National Academy of Sciences of the Republic of Armenia
ՀԱՅ  ENG  РУС
Home academy [@] sci.am Facebook Page
General Page About Academy Divisions Organizations Members Contact us
Anaïd Donabédian
Dr. of Philological Sciences
Structure
Presidium Members
Documents
Innovation Proposals
Publications
Funds
Conferences
Competitions
Photogallery
Videogallery
Web Resources
Other Academies
"Gitutyun" newspaper
"In the World of Science" Journal
Publications in Press
Notices
Anniversaries
Universities
News
Scientific Results
Diaspora Department presents
Young Scientist Tribune
Our Honored Figures
Announcements
Lindau Nobel Laureate Meeting
Sitemap
COVID-19
Young Scientist Tribune
Վարդան Ասատրյան

«Գիտական հոդվածների տպագրության համար երիտասարդ գիտնականներին խրախուսման» մրցույթի շահառու

ՀՀ ԳԱԱ Կենդանաբանության և հիդրոէկոլոգիայի գիտական կենտրոնի գիտաշխատող Վարդան Ասատրյանը ճանաչվել է «Երիտասարդ գիտնականների աջակցության ծրագրի» շրջանակներում իրականացվող «Գիտական հոդվածների տպագրության համար երիտասարդ գիտնականների խրախուսման» մրցույթի շահառու՝ «Scimago Journal & Country Ranking (SJR)»-ում ամսագրերի դասակարգման ավելի բարձր քառորդում առաջին անգամ հոդվածի տպագրության համար։

Վարդան Ասատրյանը ներկայացրել է «Revealing Diversity in Gammarus (Amphipoda: Gammaridae) in the Freshwater Ecosystems of Armenia Using DNA Barcoding» հոդվածը։ Այն տպագրվել է շվեյցարական «Water» հանդեսում։ Աշխատանքում կատարվել է Հայաստանի քաղցրահամ ջրային էկոհամակարգերում ԴՆԹ-ի շտրիխ կոդավորման միջոցով Gammarus ցեղի բազմազանության ուսումնասիրություն։ Հոդվածի հեղինակներն են ՀՀ ԳԱԱ Կենդանաբանության և հիդրոէկոլոգիայի գիտական կենտրոնի գիտաշխատող առաջատար Մարինե Դալլաքյանը, Բելառուսի Գիտությունների ազգային ակադեմիա Կենսառեսուրսների գիտագործնական կենտրոնի գիտաշխատողներ Տատյանա Լիպինսկայան և Վիկտորիա Գոլովենչիկը, Գերմանիայի Բոնն քաղաքի Քյոնիգի անվան թանգարան-ինստիտուտի (ZFMK) գիտաշխատողներ Յոնաս Աստրինը, Լաուրա վոն դեր Մարկը և Յանա Թորմանը: 

