National Academy of Sciences of the Republic of Armenia
ՀԱՅ  ENG  РУС
Home academy [@] sci.am
Главная страница Об Академии Организации Члены Связь с нами
Газета "Гитутюн"
N319 Июнь 2018г.
N319
Структура
Отделения
Члены президиума
Документы
Новости
Конференции
Все публикации в прессе
Все объявления
Фотогалерея
Газета "Гитутюн"
Фонды
Юбилеи
Публикации
Веб ресурсы
Другие академии
Университеты
Встреча с Нобелевским лауреатом в Линдау
Карта сайта
Новости
27/03/2018
ՀՀ ԳԱԱ-ի Հայագիտության և հասարակական գիտությունների բաժանմունքն ամփոփեց 2017թ-ի գործունեության արդյունքները բաժանմունքի տարեկան ընդհանուր ժողովում

   Սույն թվականի մարտի 27-ին տեղի ունեցավ ՀՀ ԳԱԱ-ի Հայագիտության և հասարակական գիտությունների բաժանմունքի տարեկան ընդհանուր ժողովը:
   Բաժանմունքի կազմում ընդգրկված են` Պատմության, Մ.Քոթանյանի անվան տնտեսագիտության, Փիլիսոփայության, սոցիոլոգիայի և իրավունքի, Հրաչյա Աճառյանի անվան լեզվի, Մանուկ Աբեղյանի անվան գրականության, Արևելագիտության, Հնագիտության և ազգագրության, Արվեստի ինստիտուտները, Հայոց ցեղասպանության թանգարան-ինստիտուտը, Շիրակի հայագիտական հետազոտությունների կենտրոնը, «Հայկական հանրագիտարան» հրատարակչությունը: Բաժանմունքի կազմում գործում է Հայագիտական ուսումնասիրությունները ֆինանսավորող համահայկական հիմնադրամը:
   Բաժանմունքի կազմում ընդգրկված են ՀՀ ԳԱԱ 7 ակադեմիկոս և 18 թղթակից անդամ:
   ՀՀ ԳԱԱ ակադեմիկոս Յուրի Սուվարյանը պարգևատրվեց «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 2-րդ աստիճանի շքանշանով:
   2017 թ. բաժանմունքի հիմնարկների կողմից հրատարակվել է 101 գիրք, այդ թվում` 8-ը արտասահմանում, 12 դասագիրք և ձեռնարկ, այդ թվում` 2-ը արտասահմանում, 1056 հոդված, այդ թվում` 230-ը արտասահմանում:
   2017 թ. հրատարակվել են «Պատմաբանասիրական հանդեսի», «Բանբեր հայագիտության» հանդեսի և «Լրաբերի» 3-ական համարներ, թողարկվել է «Հիմնարար հայագիտություն» էլեկտրոնային անգլերեն հանդեսի 2 համար, «Լեզու և լեզվաբանություն» հանդեսի 2 համար, «Կանթեղ»-ի 4 համար, «Ցեղասպանագիտական հանդեսի» 1 համար:
Բաժանմունքի հիմնարկները կազմակերպել են 45 գիտական միջոցառում, այդ թվում` միջազգային 9 գիտաժողով և 2 կլոր սեղան:
   Ժողովի ընթացքում 2017թ-ի գիտական և գիտակազմակերպական գործունեության հիմնական արդյունքները ներկայացրեց բաժանմունքի ակադեմիկոս-քարտուղար ՀՀ ԳԱԱ ակադեմիկոս Յուրի Սուվարյանը:

20180327_h2.jpg
   Ժողովի ընթացքում  ներկայացվեցին հետևյալ գիտական զեկուցումները՝

  • «Հայոց նորօրյա պետականության վերականգնման պատմական խորհուրդը», զեկուցող՝ ՀՀ ԳԱԱ ակադեմիկոս Ա. Մելքոնյան
  • «Արցախյան հիմնախնդիրը. պատմությունը, պայքարի նոր շրջափուլը և հիմնախնդրի լուծման ուղիները», զեկուցող՝  ՀՀ ԳԱԱ թղթակից անդամ Ա. Մանասյան
  • «Առաջին երկրագործներից մինչև պետականություն (նոր տվյալներ, նոր մոտեցումներ, նոր հայեցակարգեր)», զեկուցող՝ ՀՀ ԳԱԱ թղթակից անդամ Պ. Ավետիսյան
  • «Քեմալական Թուրքիոյ ցեղասպան քաղաքականութիւնը Հայոց նկատմամբ (1919-1942թթ.)», զեկուցող` ՀՀ ԳԱԱ արտասահմանյան անդամ  Զաւեն Մսըրլեան (Լիբանան):

