National Academy of Sciences of the Republic of Armenia
ՀԱՅ  ENG  РУС
Home academy [@] sci.am Facebook Page
General Page About Academy Divisions Organizations Members Contact us
Structure
Presidium Members
Scientific Council
Documents
Innovation Proposals
Publications
Funds
Conferences
Competitions
International cooperation
Youth programs
Photogallery
Videogallery
Web Resources
Other Academies
"Gitutyun" newspaper
"In the World of Science" Journal
Publications in Press
Notices
Anniversaries
Universities
News
Scientific Results
Scientists of the Diaspora
Young Scientist Tribune
Our Honored Figures
Announcements
Sitemap
News
16/03/2026
ՀՀ ԳԱԱ Վիկտոր Համբարձումյանի անվան Բյուրականի աստղադիտարանը 80 տարեկան է

2026 թ. լրանում է ՀՀ ԳԱԱ Վիկտոր Համբարձումյանի անվան Բյուրականի աստղադիտարանի հիմնադրման 80-ամյակը։ 

1946թ.  աշխարհահռչակ գիտնական ակադեմիկոս Վիկտոր Համբարձումյանի նախաձեռնությամբ հիմնադրված գիտական կենտրոնը դարձել է Հայաստանի այցեքարտը և ամբողջ տարածաշրջանի կարևորագույն աստղագիտական կենտրոններից մեկը։ 

 

Բյուրականի աստղադիտարանը գտնվում է Արագած լեռան հարավային լանջին՝ Բյուրական գյուղի մոտ, որտեղ մաքուր երկինքը և բարձրադիր դիրքը նպաստավոր պայմաններ են ստեղծում տիեզերքի ուսումնասիրության համար։  

Հիմնադրման առաջին տարիներից Բյուրականի աստղադիտարանում իրականացվել են կարևորագույն գիտական հետազոտություններ։ Այստեղ 1947թ. Վիկտոր Համբարձումյանը հայտնաբերել է աստղասփյուռները՝ ցույց տալով, որ աստղերը ծնվում են խմբերով, և աստղառաջացման գործընթացը շարունակվում է նաև այսօր։ Այս հայտնագործությունն էականորեն փոխել է աստղերի առաջացման վերաբերյալ գիտական պատկերացումները։  

Բյուրականի աստղադիտարանում իրականացվել են նաև համաշխարհային նշանակության ծրագրեր, որոնցից առավել հայտնի է Առաջին բյուրականյան շրջահայությունը (Մարգարյանի շրջահայությունը), որի արդյունքում հայտնաբերվել են գերմանուշակագույն ավելցուկ ունեցող հազարավոր գալակտիկաներ՝ հայտնի որպես Մարգարյանի գալակտիկաներ։ Այս դիտողական նյութը գրանցվել է ՅՈւՆԵՍԿՕ-ի «Աշխարհի հիշողություն» փաստագրական ժառանգության ցանկում։  

Այսօր Բյուրականի աստղադիտարանը շարունակում է իր գիտական, կրթական և հանրային առաքելությունը՝ լինելով Հայաստանի առաջատար գիտահետազոտական ինստիտուտներից մեկը։  

Այստեղ իրականացվում են աստղաֆիզիկական հետազոտություններ, կազմակերպվում են միջազգային գիտաժողովներ, ամառային դպրոցներ երիտասարդ գիտնականների համար և այլ կրթական ծրագրեր։  

80 տարիների ընթացքում Բյուրականի աստղադիտարանը դարձել է ոչ միայն գիտության կարևոր կենտրոն, այլև գիտական մտքի խորհրդանիշ՝ շարունակելով ոգեշնչել նոր սերնդի հետազոտողներին բացահայտելու Տիեզերքի գաղտնիքները։

ՀՀ ԳԱԱ Վիկտոր Համբարձումյանի անվան Բյուրականի աստղադիտարան
16․03․2026թ․


Notices
Publications in Press
30/10/2026

Ժաննա Անդրեասյանը գիտական ինստիտուտների ղեկավարների հետ քննարկել է ոլորտի առաջնահերթություններն ու առաջիկա անելիքները
escs.gov.am
21/10/2026

Գիտական առաջընթացը և նոր տեխնոլոգիաները պետք է կիրառվեն հանուն խաղաղության․ Ժաննա Անդրեասյան
escs.gov.am
21/10/2026

Քննարկվել են Միջազգային գիտատեխնիկական կենտրոնի հետ համագործակցության ընդլայնման հնարավորությունները
escs.gov.am
20/10/2026

ԿԳՄՍ նախարար Ժաննա Անդրեասյանը հանդիպել է գիտնականների հետ
escs.gov.am
This site has been visited
8 631 551

times since 01.01.2005
National Academy of Sciences of the Republic of Armenia
NAS RA Logo (black, blue)
Top Website last updated on:  15:12, 06/11/2026 Top
General Page - About Academy - Divisions - Organizations - Members - Contact us - Structure - Presidium Members
Scientific Council - Documents - Innovation Proposals - Publications - Funds - Conferences - Competitions
International cooperation - Youth programs - Photogallery - Videogallery - Web Resources - Other Academies - "Gitutyun" newspaper
"In the World of Science" Journal - Publications in Press - Notices - Anniversaries - Universities - News - Scientific Results
Scientists of the Diaspora - Young Scientist Tribune - Our Honored Figures - Announcements - Sitemap
© Copyright 1998-2026 All Rights Reserved.
Website is created and supported by Academical Scientific Research Computer Network of Armenia (ASNET-AM)
For any suggestions write to webmaster {[ at ]} sci.am