National Academy of Sciences of the Republic of Armenia
ՀԱՅ  ENG  РУС
Home academy [@] sci.am Facebook Page
General Page About Academy Divisions Organizations Members Contact us
Zadig Mouradian
Dr. of Phys.-Math. Sciences
COVID-19
Structure
Presidium Members
Documents
Innovation Proposals
Publications
Funds
Conferences
Competitions
Photogallery
Videogallery
Web Resources
Other Academies
"Gitutyun" newspaper
"In the World of Science" Journal
Publications in Press
Notices
Anniversaries
Universities
News
Scientific Results
Diaspora Department presents
Young Scientist Tribune
Our Honored Figures
Announcements
Lindau Nobel Laureate Meeting
Sitemap
Diaspora Department presents
Aleksandr Chubaryan

   ՀՀ ԳԱԱ արտասահմանյան անդամ, պատմական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր, ՌԳԱ ակադեմիկոս Ալեքսանդր Չուբարյանը ծնվել է 1931 թվականի հոկտեմբերի 14-ին Մոսկվայում անվանի պրոֆեսորի, գրադարանագիտության  ոլորտում հայտնի մասնագետի՝ Օհան Ստեփանի Չուբարյանի ընտանիքում:
Ա. Չուբարյանը, 1950 թվականին ավարտելով միջնակարգ դպրոցը, ընդունվում է Մոսկվայի Մ. Վ. Լոմոնոսովի անվան պետական ​​համալսարանի պատմության ֆակուլտետ: Նա շատ հետաքրքրված էր միջազգային հարաբերությունների պատմությամբ:
   1953թ. Մոսկվայի պետական ​​համալսարանի պատմության ֆակուլտետը գերազանցությամբ ավարտելով՝ նա ընդունվում է ասպիրանտուրա: Այստեղ նա հանդիպում է պատմության ֆակուլտետի իր նախկին դասախոսներին և պրոֆեսորներին: ԽՍՀՄ ԳԱ իսկական անդամ Ի. Մ. Մայսկին ստեղծել էր Իսպանիայի և Պորտուգալիայի պատմության հետազոտական խումբ:  Ա. Չուբարյանին 1958-ին՝ նախքան ասպիրանտական ժամկետի ավարտը, ընդունում են աշխատանքի: Շուտով նա հաջողությամբ պաշտպանում է թեկնածուական ատենախոսությունը՝ «ԽՍՀՄ արտաքին քաղաքականության սկզբունքները» թեմայով: ​​
   1968-ին ԽՍՀՄ ԳԱ պատմության ինստիտուտը բաժանվում է երկու մասի, և ձևավորվում է ԽՍՀՄ ԳԱ համընդհանուր պատմության ինստիտուտը, որը ղեկավարում էր ակադեմիկոս Եվ. Մ. Ժուկովը` արդի ժամանակների միջազգային հարաբերությունների, պատմական հետազոտության մեթոդաբանության ամենահայտնի մասնագետներից մեկը: Նրա հետ համատեղ աշխատանքը մեծ դպրոց էր երիտասարդ Ա. Չուբարյանի համար: Պատմական գիտությունների թեկնածու Ա. Չուբարյանը շարունակում է աշխատանքը՝ մասնագիտանալով միջազգային հարաբերությունների և քսաներորդ դարի արտաքին քաղաքականության մեջ: Այդ աշխատանքի արդյունքներից  է նրա «Брестский мир. 1918 г.» (Մոսկվա 1963) մենագրությունը:
   1966թ. մինչև 197 թ. Ա. Չուբարյանը եղել է ԽՍՀՄ ԳԱ պատմության բաժանմունքի գիտական ​​քարտուղար: Միևնույն ժամանակ (1966-1976 թ.) նա դասավանդում է ԽՍՀՄ ԱԳՆ դիվանագիտական ​​ակադեմիայիում: Մեծ հետաքրքրություն է առաջացրել Ա. Չուբարյանի «Тайное становится явным. Об издании секретных договоров царского и временного правительств» (Մոսկվա, 1970) մենագրությունը: Գրքում լուսաբանվում են Խորհրդային Ռուսաստանի իշխանությունների կողմից 1917-1918թթ. կնքված գաղտնի պայմանագրերը և դրանց միջազգային արձագանքը: 1973թ.-ին Ա. Չուբարյանը ընտրվում է Եվրոպայի ժամանակակից պատմության միջազգային ասոցիացիայի փոխնախագահ:     