    Բաժանմունքի կարևորագույն արդյունքներն են`

  • Հրատարակվել է «Հայ պարբերական մամուլի պատմություն» երկհատորյակի 2-րդ հատորը, որն ընդգրկում է 1900-1922 թթ. ժամանակահատվածում հրատարակված հայերեն թերթերի և ամսագրերի պատմությունն ու բովանդակությունը, ինչը մեծ մասամբ ներկայացվում է առաջին անգամ:
  • Ուսումնասիրվել է Աղթամարի կաթողիկոսության պատմությունը՝ սկզբնավորումից մինչև լուծարում (1113-1895 թթ.)։
  • Ուսումնասիրվել է Արևմտյան Հայաստանի Խարբերդի նահանգի XIX դ. վերջերի-XX դ. սկզբների պատմաժողովրդագրությունը, քննության են առնվել նահանգի հայ բնակչության թվաքանակի և Հայոց ցեղասպանության պատմության խնդիրները:
  • Ուսումնասիրվել է Մերձավոր Արևելքում՝ մասնավորապես Սիրիայում, տեղի ունեցող հակամարտության պատմությունը:
  • «Հին, միջնադարյան և նոր շրջանի արևելյան աղբյուրները Հայաստանի և հայերի մասին» ծրագրի շրջանակներում անգլերեն հրատարակվել են ուշմիջնադարյան և նոր շրջանի պարսկական աղբյուրները:
  • Լեռնագոգ 1 նորահայտ հնավայրի  պեղումներով և նյութերի ուսումնասիրությամբ բացահայտվել և ուսումնասիրվել է մ.թ.ա. VIII-VII հազարամյակով ժամանակագրվող, վաղ հոլոցենի` նոր քարի դարի նախակերամիկական փուլի (PPNB/C) մշակույթը ներկայացնող հնագույն բնակատեղի:
  • «Շիրակի հնագիտական և պատմազգագրական ուսումնասիրություններ-2» ծրագրի շրջանակներում Շիրակի մարզում՝ Ջրափի գյուղի տարածքում` Ախուրյանի ջրամբարի ափին, հայտնաբերվել են քանդակազարդ և արձանագրված օրորոցաձև տապանաքարեր, նաև նոր հնավայր, որը հնագիտական հետախուզության նախնական տվյալներով վերագրվում է անտիկ ժամանակաշրջանին: Հնագիտական հետախուզության միջոցով Ախուրյանի աջ և ձախ ափերին հայտնաբերվել են 4 ամրաշինական կառույցներ՝ կիկլոպյան շարվածքով, անշաղախ պատերով ամրոցներ Փոքր Սեպասարում, Ջրափիում և Ջրաձորում: Ախուրյանի ափամերձ բոլոր ամրաշինական կառույցները հաշվառվել և քարտեզագրվել են:
  • Վերհանվել ու արժևորվել են Կարս-Ալեքսանդրապոլ աշուղական առնչությունները, Ալեքսանդրապոլի աշուղական համքարության ձևավորման ընթացքը, նրա պատմական դերն ու նշանակությունը, որ ցայժմ կատարված չէր հայ աշուղագիտության մեջ:
  • Հայոց ցեղասպանության թանգարան-ինստիտուտը կազմել և ներկայացրել է 5 ժամանակավոր ցուցադրություն՝ «Մանթաշյանցի ժամանակը. հայ գործարար կյանքը XIX-XX դարերում», «Ավրորա Մարդիգանյան», «Եղեռնից դեպի անկախության վերականգնում», «Հայոց ցեղասպանության զոհրերի հուշահամալիր-50», «Հայ թագավորների ու թագուհիների պատկերները XVII-XX դարերի եվրոպական և հայկական փորագրանկարներում»: Հրատարակության է պատրաստվել «Արևմտյան Հայաստանի Բիթլիսի նահանգի հայ բնակչության թվաքանակը Մեծ եղեռնի նախօրյակին մենագրությունը:
  • «Հայկական հանրագիտարան» հրատարակչությունը հրատարակության է պատրաստել «Հանրագիտական բառարանի» երկրորդ հատորը (ղեկ.` ք.գ.դ. Հ.Այվազյան):
  • Առանձին կայքով պատրաստ է գործարկման «Հայկական էլեկտրոնային համաբարբառ» նախագիծը, որով գիտական հանրությանը կմատուցվի համակարգչային ծրագրերով ստեղծված, որոնողական ճկուն համակարգ ունեցող, համացանցում հասանելի էլեկտրոնային համաբարբառների մեծածավալ շտեմարան:
  • Կոտայքի մարզում կենդանի բարբառային խոսքի հետազոտության արդյունքներով արձանագրվել է, որ Վանի բարբառն ամբողջովին կորստի չի մատնվել, և ՀՀ-ում Կը ճյուղի Մշո, Սասնո, Դիադինի, Կարնո բարբառների խոսվածքներից բացի գործառում է նաև Վանի բարբառի խոսվածք:
  • Քրիստոնեության առաջին դարերի ասորաբյուզանդական ավանդությունների համատեքստում ուսումնասիրվել են վերջիններիս հայկական տարբերակները և խմբագրությունները՝ սկսած Աբգարի մասին ավանդազրույցներից մինչև Կոստանդիանոս Մեծի հետ կապված պատումները:
  • Բացահայտվել է ԵՏՄ անդամության հետ կապված հնարավոր խնդիրների ու հետևանքների անորոշության աստիճանը` անդրադառնալով ԵՏՄ անդամ և ոչ անդամ պետությունների հետ հարկային և մաքսային մարմինների գործունեության կազմակերպման առանձնահատկություններին, անդամակցությունից բխող օրենսդրական և վարչարարական նորամուծություններին։
  • Ցույց է տրվել, որ ՀՀ-ում սոցիալ-տնտեսական վիճակի բարելավումը հնարավոր է մարզային արդյունաբերական համալիրի ձևավորման, վերամշակող արդյունաբերության տարբեր ճյուղերի զարգացման, մարզի ներսում ներճյուղային ու միջճյուղային արտադրական կապերի ստեղծման պարագայում:
  • Ամփոփվել են միգրացիային նվիրված բազմամյա սոցիոլոգիական հետազոտությունների արդյունքները, որոնց հիման վրա կարևոր գիտական եզրակացություն է արվել ՀՀ-ում սկզբնավորված մի նոր երևույթի՝ բնակչության բնաթափման գործընթացի մասին: Մատնանշվել են մեր երկրի անվտանգությանը սպառնացող այս վտանգավոր երևույթը կանխելու ու հաղթահարելու ուղիներն ու մեթոդները: Գիտական արդյունքներն ու առաջարկվող լուծումները տպագրվել են մենագրության տեսքով և ուղարկվել հանրապետության պետական ու հանրային բոլոր շահագրգիռ մարմիններին:
  • Հայրենական թատերագիտության մեջ առաջին անգամ իրականացվել է XX դարի և XXI դարասկզբի Հայաստանի բալետային արվեստի ձևավորման, առանձնահատկությունների ու միտումների համակողմանի ուսումնասիրություն հայ խորեոգրաֆների ստեղծագործության օրինակով:

20180327_h1.jpg

    Բաժանմունքի կիրառական աշխատանքների արդյունքներն են`
    Հնագիտության և ազգագրության ինստիտուտ

  • Կազմվել և http://www.armeniatotalitaris.ru/ կայքում տեղադրվել է 1949 թ. հունիսի 14-ին Հայաստանից աքսորի ենթարկված անձանց տվյալների շտեմարանը: Հրատարակության են պատրաստվել Խորհրդային Հայաստանում ԽՍՀՄ քաղաքական բռնությունների շրջանում բռնադատվածների մասին «Գիրք հիշողության» տեղեկատուի երկու հատորները՝ շուրջ 23000 անձի մասին տեղեկություններով:
  • Աննախադեպ ծավալների դաշտային ազգագրական հետազոտական աշխատանքներ են կատարել ՀՀ Տավուշի, Լոռու, Շիրակի և Սյունիքի մարզերում: Կատարված և ընթացող ուսումնասիրություններով փաստագրվել, վերլուծվել և գնահատվել են Հայաստանում մշակութային, գյուղական և էթնիկ տուրիզմի զարգացման հնարավորությունները, որոնց հիման վրա մշակվելու են զբոսաշրջության զարգացման ռազմավարական և ընթացիկ ծրագրեր:
  • Ավարտվել են Արենի 1 քարայրի` որպես զբոսաշրջության օբյեկտի թանգարանացման առաջին փուլի՝ ցանկապատման, լուսավորության կազմակերպման, անցուղիների և օժանդակ շինության  կառուցման, տեղեկատվական վահանակների պատրաստման և տեղադրման աշխատանքները:
  • Ինստիտուտում լրամշակված «Քոչարի. ավանդական խմբապար» ("Kochari, traditional group dance") հայտն ընդգրկել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի՝ մարդկության ոչ նյութական մշակութային ժառանգության ներկայացուցչական ցանկում:
  • Վերականգնվել և թանգարանացման համար նախապատրաստվել են 900 անուն պատմամշակութային մեծ արժեք ունեցող գտածոներ:

    Հ.Աճառյանի անվան լեզվի ինստիտուտ

  • Պատրաստվել և հրատարակվել են՝ «Նոր բառեր», «Հատուկ անունների ուղղագրական բառարան», «Անհարկի փոխառյալ բառերի հայերեն համարժեքների բառարան» բառարանները, կազմվել է «Հայոց լեզվի ուղեցույց»:

    Միքայել Քոթանյանի անվան տնտեսագիտության ինստիտուտ

  • Առաջարկվել է վերականգնվող էներգետիկայի ոլորտում թույլատրել արագացված ամորտիզացիայի կիրառումը և էներգիայի մասնավոր ցրված հզորությունների կառուցման խթանման նպատակով էներգիայի կուտակման կայաններին էլեկտրաէներգիայի վաճառքի և հետգնման գնի երաշխավորված մարժայի սահմանումը: Մշակվել են առանց լիցենզիայի ինքնավար արևային կայանների գործունեության խթանման մեխանիզմներ` հիմնված արտադրված էներգիայի գնման սակագնի սանդղակի և վարկային միջոցներով կառուցված հզորությունների վարկի դիմաց հաշվարկված տոկոսադրույքը ֆիզիկական անձանց վճարած եկամտային հարկից փոխհատուցելու տարբերակի վրա, հիմնավորվել է «կանաչ սերտիֆիկատների» ներդրման արդյունավետությունը և հիդրոակումուլյացիոն հզորությունների գործարկման անհրաժեշտությունը։
  • Գործարարության դյուրինության ինդեքսի բարելավմանն ուղղված վերլուծությամբ ցույց է տրվել, որ անհրաժեշտ է բարելավել շինարարության թույլտվության ստացման, էլեկտրաէներգիայի միացման, փոքր ներդրողների պաշտպանության, հարկերի վճարման, պայմանագրերի կիրարկման և վեճերի քննման ընթացակարգերը: Հայաստանի ներդրումային ներուժի և ներդրումային ռիսկի գնահատման արդյունքով պարզվել է, որ առավել մտահոգիչ են ՕՈՒՆ ներհոսքի, 1 շնչին բաժին ընկնող ՀՆԱ-ի, աղքատության, բիզնեսի կողմից վճարվող հարկերի ցուցանիշները:
  • «Ռազմարդյունաբերության, նորարարությունների և տնտեսական աճի միջև փոխկապվածությունները փոքր բաց տնտեսությունում (ՀՀ օրինակով)» թեմայի շրջանակներում ՀՀ օրինակով տեղայնացվել է ռազմարդյունաբերության զարգացման հիմքով տնտեսական աճի էական ցուցանիշներ արձանագրած փոքր բաց տնտեսությամբ որոշ երկրների (Իսրայել, Հարավային Կորեա, Սինգապուր) հաջող փորձը։

   ՀՀ ԳԱԱ Տեղեկատվական-վերլուծական ծառայություն
   27.03.2018թ.

Последние объявления
The Foundation for Armenian Science and Technology (FAST) is pleased to announce the Call for Applications for its "Travel Grant for Collaborative Research" program 2018-2019. The grants (maximum 7500 USD per application) aim to foster collaboration in the STEM field between Armenian and international researchers. Deadline: October 30, 2018. In case of inquiries please contact grants@fast.foundation.

Институт физиологии им. Л.Орбели НАН РА 22-26-го сентября с.г. в Ереване организует 19-й Конгресс Европейской Секции Международного Общества Токсинологов «Научные и клинические аспекты животных, растительных и бактериальных токсинов»

24-26 сентября 2018г. Институт молекулярной биологии НАН РА организует практический курс “R в биоинформатике: руководство для начинающих”, целью которого является ознакомление с языком программирования R студентов и научных сотрудников, вовлеченных в биоинформационные исследования. Курс включает ознакомление с типами данных, синтаксисом, а также работу с основными/популярными пакетами для анализа биологических данных

С 25-го по 29-oe сентября 2018г. Институт химической физики им. А.Б. Налбандяна НАН РА в Ереване организует V международную конференцию “Cовременные проблемы химической физики”

27-28 сентября 2018г. Институт молекулярной биологии НАН РА организует практический курс "Научное программирование в R", целью которого является представление участникам передовых технологий и подходов статистики и машинного обучения, применяемых при анализе больших массивов биологических данных

1-6-го октября 2018г. Институт меxаники НАН РА, Национальный комитет Армении по теоретической и прикладной меxанике, Институт проблем меxаники им.А.Ю.Ишлинского РАН, Горисский государственный университет, Арцахский государственный университет, Национальный политехнический университет Армении, Национальный университет архитектуры и строительства Армении, проводят 9-ю международную конференцию "Проблемы взаимодействия деформируемых сред" (Горис, Армения). С подробностями можно ознакомиться на сайте http://www.mechins.sci.am

12-13 октября 2018 г. Институт проблем информатики и автоматизации НАН РА и SmartGateVC при поддержке Национальной академии наук Армении, Комитета по науке МОН РА, Программы поддержки молодых ученых Армении, Молодёжного фонда Армении, Фонда инкубатор организаций, Zero и GiZ проводят конференцию “Сближение науки и технологий ” (Ереван, Армения). С подробностями можно ознакомиться на сайте www.stcc.am. В случае дальнейших вопросов просим Вас писать по адресу stc@asnet.am

Министерство диаспоры РА, Национальная академия наук РА и Конгрегация мхитаристов 19 октября 2018г. организуют в Ереване конференцию, посвященную 175-летию арменоведческого журнала «Базмавеп»

22-24-го октября 2018г. Институт математики НАН РА, Армянское математическое обшество проводят Международную конференцию, посвященную 100-летию академика Мхитара Джрбашяна (Ереван, Армения). С подробностями можно ознакомиться на сайте: http://math.sci.am/conference/djrbashian-100.

26–27-го октября, 2018г. «Совет политических и стратегических исследований «Китай-Евразия», Институт Востоковедения НАН РА, Департамент Востоковедения МНОЦ НАН, РА организуют международную конференцию «Китай-Евразия» (orient.sci.am, chinastan.org).

15 ноября 2018г. Институт философии, социологии и права НАН РА организует научную конференцию, посвященную Всемирному дню философии UNESCО

14 ноября 2018г. Институт философии, социологии и права НАН РА организует научную конференцию «Гуманитарные и социальные науки в академической системе», приуроченную к 75 летию НАН РА

Список научных мероприятий 2018 года, которые финансируются из государственного бюджета

Список школ молодых ученых 2018 года, которые финансируются из государственного бюджета

Публикации в прессе
18/09/2018
Վիկտոր Համբարձումյանի ծննդյան և Հայաստանում աստղագիտության օրն է
panorama.am
18/09/2018
Առանց մեծերի դժվար է, առանց հույսի՝ անհնար. այսօր Վիկտոր Համբարձումյանի ծննդյան օրն է
haydzayn.am
17/09/2018
Առաջընթաց և հայտնագործություններ ունենալու համար պետք է խիզախություն դրսևորել. Արայիկ Հարությունյան
nt.am
11/09/2018
Դադարեցվել է ատենախոսությունների պաշպանության ընդունելու գործընթացը․ կուսումնասիրվեն մասնագիտական խորհուրդները
hetq.am
10/09/2018
НАУЧНЫЙ ПОТЕНЦИАЛ ДАЛЕКО НЕ ИСЧЕРПАН
golosarmenii.am
26/07/2018
Ակադեմիան խանութ չէ, որ այսօր բացես, վաղը՝ փակես. Ռադիկ Մարտիրոսյանը՝ նախարար Հարությունյանի հայտարարության մասին
haydzayn.am
с 01.01.2005г. сайт посещался
1 578 405

раз
National Academy of Sciences of the Republic of Armenia
Логотип НАН РА (черный, синий)
наверх Сайт последний раз обновлялся:  15:46, 24/09/2018 наверх
Главная страница - Об Академии - Организации - Члены - Связь с нами - Структура - Отделения
Члены президиума - Документы - Новости - Конференции - Все публикации в прессе
Все объявления - Фотогалерея - Газета "Гитутюн" - Фонды - Юбилеи - Публикации
Веб ресурсы - Другие академии - Университеты
Встреча с Нобелевским лауреатом в Линдау - Карта сайта
© Copyright 1998-2018, Все права защищены.
Сайт создан и поддерживается Академической научно-исследовательской компьютерной сетью Армении (ASNET-AM)
Вопросы и предложения можете посылать на электронный адрес webmaster {[ at ]} sci.am