National Academy of Sciences of the Republic of Armenia
ՀԱՅ  ENG  РУС
Home academy [@] sci.am Facebook Page
General Page About Academy Organisations Members Contact us
Diaspora Department
presents
COVID-19
Structure
Divisions
Presidium Members
Documents
Innovation Proposals
News
Scientific Results
Diaspora Department presents
Young Scientist Tribune
Conferences
Publications in Press
Announcements
Photogallery
Videogallery
"Gitutyun" newspaper
"In the World of Science" Journal
Funds
Anniversaries
Publications
Web Resources
Other Academies
Universities
Lindau Nobel Laureate Meeting
Sitemap
News
06/10/2021
Նոբելյան մրցանակ է շնորհվել հայազգի գիտնական Արտեմ Փաթափությանին

    2021թ. հոկտեմբերի 4-ին Շվեդիայի Թագավորական ակադեմիայի Նոբելյան կոմիտեն հայտարարել է 2021թ.  ֆիզիոլոգիայի և բժշկագիտության բնագավառում դափնեկիրներ Արտեմ Փաթափությանի և Դեիվիդ Ջուլիուսի անունները: Նոբելյան մրցանակը նրանց շնորհվել է կենդանի օրգանիզմներում շոշափական և ջերմազգաց ընկալիչների ուսումնասիրման և կատարված բացահայտումների համար:

    ՀՀ ԳԱԱ նախագահությունը շնորհավորում է Նոբելյան մրցանակակիրներին և հույս հայտնում առաջիկայում նրանց հյուրընկալել ՀՀ գիտությունների ազգային ակադեմիայում:

    Արտեմ Փաթափությանը ծնվել է 1967թ. Բեյրութում՝ մտավորականի ընտանիքում: Հայրը՝ Սարգիս Վահագնին, արմատներով Հաճնից հայտնի բանաստեղծ էր Լիբանանում. երկու տասնյակ հրատարակված գրքերի հեղինակ է:  Արտեմ Փաթափությանի մայրը՝ Հայկուհի Աճեմյանը  դպրոցի տնօրեն էր Բեյրութում, ԱՄՆ փոխադրվելուց հետո հայկական դպրոցում ուսուցչուհի է աշխատել: Կրթության և գիտության նկատմամբ մեծ ուշադրություն է եղել Փաթափությանների ընտանիքում և երեք զավակներն էլ՝ Արտեմը, Արան և Հուրին ստացել են լավագույն կրթությունը:

    1975թ. երբ Լիբանանում բռնկվեց քաղաքացիական պատերազմը, այդ ժամանակ Արտեմը սովորում էր Բեյրութի Ամերիկյան համալսարանում,  և  Արտեմի ընտանիքը, ինչպես  նաև հազարավոր քրիստոնյաներ, դուրս եկան երկրից և Փաթափությանների ընտանիքը հանգրվան գտավ Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում: Արտեմը կրթությունը շարունակեց ԱՄՆ-ի Լոս Անջելեսի Կալիֆորնիայի համալսարանում:

    1990թ. ավարտելով Կալիֆորնիայի համալսարանը՝ ստացել է բակալավրի կոչում՝ մասնագիտանալով բջիջների և զարգացման կենսաբանությունում: Այնուհետև կրթությունը շարունակել է Կալիֆորնիայի տեխնոլոգիական ինստիտուտում և արդեն 1996թ. արժանացել Կենսաբանական գիտությունների դոկտորի աստիճանի:

    2000թ. աշխատանքի հրավեր ստացավ Կալիֆորնիայի Սան Դիեգո քաղաքի Նովարտիս հետազոտական ֆոնդի Գենոմիկայի ինստիտուտում, 2002-2005թ. նշանակվեց  նույն կենտրոնի Նյարդաբանության բաժանմունքի ղեկավար, իսկ արդեն 2006-2014թ. զբաղեցնում էր նույն հետազոտական ինստիտուտի տնօրենի պաշտոնը:

    Հետազոտական աշխատանքին զուգահեռ 2005 թվականից  դասավանդել է Դորիսի նյարդաբանության կենտրոնում և այսօր արդեն պրոֆեսոր Արտեմ Փաթափությանն իր գիտելիքներով կիսվում է եկող սերնդի գիտնականների հետ:

    2006-թ. երիտասարդ գիտնականն արժանացել է Young Investigator Award-ի՝ նյարդաբանության մեջ իր ուրույն խոսքն ասելու համար: 2016 թվականից նա գիտության զարգացման ամերիկյան ասոցիացիայի անդամ է, իսկ 2017թ. նա դարձավ ԱՄՆ գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամ: 2014թ. -ից Հովարդ Հյուզի բժշկական ինստիտուտի (HHMI) հետազոտող է։

    Այսօր Արտեմ Փաթափությանն աշխարհռչակ մոլեկուլային կենսաբան է, ով մասնագիտացել է զգայական փոխակերպման ոլորտում: Գիտության մեջ նրա նշանակալի ներդրումները ներառում են ջերմության, մեխանիկական ուժի և բջիջների ավելացված ծավալի միջոցով ակտիվացված նոր իոնային կանալների և ընկալիչների (ռեցեպտորների) բացահայտում: Նրա լաբորատորիան ցույց է տվել, որ այս իոնային կանալները կարևոր դեր են խաղում ջերմության, հպման, պրոպրիոցեպցիայի, ցավի և անոթների տոնուսը կարգավորելու ժամանակ:

    Ուշագրավ է, որ Արտեմ Փաթափությանը Նոբելյան մրցանակի ստանալու ուրախալի լուրը ստացել է տանը, երբ անկողնում որդու՝ Լուկայի հետ, նայում էին Նոբելյան մրցանակի հանձնաժողովի հայտնած արդյուքները: 


Նկարը Ինստագրամում տեղադրել էր Արտեմի կինը:


Announcements








ՀՀ կառավարությունը հաստատել է 2022 թվականին իրականացվելիք գիտական և գիտատեխնիկական պետական նպատակային ծրագրերը

Support for potential Armenian applicants to develop their Horizon Europe proposals

Հայաստանի և սփյուռքի 16-35 տարեկան երիտասարդները կարող են մասնակցել «100 գաղափար Հայաստանի համար» մրցույթին

Ազդարարվել է Մարի Կյուրիի անվան կրթաթոշակային ծրագրի 2021թ. մրցույթի մեկնարկը

Federal Ministry of Education and Research (BMBF) has launched a call for proposals for joint projects in the field of “Green Hydrogen” - Research cooperation with Ukraine, the countries of the South Caucasus and Central Asia and Iran

ՀՀ ԿԳՄՍՆ գիտության կոմիտեն կազմակերպում է գիտական և գիտատեխնիկական գործունեության պայմանագրային (թեմատիկ) ֆինանսավորման շրջանակներում կիրառական արդյունքի ձեռքբերմանն ուղղված գիտական նախագծերի հայտերի ՄՐՑՈՒՅԹ: Հայտերի ներկայացման վերջնաժամկետն է 2021 թ. օգոստոսի 13-ը ներառյալ

ILUCIDARE Special Prizes - European Heritage Awards / Europa Nostra Awards 2021 call has been launched

ՀՀ գիտության և տեխնիկայի զարգացման 2020-2024թթ. գերակայության ՀՀ կառավարության որոշման նախագիծ

Publications in Press
12/10/2021
Սեւանը մաքրելու «դեղատոմսը» գտնված է. նորարարությունը հայ գիտնականները կփորձարկեն հաջորդ տարի
armenpress.am
12/10/2021
Բյուրականի աստղադիտարանի և Արցախի գիտական կենտրոնի միջև համագործակցության հուշագիր է ստորագրվել
armenpress.am
11/10/2021
Գիտնականները հուշարձանների չափագրում և ֆոտոգրամետրիա են իրականացրել Արցախում
armenpress.am
11/10/2021
Գյուղատնտեսական ոլորտի զարգացման նորարական մեխանիզմերը
armversion.am
11/10/2021
ՀՀ ԳԱԱ Արվեստի ինստիտուտի առօրյան
armversion.am
This site has been visited
5 929 117

times since 01.01.2005
National Academy of Sciences of the Republic of Armenia
NAS RA Logo (black, blue)
Top Website last updated on:  15:46, 18/10/2021 Top
General Page - About Academy - Organisations - Members - Contact us - Structure - COVID-19 - Divisions
Presidium Members - Documents - Innovation Proposals - News - Scientific Results - Diaspora Department presents -
Young Scientist Tribune - Conferences - Publications in Press - Announcements - Photogallery - Videogallery - "Gitutyun" newspaper -
"In the World of Science" Journal - Funds - Anniversaries - Publications - Web Resources - Other Academies - Universities
Lindau Nobel Laureate Meeting - Sitemap
© Copyright 1998-2021, All Rights Reserved.
Website is created and supported by Academical Scientific Research Computer Network of Armenia (ASNET-AM)
For any suggestions write to webmaster {[ at ]} sci.am