Ո՞րն է աշխատանքի գիտական նորույթը։ 

- ՀՀ կենսաբազմազանության ուսումնասիրություններն առանցքային են Կենդանաբանության և հիդրոէկոլոգիայի գիտական կենտրոնի մասնագետների համար։ Կովկասյան էկոտարածաշրջանը դեռ 2001 թվականին հռչակվել է աշխարհի կենսաբազմազանության պահպանության 25 առաջնահերթություն ներկայացնող թեժ կետերից մեկը։ Հետազոտության առանցքում գտնվող կենդանիները՝ Gammarus ցեղի խեցգետնակերպերը, աշխարհով մեկ տարածված և կրիպտիկ ու էնդեմիկ տեսակներով հարուստ խմբերից մեկի ներկայացուցիչներ են, որոնք ունեն ինչպես էկոլոգիական մեծ նշանակություն, այնպես էլ ակվակուլտուրային, քանի որ բազմաթիվ ձկնատեսակների կերային կարևոր բաղադրիչներից են: Սակայն դրանց տեսակային կազմը և աշխարհագրական առանձնահատկությունները Կովկասյան էկոտարածաշրջանում թույլ են ուսումնասիրված: Վերջին տասնամյակներին Հայաստանից հաղորդվում էր միայն մեկ էվրիբիոնտ տեսակի` Gammarus lacustris-ի մասին: Խնդիրն այն է, որ դրանց ձևաբանական որոշումը խնդրահարույց է և խիստ աշխատատար: Այդ է պատճառը, որ միտք ծագեց կիրառել ժամանակակից մոլեկուլային մեթոդներ և, համադրելով ձևաբանական մեթոդների հետ, փորձել բացահայտել Հայաստանում այս կենդանիների թաքնված բազմազանությունը: Աշխատանքները մեկնարկեցին 2018 թվականին՝ Մարինե Դալլաքյանի Բոննի Քյոնիգի անվան թանգարան-ինստիտուտում եռամսյա վերապատրաստման ծրագրի շրջանակում: Այն ժամանակ ստացված առաջին արդյունքները հիմք հանդիսացան հայ-վրաց-գերմանական համատեղ միջազգային ուսումնասիրության համար: Տպագրված աշխատանքում հստակեցվել է Հայաստանի տարածքում առնվազն 3 տեսակի առկայությունը և քարտեզագրվել է դրանց տարածվածությունը, բացահայտվել է տեսակներից 2-ի կազմում կրիպտիկ ենթատեսակների մեծ բազմազանություն: Ուսումնասիրությունն էական դեր ունի ոչ միայն կենսաբազմազանության բացահայտման և տարածական բաշխման տեսանկյունից, այլև հետաքրքիր նյութ է ամբողջ խմբի էվոլյուցիոն ուսումնասիրությունների համար: 

Ինչպե՞ս ընտրեցիք Ձեր մասնագիտությունը։

- Աշխարհագետ-գեոէկոլոգ եմ, ջրերի էկոլոգիայի հետ իմ սերտ շփումը սկսվել է ասպիրանտական տարիներից, երբ միացա Կենդանաբանության և հիդրոէկոլոգիայի գիտական կենտրոնի մասնագետներին: Մենք կամա թե ակամա մեր գոյությունը պահպանում ենք կենդանի օրգանիզմների գործունեության շնորհիվ և դեռ շատ հեռու ենք լիարժեք կառավարվող միջավայր ունենալուց: Կենսաբազմազանության պահպանությունը մարդկության առջև ծառացած կարևոր առաջնահերթություններից է: Իսկ պահպանելու համար նախ պետք է ունենալ այդ կենսաբազմազանությանը և էկոլոգիային վերաբերող ամբողջական գիտելիք, ապա նաև բարձրացնել հասարակության գիտակցությունն առ այն, որ նույնիսկ մեկ միջատը կարևոր է: 

Ձեր ստացած ո՞ր գիտական արդյունքն եք համարում ամենակարևորը:

- Տարիների ընթացքում եկել եմ այն եզրակացության, որ չկա ոչ կարևոր կամ ավելի կարևոր արդյունք: Ակնհայտ է, որ ամեն հաջորդ արդյունքը որոշակիորեն հիմնվում է նախորդի վրա։ Առավել կարևոր է ոչ թե արդյունքը, այլ ինչպես կարող է հասարակությունն այն ծառայեցնել իր զարգացմանը: 

Ի՞նչ դժվարությունների հետ է բախվում երիտասարդ գիտնականը Հայաստանում։ 

- Այն պահից, ինչ ես սկսել եմ գիտությամբ զբաղվել, շատ բան է փոխվել, հատկապես ֆինանսական բաղադրիչում։ Սակայն դեռ խոչընդոտներ առկա են: Դրանցից ամենակարևորը վերաբերմունքն է դեպի մտավորականությունը: Բնական է, որ նման մթնոլորտում աճող սերունդը ևս քիչ հավանական է, որ կդիտարկի գիտությամբ զբաղվելը որպես իր կարողություններն իրացնելու գլխավոր ոլորտ: Խնդիր է մնում կրթությունը, քանի որ գիտնական դառնալու համար նախ պետք է որակյալ կրթություն ստանալ: Գիտության ասպարեզում երիտասարդների համար սոցիալական խնդիրները ևս լիարժեք լուծված չեն: Լուրջ խնդիր է նաև գիտական ասպարեզում առկա թղթաբանությունը: Երիտասարդ գիտնականը, եթե ցանկանում է ավելի ակտիվ ու նախաձեռնող լինել, պետք է ունենա նաև մենեջերական ունակություններ, տիրապետի գնումների մասին գործընթացներին, ահռելի ժամանակ և նյարդեր վատնի ամենատարրական նյութերի կամ պարագաների ձեռքբերման համար: 

Ի՞նչ ծրագրերում եք ներգրավված։

- Ասպիրանտական տարիներից ներգրավված եմ եղել տեղական և միջազգային ծրագրերում, իսկ ներկայում  ղեկավարում եմ ՀՀ ԿԳՄՍՆ Բարձրագույն կրթության և գիտության կոմիտեի Հեռավար լաբորատորիաների հիմնման ծրագիրը և Հայ-Ավստրիական APPEAR ծրագրի համաղեկավար եմ: Երկու ծրագրերն էլ վերաբերում են ջրային էկոհամակարգային ծառայություններին:

Ի՞նչ հմտություններ կարող են մրցակցային առավելություն տալ երիտասարդ գիտնականին Ձեր ոլորտում: 

- Հաղորդակցման հմտությունը, լեզուների տիրապետելը: Կարևոր են նաև կազմակերպվածությունը, պատասխանատվության բարձր զգացողությունը, նաև ժամանակի կառավարման հմտությունը:

Ինչպե՞ս եք վերաբերվում անհաջողություններին:

- Ես անհաջողություններին առանձնապես ուշադրություն չեմ դարձնում և շարունակում եմ անել այն, ինչը ճիշտ եմ համարում: Ի վերջո, ժամանակն ամեն ինչ իր տեղն է դնում, և այդ թվացյալ անհաջողությունները հաճախ վերաճում են ավելի կայուն և արժեքավոր հաջողությունների:

Ի՞նչ նախադրյալներ ունենք Հայաստանում հետթեկնածուական կարգավիճակի (PostDoc) համակարգի ներդրման համար: 

- Իրականում Հայաստանում շատ երիտասարդ գիտնականներ առանց պաշտոնական ձևակերպման PostDoc են անում, երբ պաշտպանությունից հետո ակտիվորեն ներգրավվում են տարբեր ծրագրերում։ Նրանք ձեռք են բերում կարևոր հմտություններ և կարողություններ: Պակասում է միայն պաշտոնական ձևակերպումը։ PostDoc-ն էությամբ զգալիորեն տարբերվում է ներկայում գործող դոկտորանտուրայի համակարգից, ինչը դրական պետք է դիտվի ընդհանուր գիտական ակտիվության տեսանկյունից, քանի որ PostDoc անելն ավելի գրավիչ ու թեթև է լինելու։ 

Ի՞նչպես կգնահատեք գիտական նախաձեռնությունները: 

- Ցանկացած գիտական նախաձեռնություն, որը կարևոր խնդիրներ է վերհանում, լուծումներ առաջադրում և միավորում գիտական համայնքը, համարում եմ հաջողված: «Գիտուժ»-ը թերևս այդ առաքելությամբ ամենահաջողված նախագիծն է, որը գործնական քայլերով ապացուցել է իր կենսունակությունը։ Հուսանք, որ այն կշարունակի իր ներուժը ծառայեցնել գիտնականի ձայնը լսելի դարձնելու և հասարակական կյանքի բոլոր ոլորտներում գիտության կշիռն ավելացնելու գործում:

Ի՞նչ նախասիրություններ ունեք:

- Շատ եմ սիրում սպորտը, և եթե չլինեին բազմաթիվ վնասվածքները, գուցե լինեի ակտիվ սպորտում։ Հիմա փորձում եմ հետ չմնալ հիմնական իրադարձություններից: Սիրում եմ ճանապարհորդել, և գիտությունն այդ հարցում մեծապես օգնում է: Սիրում եմ նաև ընթերցանությունը, թեթև ֆիլմերը, ազգային խոհանոցը։ Ձգտում եմ յուրաքանչյուր ճանապարհորդության ժամանակ բացառապես տվյալ երկրի ազգային խոհանոցից օգտվել:  

Վարդան Ասատրյանը 68 գիտական հրապարակման հեղինակ է։ Համահեղինակ է 1 դասագրքի և ունի 1 մտավոր սեփականության վկայական: 11 աշխատանք տպագրված է «Scopus» և «Web of Science» գիտատեղեկատվական շտեմարանի ամսագրերում։

Մոնիկա Երիցյան


Notices








On 15-19 October, 2024, we invite to take part in the 12th international symposium "Optics and its applications", which will be held in Yerevan (Armenia). The deadline of registration is August 15, 2024

From October 11-13, 2024, a pan-Armenian scientific conference on "Natural Sciences, Mathematics, Technology, Computer Science in the 21st century: problems of popularization and education and their solutions" will take place at the National Academy of Sciences of the Republic of Armenia

On 16–17 September, 2024, the Institute of Literature after M. Abeghyan of the National Academy of Sciences of the Republic of Armenia, The Institute of World Literature after M. Gorky of the RF National Academy of Sciences invite you to participate in the international scientific conference dedicated to the 100th anniversary of the death of V. Bryusov which will take place in Yerevan

On August 29–30, an international conference titled "Issues of Historical and Cultural Heritage in the Post-Soviet Period" will be held in the Round Hall of the National Academy of Sciences

On July 12 , at 12:00 PM, in the Round Hall of the Presidium of the Armenian National Academy of Sciences (24 Baghramyan ave., Yerevan, Armenia), the presentation of the bilingual book by geographer and cartographer Rouben Galichian titled A Cartographic Examination of "Historical" Maps in the National Atlas of Azerbaijan, 2014 and the Invented Terminology of "Western Azerbaijan" will take place

Международный инновационный центр нанотехнологий СНГ (МИЦНТ СНГ) при поддержке Межгосударственного фонда гуманитарного сотрудничества государств - участников СНГ (МФГС) и Объединенного института ядерных исследований объявляет о проведении конкурса на соискание грантов на разработку проектов в рамках деятельности МИЦНТ СНГ в 2024 году и очередной Стажировки молодых ученых и специалистов стран СНГ в Дубне в апреле - мае 2024года

ՀՀ գիտության և տեխնիկայի զարգացման 2020-2024թթ. գերակայության ՀՀ կառավարության որոշման նախագիծ

Publications in Press
24/07/2024

Археологи открыли неизвестный храм Урарту. Дневная поверхность
proshloe.com
23/07/2024

Քիմիան՝ շոշափելի արդյունքներով. միջազգային գործակցության նոր սահմաններ
1lurer.am
22/07/2024

«Երիտասարդ գիտաշխատողների հետազոտությունների աջակցության ծրագիր-2025» մրցույթի հայտերի ընդունման փուլը մեկնարկել է
hesc.am
18/07/2024

Գիտական թափուր հաստիքները համալրվում են
1lurer.am
This site has been visited
7 041 443

times since 01.01.2005
National Academy of Sciences of the Republic of Armenia
NAS RA Logo (black, blue)
Top Website last updated on:  15:50, 24/07/2024 Top
General Page - About Academy - Divisions - Organizations - Members - Contact us - Structure - Presidium Members
Documents - Innovation Proposals - Publications - Funds - Conferences - Competitions
Photogallery - Videogallery - Web Resources - Other Academies - "Gitutyun" newspaper - "In the World of Science" Journal - Publications in Press
Notices - Anniversaries - Universities - News - Scientific Results - Diaspora Department presents - Young Scientist Tribune
Our Honored Figures - Announcements - Lindau Nobel Laureate Meeting - Sitemap - COVID-19
© Copyright 1998-2024 All Rights Reserved.
Website is created and supported by Academical Scientific Research Computer Network of Armenia (ASNET-AM)
For any suggestions write to webmaster {[ at ]} sci.am