    Քառասնամյա Ա. Չուբարյանը ավարտում է դոկտորական ատենախոսությունը և մեկ տարի անց հաջողությամբ պաշտպանում այն:  Նրա գիտական ​​աշխատանքի հիմնական ուղղություններն են դառնում Եվրոպայի պատմությունը և Եվրոպական գաղափարները Ռուսաստանում, միջազգային հարաբերությունների պատմությունը և արտաքին քաղաքականությունը XX դարում: 1973-ին պատմական գիտությունների երիտասարդ դոկտոր Ա. Չուբարյանը դառնում է սեկտորի ղեկավար, ապա ԽՍՀՄ ԳԱ համընդանուր պատմության ինստիտուտի բաժիններից մեկի պետ: Այդ ժամանակ տպագրվում է «Համաշխարհային պատմություն» XI հատորը, որի համահեղինակ և պատասխանատու խմբագիրն է եղել Ա. Չուբարյանը: 1979թ.-ին նա ստանում է պրոֆեսորի կոչում:
    1983 թվականին Ա. Չուբարյանը տպագրում է «Европейская идея в истории. Взгляд из Москвы» (Մոսկվա, 1983) մենագրությունը, որը մեծ հետաքրքրություն է առաջացնում ոչ միայն մասնագիտական շրջանակում` պատմաբանների և փիլիսոփանների մեջ, այլև՝ լայն հասարակության շրջանակում՝ ինչպես ԽՍՀՄ տարածքում, այնպես էլ արտասահմանում:
    1988թ.-ին նա ընտրվում է ԽՍՀՄ ԳԱ համընդհանուր պատմության ինստիտուտի տնօրեն: Պահպանել ինստիտուտը 90-ականներին չափազանց դժվար էր: Անհրաժեշտ էր պահպանել առաջատար գիտնականների կազմը մի միջավայրում, ուր պահանջվում էին կրճատումներ: Խորհրդակցելով գիտխորհրդի հետ՝ Ա. Չուբարյանը ընդունում է հեռատես որոշում, որը թույլ է տալիս պահպանել ինստիտուտի հմուտ աշխատակազմը և սերնդափոխությունը կատարել` ընտրելով «լավագույներից լավագույնին» :            
   1990թ.-ին Ա. Չուբարյանը ընտրվում է պատմական գիտությունների միջազգային կոնգրեսի բյուրոյի անդամ, ապա 1994թ.՝ ՌԳԱ թղթակից անդամ: 1996թ. նրան շնորհվում է Նորվեգիայի գիտությունների ակադեմիայի արտասահմանյան անդամի կոչում: 1996թ. ստեղծվում է Հումանիտար գիտությունների պետական ​​համալսարանը, որը ղեկավարում է Ա. Չուբարյանը: Դառնալով ռեկտոր՝ նա պաշտոնը համատեղում է պատմության ֆակուլտետի դեկանի պարտականությունների հետ: Նա կարծում էր, որ սա է միակ հնարավոր ճանապարհը պատրաստել երիտասարդ գիտնականներ՝ սկսած ուսանողական տարիներից:
   2000թ.-ին Ա. Չուբարյանն ընտրվում է ՌԳԱ իսկական անդամ (ակադեմիկոս): Նրա հատուկ զեկույցը` «Գնահատական. XX դարի արժեքը համաշխարհային պատմության մեջ», լսվում է ՌԳԱ նախագահության նիստում:
Եվրոպական գաղափարների ու Եվրոպայի պատմության ուսումնասիրությունը դարձել էին նոր ուղղություն ռուսական պատմագիտության մեջ, որն ստեղծել է ակադեմիկոս Ա. Չուբարյանը: Նա «Ռուսաստանն ու Եվրոպան XIX-XX դդ.» թեմայի ուսումնասիրության առաջատարներից է: Չուբարյանը Եվրոպայի պատմության (1992-2000թթ.) բազմահատորյակի խմբագիրն է և որպես գլխավոր խմբագիր մի քանի առաջատար հրապարակումների հեղինակ է: Ակադեմիկոս Ա. Չուբարյանն առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձրել Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի զարգացման խնդրահարույց պատճառներին, և այս թեմային է նվիրված 2008թ. տպագրված նրա մենագրությունը «Канун трагедии. Сталин и международный кризис. Сентябрь 1939 – июнь 1941 года» (М., 2008):
Ա. Չուբարյանը «Միջազգային հարաբերությունների պատմությունը XX դարում» գիտական ​​ուղղության առաջատարներից  մեկն է: Ի դեպ, նա է առաջինը դիտարկել «Սառը պատերազմի ավարտը» խնդիրը «Սառը պատերազմի 1945 - 1963 տարիները. պատմական հետհայաց» (М., 2003) գրքում:
2009թ. տպագրվում է Ա. Չուբարյանի մենագրությունը «20-րդ դար. պատմաբանի տեսանկյուն» խորագրով:
   Միևնույն ժամանակ Ա. Չուբարյանը պատասխանատու խմբագիրն էր մի շարք պարբերականների` «Եվրոպական ալմանախ», «Ռուսաստանը և Բալթյան երկրները», «Քաղաքակրթություն», Միջազգային հասարակական գիտություններ ամսագրի, միջազգային ամսագրի, «Cold War History» («Սառը պատերազմի պատմություն»): Նա նաև միջազգային ասոցիացիայի՝ ԱՊՀ երկրների պատմական ինստիտուտների ամսագրի` «Պատմական տարածք: ԱՊՀ երկրների պատմության խնդիրները» ամսագրի գլխավոր խմբագիրն էր:
   2007թ. Ա. Չուբարյանն ընդգրկվում է ՌԴ կառավարությանն առընթեր Կրոնական միավորումների հանձնաժողովի կազմում: Միևնույն ժամանակ նա ՌԳԱ նախագահության անդամ էր, ՌԴ նախագահությանն առընթեր Գիտության, կրթության և բարձր տեխնոլոգիաների խորհրդի անդամ, ՌԴ նախագահին  առընթեր Պատմության կեղծման դեմ հանձնաժողովի անդամ: Նրա նախաձեռնությամբ ստեղծվել է ԱՊՀ երկրների պատմության ինստիտուտների միջազգային ասոցիացիան, որի նախագահն էր: Մեծ է նրա ներդրումը ԱՊՀ երկրների պատմության ինստիտուտների հետ համագործակցության զարգացման գործում` այդ թվում ՀՀ ԳԱԱ պատմության ինստիտուտի հետ:
Ա. Չուբարյանը ՌԴ կրթության և գիտության նախարարության պատմության գծով գիտական և մեթոդական խորհրդի նախագահն է: Նա է ղեկավարել հեղինակային խմբերի աշխատանքը` մի շարք դասագրքերի և ուսումնական նյութերի պատրաստման աշխատանքները: Չուբարյանը համահեղինակ և պատասխանատու խմբագիրն է XX-XXI դարի սկզբի ազգային պատմության դասագրքի և մեթոդական ձեռնարկի, որը նախատեսված է միջնակարգ դպրոցի 11-րդ դասարանի համար:
   Ակադեմիկոս Ա. Չուբարյանը հասարակական մի շարք կազմակերպությունների անդամ է և ղեկավար: 1995-2005թթ. նա գլխավորել է «Ռուսական պատմաբանների և արխիվիստների միությունը» և համակարգել է պատվավոր նախագահներից մեկի և կենտրոնական խորհրդի անդամի աշխատանքները:
2011թ.-ին Ա. Չուբարյանի նախաձեռնությամբ անց է կացվել պատմության ուսուցիչների բուհական  և դպրոցական  համառուսական առաջին համաժողովը, որի շրջանակում ստեղծվել է «Պատմության և հասարակագիտության ուսուցիչների ասոցիացիա» համառուսական հասարակական կազմակերպությունը:
   Ակադեմիկոս Ա. Չուբարյանը ավելի քան 300 գիտական հոդվածների և մենագրությունների հեղինակ է: Ա. Չուբարյանը պարգևատրվել է Ռուսաստանի պետական մրցանակներով և շքանշաններով` «հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» IV աստիճանի (2006թ.) և III աստիճանի (2011), Պատվո նշան մեդալով (1999թ): Նա Պատվո լեգեոնի ասպետ է (Ֆրանսիա), պարգևատրվել է Գրիգոր VI մեդալով (Վատիկան): Ա. Չուբարյանը արժանացել է Գիտության և տեխնիկայի բնագավառում ՌԴ պետական մրցանակի, 2016թ. արժանացել է «հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» II աստիճանի շքանշանի, իսկ բոլորովին վերջերս՝ 2021թ. պարգրատրվել է «հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» I աստիճանի շքանշանով: Չուբարյանն այժմ Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի համընդհանուր պատմության ինստիտուտի գիտական ղեկավարն է:
Հաշվի առնելով Ալեքսանդր Չուբարյանի գիտական ձեռքբերումները և սերտ կապերը Հայաստանի հետ, բարձր գնահատելով նրա ավանդը գիտության մեջ՝ ՀՀ Գիտությունների ազգային ակադեմիան 2000 թվականին նրան ընտրել է ԳԱԱ արտասահմանյան անդամ:
 
   Գոհար Իսկանդարյան, պ.գ.թ., դոցենտ,
   ՀՀ ԳԱԱ սփյուռքի բաժնի գիտքարտուղար


Notices








On 15 May 2024, at 14.00 a seminar on the topic "Astronomy in the crossroads of multidisciplinary and interdisciplinary sciences" will be held at the conference hall of Presidium of the NAS RA, which will be presented by the director of the Byurakan Astrophysical Observatory after V. Ambartsumian, cand.(phys.-math.) Areg Mickaelian

On April 23, 2024, at 10:30, the Annual General Meeting of NAS RA on the main results of the scientific and scientific-organizational activity of the National Academy of Sciences of the Republic of Armenia for 2023 will be held. The Annual General Meetings of the Divisions of Sciences will be held on April 22 at 10:00

The Institute of Physical Research of NAS of Armenia in collaboration with the IPR Armenia Optica Student Chapter have announced a photo contest entitled "Light through the Eyes of a Photographer" dedicated to the International Day of Light. The registration deadline for the competition is May 1

Ս.թ. ապրիլի 10-ին ժ. 15:00-ին ՀՀ ԳԱԱ նիստերի դահլիճում (Բաղրամյան պող., 24) տեղի կունենա սեմինարների շարքի երրորդ հանդիպումը՝ «Հավաքում ենք փաթիլ. ատոմներից դեպի մոլեկուլ և բյուրեղ» խորագրով: Որպես մոդերատոր հանդես կգա անվանի քիմիկոս, SKOLKOVO-ի գիտության և տեխնոլոգիաների ինստիտուտի պրոֆեսոր Արտեմ Օհանովը

On April 5 2024, a seminar on the topic "Advanced channeling Technologies: Strong external Electromagnetic fields to guide charged and Neutral Beams" will be held at the conference hall of the NAS RA Presidum which will be presented by professor of the Institute of Nuclear Physics (Italy) Sultan Dabagov

On April 1st 2024, a seminar on the topic "Magnetometry with nuclear spin-polarized 14N in NV centers in diamond" will be held at the conference hall of the RA NAS Presidium which will be presented by professor of the University of Latvia Marcis Auzinsh

The Shirak Center for Armenological Studies of NAS RA is starting to publish the 1 (27) volume of the "Scientific Works" journal for 2024. Priority is given to articles in English and Russian. The deadline for receiving articles is March 1, 2024

Международный инновационный центр нанотехнологий СНГ (МИЦНТ СНГ) при поддержке Межгосударственного фонда гуманитарного сотрудничества государств - участников СНГ (МФГС) и Объединенного института ядерных исследований объявляет о проведении конкурса на соискание грантов на разработку проектов в рамках деятельности МИЦНТ СНГ в 2024 году и очередной Стажировки молодых ученых и специалистов стран СНГ в Дубне в апреле - мае 2024года

ՀՀ գիտության և տեխնիկայի զարգացման 2020-2024թթ. գերակայության ՀՀ կառավարության որոշման նախագիծ

Publications in Press
07/05/2024

ОИЯИ и НАН РА - Сотрудничество Расширяется
golosarmenii.am
07/05/2024

Աղակալած հողերը բարելավող պարարտանյութ է մշակվում
1lurer.am
06/05/2024

Միջազգային մրցույթ՝ գիտության և տեխնոլոգիաների ոլորտներում Հայաստան-Իտալիա համագործակցության շրջանակում
shantnews.am
03/05/2024

Ազգային Ակադեմիան պետք է պահպանվի, զարգացվի ու ծառայեցվի երկրի զարգացմանը
azg.am
This site has been visited
6 975 586

times since 01.01.2005
National Academy of Sciences of the Republic of Armenia
NAS RA Logo (black, blue)
Top Website last updated on:  17:39, 17/05/2024 Top
General Page - About Academy - Divisions - Organizations - Members - Contact us - Structure - COVID-19
Presidium Members - Documents - Innovation Proposals - Publications - Funds - Conferences - Competitions
Photogallery - Videogallery - Web Resources - Other Academies - "Gitutyun" newspaper - "In the World of Science" Journal - Publications in Press
Notices - Anniversaries - Universities - News - Scientific Results - Diaspora Department presents - Young Scientist Tribune
Our Honored Figures - Announcements - Lindau Nobel Laureate Meeting - Sitemap
© Copyright 1998-2024 All Rights Reserved.
Website is created and supported by Academical Scientific Research Computer Network of Armenia (ASNET-AM)
For any suggestions write to webmaster {[ at ]} sci.am