մրցանակ» the European Heritage Awards / Europa Nostra Awards 2021թ. մրցույթը հայտարարված է

ՀՀ գիտության և տեխնիկայի զարգացման 2020-2024թթ. գերակայության ՀՀ կառավարության որոշման նախագիծ

Հրապարակումներ մամուլում
18/01/2022
Հայ գիտնականները Պարկինսոնի հիվանդությունը բուժելու փորձեր են անում 1lurer.am
17/01/2022
Դրամաշնորհներ՝ կենսաբանորեն ակտիվ միացություններ ստանալու համար 1lurer.am
12/01/2022
Անալգինին և դիկլոֆենակին փոխարինող ցավազրկող. հայ գիտնականների բացահայտումը 1lurer.am
12/01/2022
«ՀՀ» օրաթերթի «Հյուրասրահի» հյուրերը Ռուբեն Սաֆրաստյանը և Վիկտոր Անատոլիի Նադեին-Ռաեւսկին են hhpress.am
Կայքը հաճախել են
6 019 509

անգամ սկսած 01.01.2005թ.
National Academy of Sciences of the Republic of Armenia
ՀՀ ԳԱԱ պատկերանիշ (սև, կապույտ)
Ճիշտ տառատեսակի արտապատկերման համար ներբեռնեք և տեղադրեք Arian AMU.ttf
Դեպի վեր Կայքը վերջին անգամ թարմացվել է՝  13:25, 19/01/2022 Դեպի վեր
Գլխավոր էջ - Ակադեմիայի մասին - Բաժանմունքներ - Կազմակերպություններ - Անդամներ - Կապ մեզ հետ - Կառուցվածք - COVID-19
Նախագահության անդամներ - Փաստաթղթեր - Ինովացիոն առաջարկներ - Հրատարակություններ - Հիմնադրամներ - Գիտաժողովներ -
Լուսանկարներ - Տեսադարան - Վեբ ռեսուրսներ - Այլ ակադեմիաներ - «Գիտություն» թերթ - «Գիտության աշխարհում» հանդես - Հրապարակումներ մամուլում
Ազդեր - Հոբելյաններ - Համալսարաններ - Նորություններ - Գիտական արդյունքներ - Սփյուռքի բաժինը ներկայացնում է - Երիտասարդ գիտնականի ամբիոն
Մեր երախտավորները - Հայտարարություններ - Լինդաու քաղաքում Նոբելյան մրցանակի դափնեկրի հետ հանդիպում - Կայքի քարտեզ
© Copyright 1998-2021, Բոլոր հեղինակային իրավունքները պաշտպանված են:
Կայքը պատրաստված է և սպասարկվում է Հայաստանի ակադեմիական գիտահետազոտական կոմպյուտերային ցանցի կողմից (ASNET-AM):
Հարցերի կամ առաջարկությունների համար կարող եք ուղարկել նամակ webmaster {[ at ]} sci.am էլեկտրոնային փոստին: