National Academy of Sciences of the Republic of Armenia
ՀԱՅ  ENG  РУС
Home academy [@] sci.am
General Page About Academy Organisations Members Contact us
"Gitutyun" newspaper
N338 March 2020
N338
COVID-19
Structure
Divisions
Presidium Members
Documents
Innovation Proposals
News
Conferences
All Publications in Press
All Announcements
Photogallery
Videogallery
"Gitutyun" newspaper
Funds
Anniversaries
Publications
Web Resources
Other Academies
Universities
Lindau Nobel Laureate Meeting
Sitemap
News
21/05/2020
ՀՀ ԳԱԱ-ի Մաթեմատիկական և տեխնիկական գիտությունների բաժանմունքն ամփոփեց 2019թ-ի գործունեության արդյունքները բաժանմունքի տարեկան ընդհանուր ժողովում

    Սույն թվականի մայիսի 19-ին հեռավար եղանակով տեղի ունեցավ ՀՀ ԳԱԱ-ի Մաթեմատիկական և տեխնիկական գիտությունների  բաժանմունքի տարեկան ընդհանուր ժողովը: 
    ՀՀ ԳԱԱ-ի Մաթեմատիկական և տեխնիկական գիտությունների  բաժանմունքի կազմում ընդգրկված են՝ Մաթեմատիկայի, Մեխանիկայի, Ինֆորմատիկայի և ավտոմատացման պրոբլեմների ինստիտուտները, «Հիդրոմեխանիկայի և վիբրոտեխնիկայի բաժին» ՓԲԸ-ն:Բաժանմունքի կազմում ընդգրկված են` ՀՀ ԳԱԱ 13 ակադեմիկոս, 7 թղթակից անդամ, 25 արտասահմանյան անդամ, 5 պատվավոր դոկտոր: 
    2019թ-ին բաժանմունքի գիտաշխատողները տպագրել են  4  մենագրություն, 1 գիտաժողովների ժողովածու, 1 ուսումնական ձեռնարկ,  259 հոդված, որոնցից 119-ը` արտերկրում, 13 թեզիս, որոնցից 11-ը` արտերկրում: 
Բաժանմունքի ինստիտուտները կազմակերպել են  միջազգային և հանրապետական 17 գիտաժողովներ, կլոր սեղաններ, նպատակային դասըթացներ, միջազգային ֆինանսավորմամբ իրականցրել են 5  դրամաշնորհային ծրագիր (Ինֆորմատիկայի և ավտոմատացման պրոբլեմների ինստիտուտ):
    Հրատարակվել են` «ՀՀ ԳԱԱ տեղեկագիր. Մաթեմատիկա» (4 համար), «ՀՀ ԳԱԱ տեղեկագիր. Մեխանիկա» (4 համար) հանդեսները, «Հայկական մաթեմատիկական հանդես» էլեկտրոնային ամսագիրը, ՀՀ ԳԱԱ և ՀԱՊՀ տեղեկագիր» (տեխնիկական գիտություններ սերիա) (4 համար), Ինֆորմատիկայի և ավտոմատացման պրոբլեմների ինստիտուտի գիտական աշխատությունների ժողովածուն` «Կիբերնետիկայի և հաշվողական տեխնիկայի մաթեմատիկական հարցեր» (2 համար): 
    Ժողովի ընթացքում 2019թ-ի գիտական և գիտակազմակերպական գործունեության հիմնական արդյունքները ներկայացրեց բաժանմունքի ակադեմիկոս-քարտուղար ՀՀ ԳԱԱ ակադեմիկոս Լենսեր Աղալովյանը: Այնուհետև ներկայացվեց հետևյալ գիտական զեկուցումը՝
    «ASNET-AM ցանցի տեսակոնֆերանսների և հեռավար ուսուցման հարթակ», (զեկուցող` Արթուր Պետրոսյան, ՀՀ ԳԱԱ ԻԱՊԻ):

20200521_1.jpg

Բաժանմունքի հիմնարկների կարևորագույն տեսական-կիրառական արդյունքներ

Մաթեմատիկայի ինստիտուտ

  • Դիֆերենցիալ հավասարումների մերոմորֆ լուծումների խնդիրն առաջին անգամ դիտարկվել է ընդհանուր տիրույթների համար։ Արձանագրվել են մի շարք կարևոր արդյունքներ (ղեկ.` ֆ.-մ.գ.դ. Գ. Բարսեղյան):

Մեխանիկայի ինստիտուտ

  • Դիտարկված է գազի գերձայնային հոսանքով շրջհոսվող իզոտրոպ գլանային թաղանթի ոչ գծային տատանումների խնդիրը: Հետազոտությունը կատարված է երկու տիպի ոչ գծայինությունների հաշվառմամբ՝ քառակուսային և խորանարդային: Աէրոառաձգական ոչգծայնության հաշվառման շնորհիվ ցույց է տրված, որ գազի հոսքի արագության պարամետրի փոփոխության որոշակի հատվածներում, «ամպլիտուդա-արագություն» կախվածությունը բազմարժեք է: Ցույց է տրված շրջհոսման արագության մեծության փոփոխության որոշակի տիրույթների գոյությունը, որտեղ հնարավոր չէ գրգռել չմարող ֆլատերային տատանումներ ինչպես մինչկրիտիկական, այնպես էլ հետկրիտիկական վիճակներում (լռության տիրույթներ): Ցույց է տրված, որ թաղանթի երկրաչափական պարամետրերի համապատասխան ընտրությամբ կարելի է ղեկավարել ամպլիտուդա-արագություն և ամպլիտուդա-հաճախություն կախվածությունների վարքը ինչպես որակական, այնպես էլ քանակական տեսանկյունից (ղեկ.՝ ակ. Գ. Բաղդասարյան, ֆ.մ.գ.թ. Մ.Միկիլյան, Ի. Վարդանյան):
  • ՀՀ շինարարական նորմերում  («Բետոնե և երկաթբետոնե կոնստրուկցիաներ» ՀՀ ՇՆ 52-01-2019)  ճշգրտվել է բետոնի հաշվարկային դիմադրության մեծության վրա բեռնվածքների ազդեցության երկարատևությունը հաշվի առնող գործակցի (γբ1) արժեքը, թեթև բետոնների համար այն ենթարկվել է փոփոխության՝ 0,9 ից դառնալով 0,85 (ղեկ. ՝ տ.գ.դ.Կ. Կարապետյան):

Ինֆորմատիկայի և ավտոմատացման պրոբլեմների ինստիտուտ

  • Կողմնորոշված գրաֆը կոչվում է համիլտոնյան, եթե այն պարունակում է կողմնորոշված ցիկլ, որն անցնում է գրաֆի բոլոր գագաթներով; և կոչվում է  k-ուժեղ կապակցված, եթե գրաֆի ցանկացած x և y գագաթների կարգավորված զույգի համար գոյություն ունի x–ից դուրս եկող և  y մտնող ներքին գագաթներով չհատվող առնվազն k հատ կողմնորոշված ճանապարհ: Ապացուցվել է, որ ճիշտ է Մանոուսակիսի կողմից 1992 թ. առաջադրված (J. of Graph Theory, vol. 16, pp. 51-59, 1992) վարկածը: Ապացուցված վարկածից հետևում են սովորական գրաֆների համար Դիրակի (1952), Օրեի (1960) և կողմնորոշված գրաֆների համար (1960), Վուդալի (1972), Կամիոնի (1960), Նեշ-Վիլիամսի (1970) համիլտոնյանության բավարար պայմանները (ղեկ.՝ ֆ.մ.գ.թ. Ս.Դարբինյան):
  • Մշակվել է համակարգ, որն ապահովում է հնարավոր անվտանգությունը գաղտնի հաղորդագրությունը գաղտնալսողից  (ղեկ. ֆ.մ.գ.դ. Մ.Հարությունյան):
  • Մշակվել են մտավոր ունակությունների կառուցողական մոդելներ, mentals, որոնք ակնհայտորեն ընդլայնում են ալգորիթմները և օբյեկտ-կողմնորոշված ծրագրերը՝ մինչև բնական լեզվով հաղորդակցությունների ադեկվատ մոդելավորումը, միաժամանակ, համատեղելի են դասակարգիչների կապակցվածության վրա հիմնված մենթալ մոդելների՝ «արհեստական նեյրոնային ցանցերի» հետ (ղեկ.՝ ֆ.մ.գ.դ. Է.Պողոսյան):
  • Մշակվել և ստեղծվել են IMAP connector-ների միջոցով eduroam ծառայության մուտքի մեխանիզմը և LetsEncrypt հավաստագրերի կենտրոնացված տարաբաշխման համակարգը, որի օգնությամբ ստեղծվել է eduroam WiFi անլար միջավայրում freeradius IMAP connector-ների ավտոմատացված լուծում։ Մշակվել և ստեղծվել է LetsEncrypt սերվերային SSL հավաստագրերի wildcard տարբերակի ավտոմատացված կարգավորումը մի քանի դոմենների համար (ղեկ.՝ տ.գ.թ. Ա.Պետրոսյան):
  • Իրականացվել է «eduroam log-analysis ELK Dashboard» համակարգը, որի օգնությամբ հնարավոր է վերլուծել eduroam WiFi անլար միջավայրում գործող freeradius սերվերների աշխատանքը: Մշակվել և ստեղծվել է LetsEncrypt սերվերային SSL հավաստագրերի wildcard տարբերակի ավտոմատացված կարգավորումը մի քանի դոմենների համար։ Մշակվել և ներդրվել են վեբ կայքերի և վեբ սերվերների պաշտպանության առաջադեմ մեթոդներ։ Ստեղծվել է վեբ փոստ միջավայրի նոր տարբերակ (Rainloop փաթեթի հիման վրա)։ 
  • Ստեղծվել է մոնիթորինգային սերվերից ստացված տվյալների վիճակագրական SSL սերտիֆիկացման համակարգ։ Կատարվել է NextCloud համակարգի ընդհանուր օգտագործման ցանցային միջավայրում ներդրում։ Տեղադրվել են ծրագրային փաթեթներ աստղաֆիզիկայի ոլորտում բարձր արտադրողականություն պահանջող հաշվարկներ իրանականցելու համար (ղեկ.՝ տ.գ.թ. Ա.Պետրոսյան):
  • Նախապատրաստվել է «Ինքնակազմակերպվող համակարգերում բարդ դինամիկական պրոցեսների կոլեկտիվ հետազոտական և ղեկավարման համար բազմաօգտատեր համապիտանի ծրագրային հարթակի ստեղծում» նախագիծը: Մշակվել և ծրագրային իրականացվել են համակարգի մի շարք կոմպոնենտների փորձնական տարբերակները (ղեկ.՝ տ.գ.թ Ս. Պողոսյան): 
  • Մշակվել և իրականացվել է համայնքների հայտնաբերման վրա հիմնված նոր խորհրդատվական միջավայր, որն արդյունավետ է որոշ կիրառություններում, որտեղ այլ մոտեցումները ձախողվում են (ղեկ.՝ ֆ.-մ.գ.դ. Մ. Հարությունյան):
  • RGT Solver֊ների տիրույթի հետագա զարգացումը ներառում է նոր ինտերֆեյսների կառուցում տարբեր RGT խնդիրների ներմուծման համար, ինչը, հիմնվելով նեյրոնային ցանցերի վրա, RGT իրավիճակները փոխակերպում է սիմվոլիկ նկարագրությունների, ինչպես նաև նոր միջոցների ստեղծում սիստեմիկ դասակարգիչների ներկայացման և մշակման համար։ Նոր RGT Solver֊ները հաջողությամբ փորձարկվել են շախմատում և ռազմադաշտի խնդրի որոշակի ներկայացուցիչ հանդիսացող ռազմական ստրատեգիա “Generals: Command and Conquer” խաղում (ղեկ. ֆ.-մ.գ.դ. Է. Պողոսյան):
  • Զարգացվել են ցանցի մոնիթորինգ իրականացնող մասնագիտացված PostMaster և Nagios գործիքների հետ համագործակցման հնարավորությունները։ Իրականացվել է UniMail համակարգի ժամանակային բնութագրերի գնահատում՝ ռեգրեսիոն վերլուծության միջոցով։ Ստեղծվել են համակարգի կիրառության մասի ավտոմատացված կերպով ստատիստիկ տվյալների դուրս բերման գործիքներ (ղեկ.՝ տ.գ.դ. Ա.Նանասյան):
  • Ստեղծվել է աշխարhագրական տվյալների Հայկական խորանարդը (Armenian Data Cube), որը տրամադրում է ինտեգրված աշխարհագրական տվյալների միասնական միջավայր (տես http://datacube.sci.am) ներառելով իր մեջ Հայաստանի տարածքին վերաբերվող արբանյակային մուլտիսպեկտրալ նկարներ։ Տվյալները պարբերաբար համալրվում են Ամերիկյան (Landsat 7, 8) և Եվրոպական (Copernicus Sentinel-2) երկրի դիտարկման արբանյակներից ստացվող նկարներով։ Արբանյակային նկարների վերլուծության համար մշակվել է ծրագրային հարթակ օգտագործելով Python ծրագրավորման լեզուն և Jupyter միջավայրը։ Հարթակի աշխատանքը փորձարկվել է ջրային մակերեսի վերլուծության խնդիրների համար:
  • Հայկական վիրտուալ աստղադիտարանի համար մշակվել է աստղագիտական տվյալների փնտրման համակարգ SIA (Simple Image Access) արձանագրության հենքի վրա։ Միջավայրի իրականացման համար մշակվել է ձևաչափերի ձևափոխման գրադարան, որը փորձարկվել է Բյուրականի թվայնացված առաջին շրջահայության սպեկտրալ տվյալների համար (ղեկ.՝ տ.գ.թ. Հ.Ասցատրյան):
  • Մշակվել են «White Box» ծածկագրական համակարգեր և այն իրականացնող ծրագրային համակարգ (ակ. Գ. Խաչատրյան):
  • Մշակվել է տեսահսկման միջոցով օբյեկտների հայտնաբերման և ճանաչման լավարկմած տարբերակ (ֆ.-մ.գ.դ. Հ. Սարուխանյան):
  • Կատարվել է անօդաչու թռչող սարքի նկարահնման արդյունքներով օբյեկտների հայտնաբերման կատարելագործված տարբերակների մշակում (տ.գ.դ. Դ. Ասատրյան):

«Հիդրոմեխանիկայի և վիբրոտեխնիկայի բաժին» ՓԲԸ

  • Մղիչ սարքավորումներում (պոմպեր, կոմպրեսորներ, մոտոկոմպրեսորներ), նրանց միակցված մասերում և խողովակաշարերում ալիքային և տատանողական պրոցեսների ուսումնասիրման և կառավարման հետազոտությունների արդյունքում մշակվել են մեթոդիկա և միջոցներ, որոնք զգալիորեն փոքրացնում են նշված համակարգերում հեղուկի և գազի հոսքի ալիքային և հիդրավլիկ դիմադրությունները (ղեկ.՝տ.գ.թ. Գ.Ավետիսյան):

ՀՀ ԳԱԱ տեղեկատվական-վերլուծական ծառայություն
21.05.2020թ.

Latest Announcements
Publications in Press
26/05/2020
Թեստերը կարող են հայտնաբերել վիրուսը նաև համեմատաբար ցածր կոնցենտրացիայի դեպքում. Հայաստանում կորոնավիրուսի ախտորոշման թեստեր կարտադրվեն
aravot.am
22/05/2020
ПОКА НЕ ВСЕ ПОТЕРЯНО, НЕОБХОДИМО НАЙТИ НАИБОЛЕЕ ВЕРНЫЕ И БЫСТРЫЕ РЕШЕНИЯ
golosarmenii.am
15/05/2020
ПОНЯТЬ ТО, ЧТО НЕВОЗМОЖНО ВООБРАЗИТЬ
golosarmenii.am
11/05/2020
Հայաստանի ներդրումը համավարակի դեմ պայքարում
hhpress.am
05/05/2020
Հայաստանում առկա բնապահպանական հիմնախնդրիները: էկոկենտրոնի տնօրեն՝ ա.գ.թ. Լիլիթ Սահակյան
Շանթ TV
27/04/2020
Ավելի քան 12 հազար դոլար CNF-ից Հայաստանի ձկնապաշարների հետազոտման համար
ecolur.org
This site has been visited
2 319 431

times since 01.01.2005
National Academy of Sciences of the Republic of Armenia
NAS RA Logo (black, blue)
Top Website last updated on:  15:58, 27/05/2020 Top
General Page - About Academy - Organisations - Members - Contact us - Structure - Divisions
Presidium Members - Documents - Innovation Proposals - News - Conferences - All Publications in Press
All Announcements - Photogallery - Videogallery - "Gitutyun" newspaper - Funds - Anniversaries
Publications - Web Resources - Other Academies - Universities
Lindau Nobel Laureate Meeting - Sitemap
© Copyright 1998-2020, All Rights Reserved.
Website is created and supported by Academical Scientific Research Computer Network of Armenia (ASNET-AM)
For any suggestions write to webmaster {[ at ]} sci.am